Wieżowiec „Ndarja”,
projekt: OODA
W Tiranie ma powstać kolejny projekt autorstwa pracowni OODA. Wieżowiec „Ndarja” ma stać się wielofunkcyjnym kompleksem łączącym mieszkania, hotel, biura oraz funkcje komercyjne. Planowany przy ulicy Myslym budynek wpisuje się w dynamicznie zmieniający się kontekst albańskiej stolicy, jednocześnie proponując wyraźnie zdefiniowaną strukturę przestrzenną. To realizacja, która wykracza poza ramy pojedynczego obiektu — jej ambicją jest współtworzenie fragmentu miasta i nadanie mu nowej jakości.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii
© Plomp
nowa struktura miejskiego centrum Tirany
Współczesna Tirana rozwija się szybko, a jej centralne dzielnice stają się polem intensywnych eksperymentów urbanistycznych. Wieżowiec wpisuje się w ten proces jako projekt, który nie tylko uzupełnia istniejącą zabudowę, lecz także wprowadza czytelny porządek przestrzenny. Lokalizacja w ruchliwej części miasta sprawia, że budynek oddziałuje szerzej niż tylko na swoich użytkowników. Architekci z OODA zrezygnowali z koncepcji zamkniętego kwartału na rzecz rozwiązania otwartego, które zaprasza przechodniów do wnętrza założenia. W efekcie powstaje przestrzeń, która naturalnie staje się częścią miejskiego życia — nie jako dodatek, lecz jako jego integralny element.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii — rzut obiektu
© Plomp
„przerwa”, która porządkuje przestrzeń
Najważniejszym motywem projektu jest świadomie wprowadzona „przerwa” między dwiema bryłami budynku, dzięki której bryły dopełniają się nawzajem niczym puzzle. Taki zabieg umożliwia powstanie placu, który spełni funkcję miejsca spotkań i chwilowego wyciszenia w intensywnym rytmie miasta. Ta otwarta przestrzeń integruje zieleń okolicznych ulic, placu i ogrodów balkonowych, tworząc przyjemny mikroklimat dla okolicy. Plac przestaje być jedynie przejściem — staje się miejską oazą.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii
© Plomp
rzut, plan i bryła — logika kompozycji
Bryły zostały rozczłonkowane i nieznacznie obrócone, co wprowadza dynamikę oraz umożliwia zróżnicowanie relacji widokowych. Zabieg ten przekłada się również na lepsze doświetlenie wnętrz i bardziej złożoną strukturę przestrzeni wspólnych. Plan budynku podporządkowano czytelnemu podziałowi funkcji. Najniższe kondygnacje pozostają otwarte na miasto, płynnie łącząc przestrzeń publiczną z wnętrzem obiektu. Wyższe poziomy zyskują stopniowo bardziej prywatny charakter. Rozczłonkowanie bryły pozwala ograniczyć jej skalę w odbiorze ulicznym, a jednocześnie dostosować strukturę do zróżnicowanego programu funkcjonalnego.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii — Bryły zostały rozczłonkowane i nieznacznie obrócone, co wprowadza dynamikę oraz umożliwia zróżnicowanie relacji widokowych
© OODA
funkcje mieszane jako odpowiedź na współczesność
Wieżowiec został pomyślana jako złożony organizm miejski, w którym różne funkcje współistnieją i wzajemnie się uzupełniają. Parter oraz pierwsze piętro przeznaczono na działalność komercyjną, korzystającą z bezpośredniego kontaktu z ulicą. To właśnie te przestrzenie mają generować codzienny ruch i aktywność. Wyższe kondygnacje mieszczą mieszkania, biura oraz hotel. W bryle od strony ulicy Myslym zaplanowano zarówno lokale mieszkalne, jak i hotel o podwyższonym standardzie, zlokalizowany na najwyższych piętrach. Z kolei część od strony ulicy Pitarka łączy funkcje mieszkaniowe i biurowe, przy zachowaniu odrębnych wejść. Takie rozwiązanie pozwala na klarowną organizację przestrzeni i wygodne współistnienie różnych sposobów użytkowania.
elewacja jako element spójności miasta
Projekt elewacji bazuje na założeniu wpisania budynku w istniejący kontekst. Zastosowana paleta ziemistych barw nawiązuje do otaczającej zabudowy, dzięki czemu obiekt nie dominuje wizualnie, lecz dopełnia spójną strukturę miasta. Istotną rolę odgrywają żaluzje przeciwsłoneczne oraz perforowane panele metalowe.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii
© Plomp
Ich funkcja nie ogranicza się do ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem — stanowią także warstwę pośrednią między wnętrzem a zewnętrzem. To właśnie w tej strefie ujawnia się codzienność użytkowników, widoczna w rytmie balkonów, obecności roślin czy zmieniającym się świetle.
Wieżowiec „Ndarja” w Albanii — szkic obiektu
© Plomp
zieleń i woda jako elementy struktury
Zieleń w projekcie nie pełni roli dekoracyjnej — została potraktowana jako integralny element architektury. Rośliny dobrano z uwzględnieniem warunków środowiskowych, co pozwala na ich trwałe funkcjonowanie zarówno na poziomie terenu, jak i na wyższych kondygnacjach. Centralna tafla wody dopełnia kompozycję przestrzeni. Jej obecność wpływa nie tylko na odbiór miejsca, lecz także na jego funkcjonowanie — umożliwia doświetlenie niższych partii budynku i wzmacnia relację między poszczególnymi poziomami. W połączeniu z zielenią współtworzy lokalny mikroklimat, istotny w gęstej strukturze miejskiej.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni OODA.
