Projekt Centrum kultury dla edukacji regionalnej autorstwa Natalii Statecznej z Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej, jest odpowiedzią na potrzebę stworzenia współczesnej przestrzeni publicznej, która łączy kulturę, edukację i integrację społeczną. Projekt powstał w ramach przedmiotu Zaawansowany projekt architektoniczny pod kierunkiem dr Wojciecha Kockiego. Koncepcja zakłada powstanie wielofunkcyjnego obiektu, który stanie się miejscem spotkań mieszkańców, turystów oraz artystów, wzmacniając lokalną tożsamość Janowca nad Wisłą.
plan zagospodarowania terenu
© Natalia Stateczna
architektura zakorzeniona w krajobrazie
Głównym założeniem projektu było stworzenie obiektu otwartego i dostępnego, który nie konkuruje z otoczeniem, lecz harmonijnie je uzupełnia. Centrum kultury zostało zaprojektowane jako przestrzeń wymiany doświadczeń, edukacji, rekreacji i aktywnego uczestnictwa w kulturze. Budynek łączy funkcje publiczne, warsztatowe, wystawiennicze, gastronomiczne, noclegowe oraz administracyjne, tworząc kompleksową odpowiedź na potrzeby współczesnego użytkownika.
Punktem wyjścia dla projektu stał się wyjątkowy kontekst Janowca nad Wisłą – miejscowości silnie związanej z rzeką, naturalnym ukształtowaniem terenu, historyczną zabudową oraz tradycją wykorzystywania lokalnych materiałów. Forma architektoniczna nawiązuje do spokojnego charakteru wiślanego krajobrazu poprzez prostą kompozycję, otwarcia widokowe oraz świadome wykorzystanie naturalnych faktur.
przekrój
© Natalia Stateczna
Materiały zastosowane w projekcie odwołują się do lokalnego dziedzictwa, ale nie są dosłowną kopią historycznej architektury. Kamienna okładzina przywołuje skojarzenia z wapiennym podłożem regionu oraz tradycyjną zabudową Janowca, natomiast drewno i gont nawiązują do charakterystycznych elementów architektury Lubelszczyzny. Współczesna interpretacja tych motywów pozwala zachować lokalny charakter miejsca, jednocześnie nadając obiektowi nowoczesny wyraz.
elewacje
© Natalia Stateczna
przestrzeń zaprojektowana dla ludzi
Proces projektowy rozpoczął się od szczegółowej analizy działki, krajobrazu oraz potrzeb przyszłych użytkowników. Na tej podstawie opracowano program funkcjonalny oraz podział budynku na strefy o różnym stopniu dostępności. Takie rozwiązanie pozwoliło uporządkować relacje pomiędzy przestrzeniami publicznymi, półpublicznymi i prywatnymi.
Na poziomie podziemnym zlokalizowano parking, pomieszczenia techniczne oraz zaplecze gospodarcze. Dzięki temu infrastruktura obsługująca obiekt pozostaje niewidoczna i nie zakłóca funkcjonowania części przeznaczonych dla użytkowników. Poziom -1 przeznaczono na działalność edukacyjną i warsztatową. Znajdują się tam sale tematyczne, konferencyjne oraz przestrzenie umożliwiające organizację zajęć i wydarzeń kulturalnych.
© Natalia Stateczna
Parter stanowi najbardziej otwartą i reprezentacyjną część budynku. Zaprojektowano tutaj recepcję z poczekalnią, przestrzenie ekspozycyjne, restaurację wraz z zapleczem kuchennym i magazynowym oraz czytelny układ komunikacyjny. Układ funkcjonalny został podporządkowany intuicyjnemu poruszaniu się użytkowników i tworzeniu przyjaznej atmosfery. Na poddaszu przewidziano część noclegową oraz administracyjną. Takie rozwiązanie pozwala na organizację wydarzeń wielodniowych, pobyt artystów, edukatorów czy uczestników warsztatów, jednocześnie zapewniając odpowiednie zaplecze organizacyjne dla funkcjonowania centrum.
© Natalia Stateczna
nowoczesna forma inspirowana miejscem
Istotnym elementem projektu było zachowanie spójności pomiędzy architekturą, funkcją i atmosferą wnętrz. Natalia Stateczna zwróciła szczególną uwagę na relację budynku z terenem, rozwiązania konstrukcyjne, charakter elewacji oraz dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Obiekt został zaprojektowany jako przestrzeń przyjazna wszystkim użytkownikom, pozbawiona barier i otwarta na różnorodne potrzeby.
Wnętrza utrzymane są w ciepłej kolorystyce, gdzie drewno, kamień, subtelne oświetlenie i minimalistyczne detale budują poczucie spokoju oraz bliskości natury. Materiały i światło wzmacniają związek architektury z krajobrazem, tworząc miejsce sprzyjające spotkaniom i odpoczynkowi.
© Natalia Stateczna
Centrum kultury dla edukacji regionalnej jest przykładem architektury, która współczesnymi środkami opowiada historię miejsca. Projekt nie próbuje dominować nad Janowcem nad Wisłą, lecz staje się jego naturalnym uzupełnieniem. To przestrzeń, która łączy mieszkańców, wspiera rozwój lokalnej kultury i pokazuje, że współczesna architektura może być jednocześnie funkcjonalna, ponadczasowa i głęboko związana z krajobrazem.
Aleksandra Skorupa
