Centrum Innowacji, Przedsiębiorczości
i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole
im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie,
projekt: Sasaki
W 2024 roku w samym centrum kampusu szkoły im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie otwarto Centrum Innowacji, Przedsiębiorczości i Aktywnego Obywatelstwa – zaprojektowane przez pracownię Sasaki. W kompleksie mieszczą się laboratoria biologii, chemii i fizyki, pracownie informatyczne i wielofunkcyjne sale. Nowy budynek zastąpił przestarzałe centrum naukowe w stylu brutalistycznym, a jego otwarta, transparentna forma została zaplanowana tak, by harmonijnie wkomponować się w historyczny kampus, jednocześnie tworząc nową oś życia akademickiego.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie — obiekt składa się z trzech połączonych budynków, których bryły przypominają klasyczną stodołę
fot. Jeremy Bittermann
dziedzictwo i wizja, która przetrwała 175 lat
Frederick William Gunn, założyciel szkoły, był postacią niezwykle wyrazistą. W połowie XIX wieku – w czasach, gdy takie poglądy wymagały odwagi – działał jako abolicjonista, orędownik reform edukacyjnych i propagator wychowania w kontakcie z przyrodą. Stawiał na naukę, która kształci umysł, ale też buduje charakter i poczucie odpowiedzialności za otaczający świat. Szkołę jego imienia założono w 1850 roku, a nowe centrum jest współczesnym rozwinięciem idei Gunna – miejscem, które nie tylko służy zdobywaniu wiedzy, lecz także uczy działania i współpracy.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie — lokalne uwarunkowania i krajobraz stały się naturalnym punktem odniesienia dla wnętrza
fot. Jeremy Bittermann
architektura w dialogu z kampusem
Centrum powstało w miejscu poprzedniego centrum naukowego w stylu brutalistycznym. Tamten budynek, choć przez dekady pełnił swoją rolę, nie spełniał już wymagań współczesnej dydaktyki. Projektanci z pracowni Sasaki stworzyli zupełnie nową koncepcję – trzy powiązane ze sobą bryły o formie nawiązującej do tradycyjnych stodół z dwuspadowymi dachami. Taki układ pozwolił wyraźnie rozdzielić funkcje na osobne strefy i jednocześnie zmniejszyć wizualną skalę obiektu, dzięki czemu harmonijnie wkomponował się w otoczenie. Każdy z budynków różni się pod względem wielkości.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie — wewnątrz znajdują się laboratoria fizyki, biologii i chemii, a także przestrzenie, które można aranżować w zależności od potrzeb
fot. Jeremy Bittermann
Lokalne uwarunkowania i krajobraz stały się naturalnym punktem odniesienia. Parter obłożono materiałami o chropowatej teksturze i naturalnych odcieniach, przypominającymi skaliste wychodnie okolicznych wzgórz. Wyższe kondygnacje zdobią drewniane wykończenia, które kolorystyką i fakturą nawiązują do otaczającego lasu, dodając ciepła i organiczności. Elewacja jednego z budynków łączy duże, przeszklone powierzchnie z pionowymi, białymi panelami, co tworzy kontrast i zapewnia naturalne doświetlenie wnętrz.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie — elewacja jednego budynku łączy duże, przeszklone powierzchnie z pionowymi, białymi panelami
fot. Jeremy Bittermann
przestrzeń zaprojektowana do pracy i współdziałania
Program funkcjonalny budynku obejmuje zarówno wyspecjalizowane laboratoria fizyki, biologii i chemii, jak i przestrzenie, które można aranżować w zależności od potrzeb. W Centrum Przedsiębiorczości uczniowie rozwijają projekty biznesowe i społeczne, a w Centrum Sprawiedliwej Demokracji odbywają się warsztaty, debaty i zajęcia poświęcone zagadnieniom społecznym. Laboratorium biologii, otoczone przeszkleniami, otwiera się na korony drzew, dzięki czemu uczniowie pracują w bezpośrednim kontakcie z naturą. Przestrzenie wielofunkcyjne można szybko przekształcić – od kameralnych seminariów po większe spotkania integrujące całą społeczność szkolną.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie
fot. Jeremy Bittermann
nowe powiązania w strukturze kampusu
Projekt obejmował również starannie zaplanowane otoczenie budynku. Powstały nowe ciągi piesze łączące dwie kluczowe przestrzenie kampusu – Glade i Quad – co uporządkowało układ komunikacyjny i zwiększyło dostępność terenu. Fundamenty zaprojektowano w taki sposób, by zachować naturalne formacje skalne, które są charakterystycznym elementem lokalnego krajobrazu.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie
fot. Jeremy Bittermann
efektywność energetyczna i troska o środowisko
Jednym z filarów projektu była dbałość o minimalny wpływ na środowisko. Na dachu zainstalowano panele fotowoltaiczne, które zapewniają energię odnawialną. System odwiertów geotermalnych pokrywa znaczną część zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie. Dzięki szczelnej, energooszczędnej obudowie budynku, centrum zbliża się do standardu niemal zerowego zużycia energii.
Centrum Innowacji i Aktywnego Obywatelstwa przy szkole im. Fredericka Gunna w Waszyngtonie — na dachu budynku zainstalowano panele fotowoltaiczne
fot. Jeremy Bittermann
miejsce, które łączy
Budynek stał się czymś więcej niż zbiorem sal i laboratoriów – to miejsce spotkań, dyskusji i współpracy. Dzięki otwartej formule i sprzyjającej wymianie idei architekturze, centrum wspiera interdyscyplinarne projekty i inicjatywy, które wyrastają poza ramy tradycyjnych przedmiotów.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Sasaki.
