Kawiarnia w Jaworznie pod patronatem Davida Lyncha. Co ma wspólnego reżyser z polską architekturą?

Marta Kowalska
16 marca '21

David Lynch został oficjalnym patronem wyjątkowej kawiarni w Jaworznie, która powstanie na parterze niezwykłego Domu wspólnoty Betlejem. Jak sławny reżyser dowiedział się o projekcie? I co łączy filmowego artystę z polską architekturą?

Dom wspólnoty „Betlejem”

Wspólnota zrzesza bezdomnych z miasta Jaworzno i okolic. Pod wodzą zmotywowanego księdza, grupa poznaje artystów i twórców kultury. Dwa lata temu zafascynowani dziełami austriackiego artysty Friedensreicha Hundertwassera postanowili stworzyć dom zainspirowany jego sztuką. I tak ksiądz Mirosław Tosza w imieniu grupy zwraca się o pomoc w zaprojektowaniu Domu Wspólnoty do krakowskiej pracowni architektonicznej Asymetria 44. Więcej o planach architektonicznych pisaliśmy: TUTAJ. Projekt jest w trakcie realizacji, ale ksiądz Tosza i wspólnota bezdomnych z Jaworzna nie czekają na rezultaty bezczynnie...

wizualizacja Domu przy ulicy Długiej w Jaworznie | Asymetria 44

Prosta historia, wersja na faktach

Losy Wspólnoty Betlejem oraz Davida Lyncha splotły się w 2016 roku. Wtedy to grupa jaworznickich bezdomnych skupiona wokół tego stowarzyszenia wyruszyła w pielgrzymkę do Lisieux we Francji. Przyciągnęli uwagę reżysera niezwykłym środkiem transportu. Traktory z przyczepami. Inspiracją do ich wykorzystania była historia Alvina Straighta, bohatera filmu "Prosta historia" Davida Lyncha. Reżyser, zachwycony pomysłem, objął nad wydarzeniem patronat, udzielając wsparcia i zapewniając doborowe towarzystwo ekipy filmowej. 

Pielgrzymujący wrócili do Jaworzna, ale współpraca z Lynchem przyniosła również architektoniczne skutki. Kawiarnia, która zostanie niebawem zaaranżowana na parterze domuzostanie objęta patronatem reżysera

Kawiarnię nazwiemy oczywiście „Straight story”, co jest nawiązaniem do filmu Davida Lyncha. Na ścianach znajdą się fotografie z planu filmowego „Prostej historii”. Reżyser obejmie ją swoim patronatem – opowiadał ksiądz Tosza.

reklama kawy Davida Lyncha | YouTube

David Lynch i polska architektura

Twórca „Twin Peaks”, „Blue Velvet” i „Mulholland Drive” to nie tylko jeden z najważniejszych współczesnych reżyserów. Wśród filmowców jest znany jako miłośnik Polski i polskiej przestrzeni. Dlaczego właśnie tutaj wraca?

W roku 2000, David Lynch, przy okazji festiwalu filmowego Camerimage odwiedził polską stolicę filmu, Łódź. Okazało się, że miasto wraz z architekturą idealnie wpisuje się w jego wyobrażenie surrealistycznej filmowej scenografii. Reżyser zakochał się w „starej światowej stolicy włókiennictwa” po tym, jak zobaczył opuszczone fabryki, architekturę, olśniewające zimowe światła, nisko wiszące szare chmury i nagie drzewa.

Współpracując z polskimi artystami, stał się częstym gościem, a ostatecznie w 2006 roku, planując budowę centrum kulturalnego w Łodzi. 

Chcemy stworzyć fantastyczne miejsce. Stara elektrownia EC1 stanie się przestrzenią rzeźby, teatru, wszelkiego rodzaju muzyki, kina, tańca, fotografii, malarstwa, a nawet prac metalurgicznych. Artyści będą się wzajemnie inspirować, wymieniać pomysłami i doświadczeniami. Będziemy pokazywać ich dzieła w salach galerii i sprzedawać. Pozwoli im to zarobić, a studio utrzymać się. Postaramy się znaleźć idealne miejsce pomiędzy nieskrępowaną kreatywnością a rynkiem. - opowiał reżyser w wywiadzie dla Newsweeka.

zapowiedź inwestycji Davida Lyncha w Polsce | fragment materiału telewizyjnego | YouTube

David Lynch i polski kompozytor Marek Żydowicz przekonali miasto do przekazania 100-letniej elektrowni i dofinansowaniu projektu. Przyjaciel reżysera, Frank Gehry wykonał pierwsze projekty, a mieszkańcy liczyli na „Efekt Bilbao”...

Centrum doczekało się wizualizacji i zaawansowanych planów, ale... Miasto wycofało się z projektu po zmianie samorządu, powołując się na niedostateczną kontrolę nad projektem i trudności finansowe. Lynch nie krył wtedy urazy w wywiadach dla polskiej prasy. 

fragment filmu Davida Lyncha Prosta Historia | YouTube

jednak Jaworzno

Tym razem nie może się nie udać. Nie tylko miłośnicy twórczości filmowej, filmu Straight Story, ale z pewnością ciekawi wnętrz i architektury opartej na historii odwiedzą kawiarnię w Jaworznie. W radiowym wywiadzie ksiądz Tosz zapowiadał, że w ofercie znajdzie się między innymi kawa sygnowana nazwiskiem reżysera.  Kawiarnia ma zostać otwarta w 2022 roku, a my już nie możemy się doczekać odwiedzin.

Marta Kowalska

Głos został już oddany

okno zamknie się za 5

Velux ArchiTips
FAKRO Innoview