W sercu Kamieniołomu Zygmuntówka w Górach Świętokrzyskich zlokalizowany został projekt pawilonu dla osób badających przyrodę. Aleksandra Dąbrowska z Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej oparła projekt na japońskiej filozofii „Ma”.
Pojęcie „Ma” oznacza „przestrzeń pomiędzy” rozumianą fizycznie i konceptualnie. Koncepcja ta podkreśla znaczenie pustki jako elementu kompozycyjnego i harmonię między pustką, granicą i jej brakiem.
wizualizacja
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Znak (kanji) „Ma” składa się z dwóch elementów: (mon) – brama oraz (hi) – słońce. Razem tworzą obraz światła przenikającego przez szczelinę w bramie – symbolizującą przestrzeń między rzeczami.
— tłumaczy autorka.
architektura zintegrowana z przestrzenią
W procesie wydobywania kamieniołomu dostrzegła ona analogię do koncepcji „Ma”. To właśnie odsłanianie kolejnych warstw pozwala na coraz głębsze i dokładniejsze poznanie.
sytuacja
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Pustka w powierzchni ziemi powstała na skutek wydobywania surowca, chęci poznania go i wykorzystania do konkretnych celów. Owa pustka tworzy element kompozycyjny całości przestrzeni, „rysuje” granicę pomiędzy tym co było pierwotnie — naturalnie, a tym co zostało stworzone — zmienione poprzez ingerencję człowieka
— dodaje autorka.
Projekt zakłada nadbudowę naturalnie występującego poziomu gruntu. Pawilon odnosi się bezpośrednio do warstw kamieniołomu – składa się z trzech kondygnacji. Funkcja każdej z nich stanowi analogię do etapów wydobywania surowca – od warstw zewnętrznych, do tych ukrytych najgłębiej.
przekrój
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Najgłębiej, na najniższej kondygnacji, zaprojektowano część prywatną, czyli dom dla przyrodnika. Choć stanowi on fundament całego budynku, odseparowany jest od reszty budynku. Nad nim znajduje się strefa pośrednia – użytkowa, dostępna dla wszystkich użytkowników. Tam realizowane są funkcje gastronomiczne, relaksacyjne i integracyjne
rzut — poziom 1
proj.: Aleksandra Dąbrowska
jak ważna jest pustka w projekcie?
Na najwyższej kondygnacji znalazła się więc przestrzeń warsztatowa. Służy ona jako miejsce do nauki, pracy z mikroskopem oraz prowadzenia badań i doświadczeń. Projekt zwieńcza taras widokowy, który pozwala na podziwianie otaczającego krajobrazu i połączenie z naturą.
rzut — poziom 2
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Bryła pawilonu wykonana jest z odlewanych z żelbetu form, naśladujących skały występujące w kamieniołomie. Kontrastują one z idealnie gładkimi żelbetowymi stopami. Przeszklenia pomiędzy nimi podkreślają pustą przestrzeń – nawiązując do koncepcji „Ma”.
wizualizacja
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Istotne dla mnie było aby projektowana prze mnie architektura nawiązywała do przestrzeni, w której się znajduje — współistniała z otoczniem oraz aby była ona postrzegana jako uzupełnienie krajobrazu. Zależało mi na stworzeniu pawilonu, który oddaje cechy kamieniołomu — miejsca, które ma już swoją historię i opowiada ją poprzez obecny stan wizualny oraz jednocześnie jest miejscem gotowym do napisania swojej własnej lecz integralnej z otaczającą przestrzenią przyszłości
— tłumaczy autorka.
wizualizacja
proj.: Aleksandra Dąbrowska
Do projektu załączone jest leporello – album, w którym zawarty został cały proces projektowy. Wybrane grafiki wrażeniowe i rysunki dostępne są w galerii artykułu.
