#mies2026
W Tampere, mieście położonym w południowo-zachodniej Finlandii, w dzielnicy Tammela, powstał projekt, który redefiniuje granice między obiektem sportowym a miejską tkanką mieszkalną i handlową. Stadion Tammela, autorstwa fińskiej pracowni JKMM Architects, jest pierwszym w Finlandii hybrydowym blokiem stadionowym. Łączy stadion piłkarski najwyższej klasy z mieszkaniami, centrum handlowym oraz przestrzeniami publicznymi. Projekt powstał w wyniku wygranego w 2014 roku konkursu architektonicznego Hattutemppu i pokazuje, jak w ograniczonej przestrzeni miejskiej można połączyć sport, życie codzienne mieszkańców oraz handel w jeden spójny kompleks.
Stadion Tammela w Tampere — obiekt łączy stadion piłkarski najwyższej klasy z mieszkaniami, centrum handlowym oraz przestrzeniami publicznymi
© Hannu Rytky
Funkcje i program użytkowy
W skład Stadionu Tammela wchodzą pięć budynków mieszkalnych z 256 lokalami, centrum handlowe oraz parking rozciągający się na ośmiu działkach miejskich. Całkowita powierzchnia brutto kompleksu wynosi ponad 47 tysięcy metrów kwadratowych, z czego sam stadion zajmuje 13 436 metrów kwadratowych, nie licząc boiska. Obiekt może pomieścić 8 tysięcy osób podczas standardowych wydarzeń oraz do 15 tysięcy podczas największych imprez, zapewniając z każdego miejsca niezakłócony widok boiska.
Największym wyzwaniem było wkomponowanie stadionu klasy UEFA 4 w gęstą zabudowę miejską. Projektanci zdecydowali się na maksymalne wykorzystanie terenu, integrując funkcje sportowe, mieszkalne i handlowe w jeden blok. Wejścia na stadion znajdują się na rogach, natomiast wejścia do części mieszkalnej ulokowano przy ulicach, co pozwala zachować czytelny podział funkcji przy zachowaniu miejskiej ciągłości. Strategie akustyczne i przestrzenne sprawiają, że mieszkańcy mogą komfortowo korzystać z mieszkań nawet podczas licznych wydarzeń sportowych – ponad 100 meczów i 300 imprez rocznie.
Stadion Tammela w Tampere — rysunek południowej elewacji
© JKMM Architects
Bryła i rzut: jak architektura łączy różne funkcje
Pod względem urbanistycznym Stadion Tammela harmonijnie wpisuje się w zwartą siatkę miejską. Bryła stadionu opiera się na prostokątnym układzie z łukowymi stalowymi daszkami rozpiętymi na ponad 100 metrów. Dach ma asymetryczny układ: od strony wschodniej rozpięcie kablowe, od zachodniej – kolumny, co pozwala na optymalizację konstrukcji i kosztów materiałowych. Elewacje wykonano z jasnej cegły, nawiązując do lokalnej tradycji Tampere, a szklane ściany końcowe wprowadzają światło i przejrzystość, ograniczając przy tym hałas w części mieszkalnej. Szczelina strukturalna o szerokości 50 mm między stadionem a budynkami mieszkalnymi pełni funkcję izolacji akustycznej. Całość tworzy spójną, hybrydową bryłę, w której sport, mieszkania i handel współistnieją w zwartej strukturze miejskiej.
Stadion Tammela w Tampere — plan zagospodarowania terenu
© JKMM Architects
Materiały i konstrukcja
Konstrukcja stadionu łączy beton wylewany na miejscu, prefabrykowane elementy oraz stalowe dachy kablowe. Prefabrykowane segmenty i lokalny beton przyspieszyły realizację inwestycji przy zachowaniu wysokich standardów jakości. Dachy stalowe pozwalają na duże rozpiętości bez konieczności wprowadzania podpór wewnętrznych, co zapewnia elastyczność przestrzeni i niezakłócone widoki na boisko. Szklane ściany końcowe oraz jasne elewacje z cegły integrują obiekt z otoczeniem. Dach odbija ciepło i filtruje zanieczyszczenia powietrza, co zwiększa komfort użytkowników i poprawia efektywność energetyczną. Takie rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne zapewniają trwałość obiektu oraz jego odporność na intensywną eksploatację.
Wyświetl ten post na Instagramie
Integracja z miastem i zrównoważony rozwój
Dzięki swojej lokalizacji w centrum dzielnicy miasta, stadion łatwo dostępny jest transportem publicznym i w pełni integruje się z miejską infrastrukturą. Kompleks podłączono do sieci miejskiego ogrzewania i chłodzenia, co pozwala zmniejszyć emisję i zwiększyć efektywność energetyczną. Zastosowane rozwiązania pozwalają harmonijnie łączyć funkcje publiczne i prywatne, wzmacniając spójność miejską i poczucie wspólnoty. Stadion Tammela nie tylko spełnia wymogi standardów sportowych, ale też funkcjonuje jako przestrzeń codziennego życia mieszkańców, oferując dostęp do miejsc rekreacji, handlu i spotkań społecznych.
Stadion Tammela w Tampere — widok z lotu ptaka
© Tuomas Uusheimo
Stadion Tammela: nowy model hybrydowej architektury miejskiej
Stadion Tammela to przykład współczesnej architektury hybrydowej, w której funkcje sportowe, mieszkalne i handlowe współistnieją w jednym kompleksie. Projekt odpowiada na wyzwania ograniczonej przestrzeni w centrum miasta, wysokich standardów UEFA oraz codziennego życia mieszkańców.
