„Zębaty” stadion w Zagrzebiu. Polsko-francuski projekt nowego stadionu Maksimir nagrodzony!

Ola Kloc

02 października '26

wizualizacja stadionu Maksimir w Zagrzebiu

...

+13

24 września 2026 roku rozstrzygnięto międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny na koncepcyjny projekt stadionu Maksimir w Zagrzebiu, stolicy Chorwacji. Na organizowany przez chorwacki rząd i miasto Zagrzeb (we współpracy z tamtejszym Stowarzyszeniem Architektów) konkurs wpłynęło 88 propozycji z ponad 20 krajów. Piątą nagrodę zdobył projekt wrocławskiego zespołu P2PA stworzony wspólnie z paryską pracownią LAN Architecture. Czym zachwycili jury?

sportowe miasto w mieście

Stadion Maksimir w stolicy Chorwacji według projektu Vladimira Turina powstawał od połowy XX wieku. Przez lata był wielokrotnie przebudowywany, co znacząco wpłynęło na architektoniczną spójność obiektu. Co więcej, w 2022 roku silne trzęsienie ziemi naruszyło konstrukcję stadionu. Zdecydowano więc o budowie jego następcy. W marcu 2026 roku ogłoszono otwarty, jednoetapowy konkurs, w którym szukano pomysłów na zagospodarowanie kompleksu sportowo-rekreacyjnego i węzła przesiadkowego oraz konkretnej propozycji dla nowego kompleksu stadionu piłkarskiego Maksimir.

Na obszarze o powierzchni około 23 hektarów należało zaplanować nowy stadion mieszczący 25 tysięcy widzów, stadion lekkoatletyczny, wielofunkcyjną halę i halę do piłki ręcznej, a także centrum sportu dostępne dla wszystkich grup wiekowych. Całość należało zintegrować z istniejącym basenem (projekt Matthiasa Kulstrunka i Vjery Bakić nominowany do nagrody Miesa van der Rohe w 2017 roku) oraz kompleksową koncepcją zagospodarowania terenu.

stan obecny

Chociaż pierwotny kompleks stadionowy był imponujący pod względem koncepcyjnym, dziesięciolecia rozbudów i częściowych renowacji znacznie naruszyły jego spójność architektoniczną. Nasza wizja wykracza poza samą budowę nowych obiektów. Obszar ten to coś więcej niż tylko centrum sportu i rekreacji; jest to symboliczny punkt orientacyjny miasta i charakterystyczny element tożsamości Zagrzebia — wschodnia brama do centrum miasta, położona wzdłuż jednej z naszych najważniejszych alei miejskich. [...] Wyobrażamy sobie ten teren jako wieloaspektowe społeczne i przestrzenne „Miasto Sportu” — otwarte i integracyjne środowisko dla zawodowych sportowców, osób uprawiających sport rekreacyjnie, kibiców i wszystkich mieszkańców

— pisali o konkursie Tomislav Tomašević, burmistrz Zagrzebia i jego zastępca, Luka Korlaet.

W konkursie pięć pierwszych miejsc wiązało się z nagrodą finansową (pula wynosiła 976 tysięcy euro). Konkursowe prace oceniali architekci: François Chas (NP2F), Kersten Geers (OFFICE KGDVS), Vasa Perović (Bevk Perović Arhitekti), Nenad Fabijanić (Studio Fabijanić), Toma Plejić (przewodniczący jury, Studio UP), Mia Roth-Čerina (Roth&Čerina Arhitekti), a także Zvonimir Boban (Przedstawiciel Chorwackiego Związku Piłki Nożnej), Tonči Glavina (Minister Turystyki i Sportu) i Tomislav Tomašević (Burmistrz miasta Zagrzeb).

Wyświetl ten post na Instagramie

Post udostępniony przez VG13 Architects (@vg13.ch)

I Nagroda, proj.: VG13 Architects Studio Associato

I Nagrodę zdobyła włoska pracownia VG13 Architects Studio Associato, II Nagrodę przyznano propozycji zespołu XDGA z Belgii, III otrzymał parysko-londyński zespół w składzie: Plan Común, Studio Muoto, DATA architectes, Beatriz Borque, Beatriz Saladich. IV Nagrodę zdobyli lokalni architekci: Hrvoje Njirić i Iskra Filipović, a V — architekci z wrocławskiej pracowni P2PA i paryskiego biura LAN.

widok z lotu ptaka

geometryczny porządek

Architekci z pracowni P2PA i LAN Architecture wyraźnie skupili się na połączeniu kompleksu z miastem. Urbanistyczna propozycja polsko-francuskiego zespołu bazowała na czterech geometrycznych kształtach — trójkąta, linii, okręgu i prostokąta.

kształtowanie założenia

Trójkąt odnosi się do miejskiej przestrzeni, która powstała w północno-wschodnim narożniku terenu. Jest on efektem przeprowadzonych przez architektów analiz historycznych planów miasta, na podstawie których dążyli do przywrócenia ciągłości korytarza komunikacyjnego z początku XX wieku po to, aby wpisać nowy kompleks sportowy w sieć miejskich przestrzeni i szlaków. Linia nawiązuje do pieszego bulwaru, kręgosłupa założenia, który porządkuje przestrzeń i łączy trójkątny plac z kompleksem sportowym i pobliskim parkiem. Okrąg to również komunikacyjna pętla — jego geometria podkreśla obniżone położenie istniejącego basenu i terenu lekkoatletycznego. Prostokąt zaś to bryła mieszcząca halę do piłki ręcznej i wielofunkcyjną salę, położone w południowo-zachodniej granicy kompleksu — po przekątnej względem głównej bohaterki konkursu, czyli bryły stadionu.

plan zagospodarowania terenu

konstrukcja i rytm, pamięć i transformacja, czerwony i niebieski

Zaproponowany przez architektów stadion nie wtapia się w krajobraz — jest wyraźnym punktem na mapie miasta i to nie tylko ze względu na swój charakterystyczny, intensywnie czerwony kolor. Jak podkreślają projektanci — jego forma powstała w wyniku „dialogu między pamięcią a transformacją”. Inspiracją była wizja stadionu zaproponowana przez Vladimira Turina — architekci w podobny sposób podeszli do konstrukcji nie jako technicznej części, którą należy ukryć, a elementu tworzącego charakter obiektu. W efekcie powstała „ząbkowana” betonowa bryła wpisana w rytmiczną siatkę podziałów.

wejście na stadion znajduje się na poziomie trybun

Projekt nie ma na celu odtworzenia historycznej formy pierwotnego stadionu, ale raczej nową interpretację idei, które nadały mu trwałą wartość architektoniczną. Proporcje, przejrzystość konstrukcyjna, powtarzalność i rytm przestrzenny zostają przełożone na współczesną formę, która odwołuje się do przeszłości, jednocześnie otwierając się na przyszłość

— tłumaczą autorzy konkursowej propozycji.

Wyróżniający projekt czerwony kolor nie znalazł się tu oczywiście przez przypadek. Architekci poszli o krok dalej — zestawili go z niebieskim, bezpośrednio odnosząc się do klubowych kolorów grającej na stadionie drużyny Dinamo Zagrzeb.

czerwony i niebieski to klubowe kolory grającej na stadionie drużyny Dinamo Zagrzeb

Czerwone elementy elewacji zostały zaprojektowane jako wysoce geometryczna kompozycja oparta na grze pełni i pustki. Ten język architektoniczny czerpie inspirację z wzoru szachownicy przedstawionego na herbie Chorwacji, a także na herbie klubu Dinamo Zagrzeb. Dzięki powtarzaniu się geometrycznych modułów fasada tworzy dynamiczny rytm bryły i otwartości, nadając jej głębię, przejrzystość oraz zmieniające się efekty wizualne w zależności od kąta patrzenia i warunków oświetleniowych. [...] Natomiast trybuny dla widzów wykończono w kolorze ciemnoniebieskim, podkreślając dominujący kolor klubu i tworząc wyraźne rozróżnienie między powłoką architektoniczną a sekcją miejsc siedzących. Niebieskie trybuny zapewniają spójną i rozpoznawalną tożsamość wnętrza, jednocześnie wzbogacając wrażenia wizualne podczas wydarzeń sportowych

— wyjaśniają architekci.

konstrukcja

Duże wydarzenia sportowe to tak zwane imprezy masowe — w jednym miejscu gromadzą się tłumy, ważne jest więc odpowiednie zaplanowanie komunikacji dotarcia na miejsce i wyjścia tak, aby odbywało się to płynnie i bezpiecznie. Aby to umożliwić, architekci zaplanowali główne wejście na poziomie +2 (boisko znajduje się na poziomie +1), na wschodniej i zachodniej ścianie budynku (50 bramek obrotowych). Dzięki temu, kibice zaraz po przybyciu na stadion mogą podziwiać widok na boisko i wypełniającą się kibicami trybunę. Łącznie stadion mieści 35 411 miejsc dla widzów.

elewacja wschodnia

elewacja zachodnia

Oprócz sąsiadującego z istniejącym basenem boiskiem lekkoatletycznym architekci zaprojektowali również wielofunkcyjną halę sportową mieszczącą dwie niezależne areny połączone wspólną strefą wejściową i infrastrukturą techniczną, a także nowoczesny węzeł przesiadkowy integrujący sieci kolejowe, tramwajowe, autobusowe, piesze i rowerowe. Stanowi on jednocześnie główną bramę prowadzącą do kompleksu sportowego.