Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Łódzkiego podchodzi do swojego sąsiedztwa na zasadzie zachowawczego kontrastu. A88, odpowiedzialna za jej projekt, przeciwstawiła barwnym, postmodernistycznym halom z lat 90. jasną bryłę, kształtowaną przy pomocy minimalistycznego języka form. Uważne spojrzenie na detal nowego budynku zdradza jednak, że toczy ze swoim starszym sąsiedztwem dyskretny dialog.
Nowy budynek wyrósł od wschodniej strony wcześniejszych zabudowań Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Łódzkiego przy ulicy Styrskiej na osiedlu Lumumbowo. Te powstawały „w bólach”, przy kilku zmianach projektu i wykonawców, łącznie przez kilkanaście lat — od 1986 roku, kiedy rozpoczęła się budowa pierwszego segmentu, zawierającego halę z trzema pełnowymiarowymi boiskami, aż po październik 1998 roku, gdy zakończono wznoszenie drugiej części kompleksu z pływalnią. Po zakończeniu prac przystąpiono jeszcze do zagospodarowania terenu wokół budynku, który ozdobiono rzeźbami Przemysława Druszcza, nawiązującymi do tematyki sportowej.
barwy lat 90.
Dopasowanie się do dwóch gigantycznych hal musiało być nie lada wyzwaniem, i to nie tylko ze względu na znaczną różnicę w skali istniejących obiektów, a planowanej rozbudowy. Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu UŁ jest budynkiem o stylistyce charakterystycznej dla lat 80. i 90. ubiegłego wieku, kiedy postmodernizm wypierał wcześniejsze, funkcjonalistyczne rozwiązania. Hale z 96 i 98 roku nakryto dwuspadowymi dachami oraz wykończono przy pomocy barwnych paneli, utrzymanych w błękitno-zielonej tonacji. Kontrastuje z nimi intensywnie pomarańczowa stolarka okienna, a i same okna występują gdzieniegdzie w dość egzotycznych kompozycjach — na przykład na elewacji wschodniej, gdzie układają się w kształt trójkąta, zwróconego wierzchołkiem ku dołowi. To właśnie tuż pod trójkątną kompozycją okienną, między 2024 a 2026 rokiem wyrosła nowa część kompleksu sportowego, której koncepcję stworzyła pracownia A-88.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi jest lekką, minimalistyczną bryłą
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
różnica w braku
W projekcie występuje pewien paradoks. Zespół projektowy ewidentnie postawił na kontrast, ponieważ nowy budynek CWFiS Uniwersytetu Łódzkiego jest diametralnie różny od sąsiednich hal z lat 90. Nie jest jednak przykładem architektury krzykliwej w wyrazie. Wręcz przeciwnie — powstał w formie minimalistycznej, prostopadłościennej bryły, której znacznie bliżej do rozwiązań (neo)modernistycznych, niż barwnej architektury czasów transformacji. Dzięki temu nowy budynek wyraźnie odróżnia się od swojego starszego sąsiedztwa, ale nie wprowadza kolejnego „mocnego” akcentu.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
jasny kontrapunkt
Dolna część elewacji nowego budynku Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu UŁ, równa mniej więcej połowie jego całkowitej wysokości, została w całości przeszklona. Ponad nią znajdują się ślepe ściany, kryjące konstrukcję dachu i instalacje, które nakryto jasnoszarymi panelami warstwowymi o delikatnym ryflowaniu. Najbardziej charakterystycznym elementem budynku jest duży podcień, zaprojektowany przed elewacją frontową. Wspierają go smukłe, pochylone filary z aluminium, również w jasnym odcieniu. W podniebiu podcienia zdecydowano się na przełamanie monochromatycznej prawidłowości, wykorzystując panele drewnopodobne, które nawiązują do materiałów wykorzystanych we wnęrzu.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi jest lekką, minimalistyczną bryłą
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
Rozbudowa CWFiS była wyzwaniem nie tylko ze względu na charakterystyczne sąsiedztwo, ale i na to, co znajdowało się pod powierzchnią zabudowywanej działki:
Ze względu na trudne warunki gruntowe, wynikające z obecności na terenie inwestycji pozostałości przedwojennej żwirowni, cały budynek posadowiono na głębokich fundamentach z wykorzystaniem pali konstrukcyjnych CFA o długości 15 metrów, co zapewnia jego długotrwałą stabilność. Palami wzmocniono również część istniejącą budynku.
— wyjaśniają architekci.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi — lekka bryła powstała tuż obok dwóch dużych, postmodernistycznych hal CWFiS Uniwersytetu Łódzkiego
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Łódzkiego
Sercem nowego budynku Uniwersytetu Łódzkiego są trzy sale sportowe, służące do fitnessu, treningu judo oraz gry w tenisa stołowego. Ich wnętrza przekryto przy pomocy konstrukcji z drewna klejonego warstwowo (BSH, Brettschichtholz). Naturalny materiał cechuje się dużą wytrzymałością i sprężystością, przydatnymi podczas przekrywania pomieszczeń o dużej rozpiętości, a przy tym wizualnie ociepla wnętrza. Najważniejsze dla ich wyrazu są jednak wielkoformatowe przeszklenia, zapewniające widoki na otoczenie budynku — ROD „Wspólna Praca” oraz pełne zieleni osiedle Patrice'a Lumumby.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi — drewniane dźwigary ocieplają wnętrza
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
Budynek uzyskał również całkowiecie osobne zaplecze. Główne wejście, skryte w podcieniu, zlokalizowano w pobliżu południowo-zachodniego narożnika, w miejscu, w którym nowy budynek przylega do wcześniejszej hali sportowej. Za nim ciągnie się długi korytarz, otaczający zespół pomieszczeń obsługujących budynek i jego użytkowników.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi — podcień podtrzymują smukłe filary
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
Projektowany budynek przeznaczono dla 60 osób ćwiczących — 30 mężczyzn i 30 kobiet oraz dla trenerów. Przewidziano użytkowanie budynku na 2 zmiany — oznacza to, że część osób z pierwszej i drugiej zmiany może w danym momencie korzystać jednocześnie — i z tego względu przewidziano miejsce na większą liczbę szafek sportowych. Część szatniowo-sanitarna składa się z szatni męskiej z miejscem na 28 szafki sportowe i szatni damskiej z miejscem na 22 szafki sportowe. Szafki sportowe przewidziano jako dwudzielne na dwie osoby (podział na szafkę górną i szafkę dolną). Obie szatnie mają dostęp do własnego zaplecza higieniczno-sanitarnego: męska — z 1 miską ustępową i 1 pisuarem, 2 umywalkami i 2 natryskami, oraz damska — z 2 miskami ustępowymi, 2 umywalkami i 2 natryskami.
— pisze pracownia A-88.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi — we wnętrzu budynku znalazła się sala fitness
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
Łazienki wykończone przy pomocy pomarańczowych, błękitnych i zielonych kafelków nawiązują do postmodernistycznych hal Uniwersytetu Łódzkiego, w których zastosowano podobną kolorystykę. Nowy budynek został zresztą z nimi skomunikowany, włączając się w tkankę sportowego kompleksu:
Nowy budynek jest bezpośrednio połączony z istniejącym. Połączenie zaprojektowano na poziomie parteru — poprzez wykonanie dwóch nowych otworów drzwiowych, piwnic — umożliwienie wstępu do dwóch istniejących wejść, oraz łącznikiem na poziomie pierwszego piętra — do istniejących drzwi.
— czytamy o rozbudowie Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Łódzkiego.
Rozbudowa Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu w Łodzi — budynek stanął przy dwóch halach sportowych z drugiej połowy lat 90. XX wieku
proj.: A-88 Architekci, fot.: Adam Grzesik
Czy dyskretne cytaty, powiązania komunikacyjne i podobna funkcjonalność są wystarczającymi powodami, aby z biegiem lat budynki uznać za część jednej całości, nawet pomimo dzielących je różnic?
