#mies2026
La Bouëxière w Bretanii stała się miejscem realizacji, która redefiniuje lokalną przestrzeń publiczną i łączy sport z kulturą w jednym kompleksie. Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-José Pérec, zaprojektowane przez pracownię onze04 i wyróżnione w ramach EUmies Awards 2026, integruje dotychczas rozproszone obiekty sportowe i kulturalne, tworząc spójny system funkcjonalny oraz czytelną przestrzeń dla mieszkańców i uczestników wydarzeń regionalnych. Autorem koncepcji jest Gustavo Silva-Nicoletti, który połączył współczesną estetykę z precyzyjnie zaplanowaną strukturą przestrzenną, konstrukcją i rozwiązaniami technicznymi odpowiadającymi na różnorodne potrzeby użytkowników.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière — najbardziej charakterystycznym elementem kompleksu jest hala wielosportowa wykonana w konstrukcji z drewna klejonego warstwowo
© Juan Cardona
Nowy węzeł aktywności między sportem a kulturą
Nowy obiekt powstał pomiędzy istniejącym centrum kultury a kompleksem sportowym, w sąsiedztwie stadionu, kortów tenisowych i boiska do gry w bule. Dotychczas infrastruktura ta funkcjonowała jako zbiór odrębnych elementów, bez wyraźnych powiązań funkcjonalnych i przestrzennych. Projekt nie polegał więc na wprowadzeniu kolejnego budynku, lecz na uporządkowaniu relacji między istniejącymi obiektami i nadaniu im wspólnej logiki działania. W efekcie powstał czytelny węzeł aktywności publicznej, który integruje różne formy użytkowania: codzienne zajęcia sportowe, wydarzenia kulturalne oraz rozgrywki o charakterze regionalnym. Architektura staje się tu narzędziem organizacji życia społecznego, a nie jedynie obudową programu funkcjonalnego.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière — aksonometria projektu
© Onze04
Symbolika patronów i społeczny wymiar projektu
Nazwa centrum odwołuje się do dwóch postaci łączących różne dziedziny aktywności: artystki i działaczki społecznej Josephine Baker oraz wybitnej lekkoatletki Marie-José Pérec. To nie tylko gest symboliczny, lecz także wyraźne wskazanie idei stojącej za projektem – integracji sportu, kultury i edukacji w jednej przestrzeni dostępnej dla mieszkańców w różnym wieku. Centrum pełni funkcję miejsca spotkań, aktywizacji dzieci i młodzieży oraz organizacji wydarzeń o szerszym zasięgu. Dzięki temu architektura staje się elementem budowania wspólnoty, a nie wyłącznie odpowiedzią na potrzeby infrastrukturalne.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière — przekrój poprzeczny
© Onze04
Promenada jako kręgosłup całego założenia
Kluczowym elementem koncepcji jest reinterpretacja istniejącego ciągu pieszego, zapisanego w planie zagospodarowania terenu. Architekci przekształcili go w centralną promenadę – oś kompozycyjną, która organizuje zarówno układ działki, jak i architekturę budynku. Promenada prowadzi przez cały kompleks, łącząc nowe obiekty z istniejącą infrastrukturą sportową i kulturalną. Pełni jednocześnie funkcję komunikacyjną i społeczną: porządkuje ruch użytkowników, tworzy przestrzeń spotkań i otwiera założenie na sąsiednie dzielnice. Dzięki temu projekt nie zamyka się w granicach własnej parceli, lecz działa w skali całej miejscowości, wzmacniając jej strukturę urbanistyczną.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière
© Juan Cardona
Rzut, plan, bryła i forma – architektura wynikająca z funkcji
Kompozycja przestrzenna obiektu opiera się na dwóch wyraźnie zdefiniowanych bryłach rozdzielonych centralną promenadą, która przecina kompleks na dwóch poziomach. Dolny poziom łączy hol publiczny z przestrzeniami społecznymi, tworząc logiczną sekwencję dostępnych stref. Górny poziom prowadzi bezpośrednio do trybun, umożliwiając obserwację wydarzeń sportowych bez zakłócania ich przebiegu. Plan obiektu podporządkowany jest klarownej organizacji ruchu: oddzielono trasy użytkowników codziennych, widzów oraz sportowców, zachowując jednocześnie ich wzajemne powiązania. Południowa bryła, mieszcząca sale do squasha i tańca, ma charakter zwarty i masywny, odpowiadający potrzebie stabilnych warunków termicznych. Północna hala wielofunkcyjna przyjmuje natomiast lekką, rozpiętą formę o wyrazistej geometrii dachu. Zestawienie tych dwóch form tworzy kompozycję opartą na równowadze ciężaru i lekkości, a centralna oś piesza spaja całość w jedno czytelne założenie.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière — sytuacja
© Onze04
Hala sportowa – konstrukcja, światło i naturalna wentylacja
Najbardziej charakterystycznym elementem kompleksu jest hala wielosportowa wykonana w konstrukcji z drewna klejonego warstwowo i obudowana membranami tekstylnymi na dachu oraz elewacjach. Dach o odwróconej formie i podwójnej krzywiźnie wznosi się ku czterem szczytom o wysokości od 13 do 28 metrów. Geometria ta nie ma wyłącznie znaczenia formalnego – umożliwia naturalną wentylację poprzez konwekcję powietrza w najwyższych punktach konstrukcji, co pozwala utrzymać komfortowe warunki w cieplejszych miesiącach. Membrana tekstylna równomiernie rozprasza światło dzienne, zapewniając dobre doświetlenie przestrzeni sportowej bez nadmiernego użycia oświetlenia sztucznego.
Dwie bryły, dwa mikroklimaty
Kontrastem dla lekkiej hali jest południowy budynek mieszczący sale do squasha i tańca. Wykonano go z żelbetowych ścian izolowanych od zewnątrz, co pozwala zachować bezwładność cieplną i stabilny mikroklimat we wnętrzach wymagających ogrzewania. Zastosowanie dwóch odmiennych systemów konstrukcyjnych wynika bezpośrednio z funkcji – to architektura podporządkowana użytkowaniu, a nie odwrotnie. Dzięki temu kompleks działa efektywnie energetycznie, a jednocześnie pozostaje czytelny przestrzennie.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière © Onze04 
Energetyka i infrastruktura jako część projektu
Projekt obejmuje również kotłownię opalaną drewnem, dostarczającą energię do nowego centrum oraz do istniejących obiektów w jego otoczeniu. W ten sposób budynek staje się elementem szerszego systemu infrastrukturalnego, a nie jedynie samodzielną inwestycją. To podejście wzmacnia ideę integracji – architektura nie tylko scala przestrzeń, lecz także łączy funkcjonowanie różnych budynków w jeden spójny organizm.
Architektura jako punkt orientacyjny miejscowości
Szczególne znaczenie ma nocna percepcja hali sportowej. Jej biała, tekstylna powłoka, podświetlana od wewnątrz, przekształca obiekt w wyraźny punkt orientacyjny w krajobrazie miejscowości. Efekt ten wynika z właściwości materiału i konstrukcji, a nie z dekoracyjnych zabiegów formalnych. W ciągu dnia budynek pozostaje lekki wizualnie i otwarty na otoczenie, nocą natomiast zaznacza swoją obecność w przestrzeni publicznej, wzmacniając identyfikację miejsca z nowym centrum aktywności.
Centrum Sportu i Kultury im. Josephine Baker i Marie-Jose Perec w La Bouëxière — szczególne znaczenie ma nocna percepcja hali sportowej
© Juan Cardona
Projekt, który integruje zamiast dominować
Projekt spaja istniejącą infrastrukturę sportową i kulturalną, tworząc czytelny układ funkcjonalny i przestrzenny odpowiadający potrzebom lokalnej społeczności. To realizacja, w której forma wynika z funkcji, konstrukcja wspiera komfort użytkowania, a rozwiązania środowiskowe stają się integralną częścią koncepcji architektonicznej. Dzięki temu obiekt nie tylko spełnia rolę centrum sportowo-kulturalnego, ale także wyznacza nowy model projektowania publicznych budynków w mniejszych ośrodkach – model oparty na integracji, czytelności i długofalowym myśleniu o przestrzeni wspólnej.
