Bez konkursu i konsultacji, za 25 milionów złotych, w tym 20 z miejskiej kasy, przed oknami mieszkańców bloku przy ulicy Kazimierza Kordylewskiego 7 w Krakowie powstaje olbrzymia hala, w której znajdzie się kryte lodowisko. Choć budowa nie jest jeszcze na półmetku, to już teraz wysoka konstrukcja daje się im we znaki, nie najlepiej współgra też z pobliskim, modernistycznym kompleksem. Jaką opinię o planowaniu przestrzennym w mieście wystawia Lodowa Arena?
Od kilku miesięcy przy ulicy Kazimierza Kordylewskiego powstaje budynek, który swoimi gabarytami zdaje się przekraczać najśmielsze oczekiwania dotyczące tego, jak wiele można „upchnąć” na skrawku przestrzeni. To nowy obiekt sportowy należący do KSOS-u — Krakowskiego Szkolnego Ośrodka Sportowego — powstający pod nazwą „Lodowa Arena”. Budynek ma mieć funkcję „hybrydową”, co w praktyce oznacza, że przez część roku będzie pełnił funkcję lodowiska, a w pozostałych miesiącach będzie użytkowany na przykład jako hala sportowa z krytym boiskiem.
Lodowa Arena powstaje przed oknami mieszkań w bloku przy ulicy Kordylewskiego
fot.: Przemek Ciępka
po prostu hala
„Hala” jest tutaj również trafnym desygnatem formy, jaką przyjmuje Lodowa Arena, gdyż budynek jest wręcz archetypicznym obiektem dla funkcji sportowej — zaprojektowany na rzucie prostokątnym zbliżonym do kwadratu, nakrytym jednopołaciowym, pochylonym dachem. Elewacje (przynajmniej wedle udostępnionych wizualizacji) będą mocno uproszczone — od strony ulicy Kordylewskiego przezierne, w pozostałych kierunkach w przeważającej części ślepe. Wewnątrz powstanie lodowisko o wymiarach, 42x21 metrów, mała trybuna oraz szatnie i zaplecze sanitarne. W otoczeniu planowana jest trasa rolkarska o długości 350 metrów oraz parking. Za projekt powstającego budynku odpowiada pracownia Tobiasz Architekci z Krakowa, prowadzona przez Marka i Izabelę Tobiasz.
Lodowa Arena powstaje przed oknami mieszkań w bloku przy ulicy Kordylewskiego
fot.: Przemek Ciępka
Podobna konstrukcja powstała już w Legionowie, gdzie świetnie służy mieszkańcom. Tyle że tam z jednej strony ma boisko, a z drugiej halę sportową. W Krakowie, tuż przy ścianach powstającej Lodowej Areny znajduje się zaś blok, którego okna dzisiaj wyglądają nie na zieloną polanę, jak było jeszcze parę miesięcy temu, a na szybko rosnące ściany sportowej hali.
Lodowa Arena powstaje przed oknami mieszkań w bloku przy ulicy Kordylewskiego
fot.: Przemek Ciępka
ściana ślepa na potrzeby mieszkańców
Budowane przez KSOS lodowisko szczelnie wypełnia działkę pomiędzy modernistycznymi zabudowaniami Ośrodka, a 9-piętrowym blokiem pod adresem Kazimierza Kordylewskiego 7. Budynki oddziela w zasadzie szerokość drogi prowadzącej do garażu podziemnego w budynku mieszkaniowym oraz wąski pas zieleni „po drugiej stronie płotu”. Biorąc pod uwagę regulacje prawne dotyczące minimalnych odległości, które muszą znajdować się pomiędzy powstającymi budynkami, Lodowa Arena powstała niemal tak blisko bloku, jak tylko mogła.
Lodowa Arena powstaje przed oknami mieszkań w bloku przy ulicy Kordylewskiego
fot.: Przemek Ciępka
Co więcej, hala została zaprojektowana w taki sposób, że jej najwyższa ściana sąsiaduje z północną, dłuższą elewacją budynku mieszkaniowego. Jej wysokość sięga czwartego piętra bloku. Do tego poziomu mieszkańcy będą mieć widok na niemal zupełnie ślepą ścianę Lodowej Areny. Chociaż budowa jeszcze się nie zakończyła, a betonowy szkielet nie został w całości wypełniony, to w pokojach o północnej wystawie już teraz zrobiło się niezwykle ciemno. A będzie tylko gorzej. W trudnej sytuacji są również osoby mieszkające na wyższych piętrach — zamiast terenów zielonych, pod oknami mają depresyjnie monotonną, ciemną połać dachu spadzistego.
Wycinka drzew i widok na modernistyczny kompleks KSOS
fot. udostępnione dzięki uprzejmości Tomasza Ogińskiego
ścisk wokół modernizmu
Cały obiekt doskonale wpisuje się w aktualną infrastrukturę sportową KSOS-u.
— czytamy w komunikacie prasowym, udostępnionym na portalu miejskim w styczniu bieżącego roku.
To stwierdzenie może być prawdą w odniesieniu do usług oferowanych przez KSOS — prawdą nie jest za to, jeśli chodzi o zabudowania, w których te usługi są udzielane. Lodowa Arena nie obchodzi się najlepiej ze swoim niższym, modernistycznym sąsiedztwem. Kompleks Krakowskiego Szkolnego Ośrodka Sportowego im. Szarych Szeregów, położony przy al. Powstania Warszawskiego 6 został zaprojektowany przez Marię Czerwińską oraz Olgierda Krajewskiego, autora między innymi projektu Stołówki Pracowników Huty im. Lenina na osiedlu Złotej Jesieni. Budynek będący pierwotnie ośrodkiem gimnastyki wyrównawczej powstawał w latach 1959-1965. Wcześniej od wyższych budynków w okolicy KSOS oddzielała zielona polana — obecnie jego pawilonowa, raczej niska zabudowa została przytłoczona przez powstającą halę łyżwiarską.
Widok z okien bloku przy ulicy Kordylewskiego 7 w Krakowie
fot. udostępnione dzięki uprzejmości Tomasza Ogińskiego
25 milionów bez konkursu
Chociaż przedsięwzięcie pochłonie łącznie ponad 25 milionów złotych, z czego miasto w ramach dofinansowania przekaże aż 20 milionów, projekt nie został wyłoniony w konkursie. Być może taka formuła sprawiłaby, że realizowana koncepcja brałaby pod uwagę nie tylko potrzeby inwestorów, ale i wpływ, jaki budowla będzie miała na swoje najbliższe otoczenie. Na kształt inwestycji wpływu nie mieli także mieszkańcy pobliskich budynków.
O planowanej budowie poinformowano w czerwcu 2021 roku, kiedy na stronie krakowskiego BIP-u pojawiło się obwieszczenie o „wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego”, oraz gdy przedsięwzięcie było opiniowane przez Radę Dzielnicy Grzegórzki. Dostępność owych „informacji” była jednak ze względu na pandemię znikoma, o czym wspomina zresztą przywołane obwieszczenie:
informuje się o ograniczonej możliwości osobistego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w lokalu organu administracji publicznej (tj. w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa, ul. Mogilska 41, 31-545 Kraków). Zapoznanie z aktami sprawy możliwe jest tylko i wyłącznie po wcześniejszym, telefonicznym umówieniu wizyty z inspektorem prowadzącym sprawę.
Jak informują mieszkańcy, w sprawie budowy Lodowej Areny nie zostały również zorganizowane konsultacje społeczne. Ostatecznie zgoda na zamierzenie budowlane pod nazwą „Budowa budynku Lodowiska” wydana została 21 lutego 2022 roku. Roboty rozpoczęły się w pierwszych miesiącach bieżącego roku, a ich koniec przewidywany jest na grudzień 2026 roku. Mieszkańcy z gigantem, który wyrósł im przed blokiem niewiele już mogą zrobić, a Lodowa Arena przez lata będzie niechlubnym świadectwem tego, w jaki sposób (nie)myśli się o przestrzeni publicznej w Krakowie.
Polana, na której powstaje obecnie Lodowa Arena
fot. udostępnione dzięki uprzejmości Tomasza Ogińskiego
mania budowania
Zielona polana przy Kordylewskiego była aktywną biologicznie przestrzenią — służyła za siedlisko dla bezkręgowców, ptaków czy wiewiórek. Rosło tam kilkanaście całkiem wysokich drzew, które musiały zostać wycięte przed rozpoczęciem budowy. Mimo że zamknięty za ogrodzeniem, teren służył także mieszkańcom, którzy czerpali oczywiste korzyści z zielonego widoku za oknem. Dzisiaj część z mieszkańców spogląda na plac budowy, a za jakiś czas — gdy szkielet konstrukcji zostanie wypełniony — będą mieć przed oknami ślepą ścianę.
Lodowa Arena powstaje przed oknami mieszkań w bloku przy ulicy Kordylewskiego
fot.: Przemek Ciępka
Chociaż obowiązujący na tym terenie plan miejscowy obecnie przewiduje już budowę obiektu o gabarytach tożsamych z tymi przyjmowanymi przez Lodową Arenę, to na pustą działkę przy Kordylewskiego kiedyś były inne plany. Między blokiem a zabudowaniami KSOS-u miał powstać fragment Superścieżki — parku linearnego, przebiegającego równolegle do ruchliwej al. Powstania Warszawskiego, pomiędzy Rondem Mogilskim i Grzegórzeckim.
niechlubny pomnik nieplanowania
Część Superścieżki udało się zrealizować — to jedna z ładniejszych i bardziej funkcjonalnych przestrzeni w tej części miasta, dobrze skomunikowana z układem Ronda Mogilskiego oraz dająca wytchnienie od pękającej w szwach „dzielnicy sądowej” oraz tranzytowej w charakterze alei Powstania Warszawskiego. W ramach Superścieżki na tyłach KSOSU miał powstać „Park Sportowy”. Budowa Lodowej Areny przekreśliła te plany. Mieszkańcy z gigantem, który wyrósł im przed blokiem niewiele już mogą zrobić, a Lodowa Arena przez lata będzie niechlubnym świadectwem tego, w jaki sposób (nie)myśli się o przestrzeni publicznej w Krakowie.
