Fala upałów, która nawiedziła Polskę pod koniec czerwca 2026 roku niebawem zacznie ustępować, ale na horyzoncie jest już kolejne uderzenie gorąca, mające dotrzeć do naszego kraju w drugim tygodniu lipca. Jak chronić się przed ekstremalnie wysoką temperaturą w mieście? Poszukując ochłody, mieszkańcy korzystają z miejsc reakreacji w dostępem do wody — kąpielisk, ale też odkrytych basenów. Tak się składa, że w Krakowie — mieście, w którym według szacunków mieszka ponad milion osób — jest tylko jeden basen otwarty. Czy w najbliższych latach wydłuży się w Krakowie lista miejsc, w których można kąpać się pod gołym niebem?
Dawniej w Krakowie funkcjonowało przynajmniej kilka kąpielisk pod gołym niebem, z których mieszkańcy ochoczo korzystali podczas największych upałów. Niestety, w ostatnich latach odkryte baseny w Krakowie były sukcesywnie zamykane. Jednym z pierwszych był basen na terenie Parku Krakowskiego, funkcjonujący w dwudziestoleciu międzywojennym. Ten zasypano jeszcze podczas rozbudowy alei Adama Mickiewicza w 1938 roku.
Basen w Parku Krakowskim, 1934 r. — Mecz piłki wodnej Klub Sportowy Cracovia — Żydowski Klub Sportowy „Makkabi” Kraków
© Narodowe Archiwum Cyfrowe
W tym samym roku rozpoczął jednak działalność basen Cracovii:
[...] A do tego jeszcze jeden dodatek: tuż za linją drzew alei i Parku Jordana na stadjonie miejskim pływalnia zastępująca Krakowianom nadmorską czy nadrzeczną plażę. Doskonale zorganizowane kąpiele-słoneczno-wodne, których w święta zażywają tysiące ludzi, a które i w dnie powszednie mają swoich stałych amatorów.
— relacjonowało jedno z krakowskich czasopism z epoki.
Basen Cracovii przetrwał wojnę i dzielnie służył przez kolejne kilkadziesiąt lat, nie oparł się jednak transformacji — na przełomie lat 90. i dwutysięcznych basen Cracovii zamknięto, a w 2015 roku jego pozostałości zostały zasypane.
Kąpielisko Klubu Sportowego "Cracovia"
© Narodowe Archiwum Cyfrowe
jeden basen na milion mieszkańców
Okres PRL przyniósł rozkwit sztucznych kąpielisk pod gołym niebem w Krakowie. Niemal po sąsiedzku od 1964 roku działał basen Wisły przy ulicy Władysława Reymonta. I ten zamknięto, tyle że nieco później, bo w 2010 roku.
Przy takiej pogodzie, jaka jest w naszych warunkach atmosferycznych, prowadzenie otwartego basenu nie jest opłacalne. Co roku musieliśmy do niego dopłacać
— mówił w 2013 roku Ludwik Miętta-Mikołajewicz, prezes Towarzystwa Sportowego Wisła.
Czerwcowa fala upałów pokazuje, jak szybko te słowa zdążyły się zdezaktualizować. Podobny los spotkał OSIR Krakowianka w Borku Fałęckim, działający od lat 60. XX wieku do 2010 roku, a także basen Polfy, działający przy ulicy Eisenberga od lat 70. ubiełego stulecia, zamknięty w 2009 roku.
Dzisiaj w Krakowie funkcjonuje tylko jeden odkryty basen — Wandzianka, zlokalizowana w Nowej Hucie przy ulicy Bulwarowej 39. Mieszkańcy mają tam do dyspozycji jeden akwen sportowy połączony z nieco mniejszym basenem rekreacyjnym. To niewiele, jak na potrzeby milionowego miasta. Czy w Krakowie powstaną nowe otwarte baseny?
Centrum Sportu i Rekreacji Przystań na Eisenberga
fot.: M. Sobolewski © ZIS w Krakowie
poślizg na Eisenberga
Jeden z odkrytych basenów w Krakowie miał powstać już jakiś czas temu — w miejscu basenu Polfy przy ulicy Eisenberga na Osiedlu Oficerskim. Obecnie kąpiel jest tam możliwa, ale tylko pod dachem krytej pływalni, znanej mieszkańcom jako Centrum Sportu i Rekreacji „Przystań” na Eisenberga. To kryty basen udostępniony w 2021 roku według koncepcji opracownej przez ProjektyGotowe.pl. Gmina Miejska Kraków, będąca inwestorem, podpisała wówczas z operatorem umowę, w ramach której nowy zarządca obiektu zobowiązał się między innymi do wybudowania na pustej, wschodniej części działki basenu odkrytego.
Centrum Sportu i Rekreacji Przystań na Eisenberga
fot.: M. Sobolewski © ZIS w Krakowie
9 lipca br. w siedzibie Zarządu Infrastruktury Sportowej w Krakowie doszło do spotkania przedstawicieli ZIS z dzierżawcą nieruchomości położonej przy ul. Eisenberga 4 – Agatą Stelnik, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „Agata Stelnik. Deliver Services”. Podczas spotkania została podpisana umowa dzierżawy na czas nieokreślony, dotycząca prowadzenia basenu, strefy wellness i siłowni oraz realizacji drugiego etapu inwestycji obejmującego budowę basenu odkrytego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a także prowadzenia działalności po zakończeniu realizacji.
— tłumaczył wówczas Michał Sobolewski, rzecznik Zarządu Infrastruktury Sportowej.
niepewna „Przystań”
Ostatecznym terminem rozpoczęcia realizacji nowego basenu odkrytego przy ulicy Eisenberga (proj.: ARP Manecki) był marzec 2026 roku. Chociaż wyznaczono kolejny termin — 20 kwietnia 2026 roku, to w momencie pisania artykułu, na przełomie czerwca i lipca 2026 roku, wciąż niewiele się zmieniło. Teren przeznaczony na odkryty basen przy ulicy Eisenberga wciąż jest pustym trawnikiem i nic nie zapowiada rychłego początku prac. Jak informowało miasto wiosną bieżącego roku, taka sytuacja może stać się podstawą dla rozwiązania umowy z operatorem oraz naliczenia kar umownych. A co z basenem? Będzie poszukiwanie nowego rozwiązania dla budowy basenu w tym miejscu, więc otwarcie przesunie się o kolejne lata w przód.
basen odkryty na północy Krakowa
Podobnie sytuacja prezentuje się w przypadku drugiego nowego basenu w Krakowie, który zaoferuje kąpiel pod chmurką. Chodzi o kompleks na terenie należącym do Klubu Sportowego „Clepardia” przy ulicy Mackiewicza na Prądniku Białym. Jeszcze kilka lat temu działał tutaj odkryty basen z dwiema nieckami, jednak miasto zamknęło teren w 2022, informując o budowie Nowej Clepardii — wielofunkcyjnego kompleksu sportowego, w którym oprócz krytej pływalni z ruchomym dnem, kortów do squasha i tenisa czy kręgielnia i wrotkarnia, powrócą również dwie niecki pod gołym niebem.
Obecnie realizowana jest wielofunkcyjna hala, zaprojektowana przez pracownię ARP Manecki, której ukończenie planowane jest w marcu 2027 roku. Z ostatniego komunikatu Zarządu Infrastruktury Sportowej w Krakowie wynika, że prace przebiegają zgodnie z harmonogramem, a obecnie instalowane są ruchome podłogi w nieckach basenowych, pozwalające na regulację głębokości wody.
Nowa Clepardia na razie bez basenów pod gołym niebem
Zagospodarowanie terenu wokół hali Nowa Clepardia — wraz z dwoma basenami odkrytymi, skateparkiem i amfiteatrem — zaplanowano dopiero w drugim etapie. Miasto jak dotąd nie ujawniło harmonogramu dla tego etapu inwestycji, skupiając się na ukończeniu budowy hali. Podobnie, jak w przypadku odkrytego basenu na Eisenberga, mieszkańcy Krakowa wiedzą jedynie, że baseny przy Mackiewicza będą, nie mają za to pojęcia kiedy.
Zrujnowany basen OSIR „Krakowianka” na Borku Fałęckim
fot.: Dwxn © CC SA 4.0 | Wikimedia Commons
czy basen powróci na Borek Fałęcki?
Trzeci basen otwarty mógłby powstać na Borku Fałęckim. W 2025 roku Miasto przejęło teren dawnego kompleksu „Krakowianka” przy ulicy Żywieckiej Bocznej, a wiceprezydent miasta Krakowa Łukasz Sęk informował portal lovekraków.pl, że mógłby się tam znaleźć kompleks rekreacyjny z basenem pod gołym niebem. Te plany są jednak jeszcze mniej skonkretyzowane, niż w przypadku dwóch wspomnianych wcześniej inwestycji. Czy to wszystko, na co mogą liczyć mieszkańcy Krakowa w kwestii odkrytych basenów?
Kąpielisko na Zakrzówku w Krakowie
fot.: Wiktor Bochenek
Byłoby niesprawiedliwością nie wspomnieć o dużych, naturalnych kąpieliskach dostępnych w Krakowie. Te są trzy — Przylasek Rusiecki w Nowej Hucie, Bagry na Płaszowie oraz kąpielisko na Zakrzówku, otwarte w czerwcu 2023 roku. Chociaż w pierwszych latach funkcjonowania Zakrzówka nie obyło się bez kłopotów, to dzisiaj kąpielisko jest chlubą Krakowa i w sezonie letnim niezawodnie przyciąga setki mieszkańców każdego dnia. Czy jeden basen odkryty i trzy kąpieliska oddalone od centrum to jednak wystarczająco, jak na potrzeby milionowego miasta? Trudno o odpowiedź twierdzącą, a plany Krakowa — skromne i dość niepewne — nie napawają optymizmem w tej kwestii.
