Kraków idzie w ślady Gliwic, planując pierwszy cmentarz dla zwierząt w małopolsce. Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa zaprojektował Park Wiernych Przyjaciół w Nowej Hucie. Oprócz grzebowiska dla zwierząt planowana jest także budowa spopielarni. To odpowiedź na apele mieszkańców, ale i problem z konsekwencjami groźnej praktyki. Dlaczego chowanie zmarłych zwierząt w ogrodach i parkach jest tak niebezpieczne?
Pochować zwierzę jest rzeczą ludzką. Żegnając ukochane czworonogi, mieszkańcy Krakowa musieli jak dotąd korzystać z usług lecznic i prywatnych krematoriów. To jednak zmieni się w najbliższych latach, ponieważ Kraków planuje budowę „Parku Wiernych Przyjaciół”, na którym pupile będą mogły liczyć na godne upamiętnienie. Na pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce miasto wyznaczyło działkę o powierzchni 1,3 hektara, położoną w zielonej otulinie kombinatu Huty im. Sendzimira w Krakowie przy ulicy Igołomskiej, nieopodal przystanku autobusowego „Brama nr 8” we wschodniej części Nowej Huty.
mapa miejsca, w którym powstanie Park Wiernych Przyjaciół w Krakowie
cmentarz dla zwierząt przy ulicy Igołomskiej w Krakowie
Koncepcja „Parku Wiernych Przyjaciół” zakłada zagospodarowanie części terenu należącego do spółki Kraków Nowa Huta Przyszłości w odpowiedzi na apele mieszkańców, którzy od lat domagali się wybudowania cmentarza dla zwierząt w Krakowie. Wybrany obszar wymagał podzielenia grzebowiska na dwie części — północną i południową — rozgraniczane przez tory kolejowe, obsługujące transport wewnątrz nowohuckiego kombinatu.
Ideą projektu jest zachowanie istniejącego drzewostanu oraz wkomponowanie kolumbariów i pomników w naturalną tkankę drzew. W efekcie powstanie przestrzeń o charakterze parku zadumy i kontemplacji — miejsce pamięci harmonijnie współistniejące z naturą, stanowiące jednocześnie pionierskie w skali Krakowa założenie dedykowane pochówkowi zwierząt domowych.
— czytamy na planszy prezentującej pierwszy cmentarz dla zwierząt w Krakowie.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
Park Wiernych Przyjaciół
W części północnej, projekt przygotowany przez Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa (Katarzyny Opałki) przewiduje wzniesienie „ogrodu zadumy”, przestrzeni obwiedzionej wysokim murem, wyposażonej w ławki oraz wysokie nasadzenia. Od wschodu przylegać będzie do niej budynek obsługi mieszczący krematorium dla zwierząt, zaprojektowany w formie prostopadłościennego pawilonu z fasadą przesłoniętą przy pomocy drewnianych paneli. Pomiędzy obiema strukturami zawiśnie pozioma belka tworząca symboliczną „bramę do miasta umarłych”.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
Na południe od torów przecinających teren grzebowiska dla zwierząt znajdą się dwa obszary upamiętnienia — strefa kolumbariów, gdzie właściciele złożą prochy ukochanych czworonogów oraz strefa pomników. Zgodnie z nazwą projektu, cały teren zaplanowano w formie parku z licznymi alejkami wyłożonymi przy pomocy kostki brukowej, ławkami i dużą ilością zieleni.
Cały projekt został bardzo delikatnie wpisany w istniejący drzewostan. Ścieżki wiją się między drzewami, a miejsce bardziej przypomina park niż tradycyjną nekropolię. Powstanie również ogród zadumy — przestrzeń, w której będzie można zatrzymać się po ostatnim pożegnaniu i po prostu pobyć chwilę w ciszy.
— pisze Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
kiedy powstanie cmentarz dla zwierząt w Krakowie?
Miasto zaprezentowało roboczy harmonogram prac związanych ze stworzeniem pierwszego cmentarza dla zwierząt w Małopolsce. Prace koncepcyjne, wraz z opracowaniem programu funkcjonalno-użytkowego oraz uzgodnieniami Zespołu Ogrodniczki Miasta Krakowa oraz zieleni, mają zakończyć się w trzecim kwartale 2026 roku. W czwartym kwartale bieżącego roku Kraków planuje ogłosić przetarg w formule „zaprojektuj i wybuduj” oraz wybrać wykonawcę Parku Wiernych Przyjaciół. Pełna dokumentacja projektowa powstanie do połowy 2027 roku, następnie zacznie się etap budowy, odbiorów i rozruchu instalacji spopielania. Cmentarz dla Zwierząt w Krakowie ma być gotowy w czwartym kwartale 2028 roku.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
zwierzęcy przyjaciel, ludzka potrzeba
Cmentarze dla zwierząt są niezwykle istotne z punktu widzenia emocjonalnego dobrostanu mieszkańców miast, o czym pisaliśmy przy okazji planowanego cmentarza dla zwierząt w Gliwicach:
Od zarania dziejów rozumiemy potrzebę odpowiedniego grzebania najbliższych zmarłych z naszego gatunku. Badania wskazują jednak, że ludzka psychika w podobny sposób domaga się upamiętniania naszych czworonożnych przyjaciół. Co więcej, niejednoznaczne usytuowanie zwierząt domowych pomiędzy światem „ludzkim” i „zwierzęcym” sprawia, że miejsca ich pochówku stają się przestrzeniami przeżywania żałoby oraz praktyk funeralnych o wyjątkowym, niespotykanym na ludzkich cmentarzach charakterze.
gdzie chować zwierzęta domowe?
Wyznaczenie miejsc, w których można pochować zwierzęta domowe jest jednak również odpowiedzią na wyzwania przestrzenne oraz problemy gospodarki komunalnej naszych miast. Jak pokazuje w jednym ze swoich raportów Europejska Federacja Przemysłu Karm dla Zwierząt Domowych, w Polsce mieszka około 19 milionów zwierząt domowych, takich jak psy, koty, małe ssaki, ptaki oraz ryby, płazy i gady. Gdy odchodzą, duża część opiekunów szuka sposobów, aby je upamiętnić, a wszyscy właściciele zwierząt muszą ostatecznie coś zrobić z ich ciałami.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
Z pomocą przychodzą weterynarze i ośrodki kremacyjne, które spopielają zwłoki zwierzęcia, a następnie przekazują je do utylizacji. Na rynku dostępna jest kremacja zbiorowa, a także — znacznie droższa — indywidualna, po której właściciele otrzymują prochy zmarłego przyjaciela. Dla osób skłonnych wydać znaczne sumy, opcją pozostaje wykonanie tak zwanego diamentu pamięci, w którym umieszczane są prochy czworonoga. Inną możliwością jest oczywiście pochowanie zwierzaka na przeznaczonym do tego grzebowisku, cmentarzy dla zwierząt jest jednak w Polsce jak na lekarstwo.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
chowanie zwierząt w ogródkach i parkach zagraża mieszkańcom miast
Rzeczywistość wygląda więc zupełnie inaczej — chociaż polskie prawo surowo zabrania takich praktyk, to każdego roku tysiące zwierząt domowych grzebie się w przydomowych ogródkach, miejskich parkach i lasach. W przeciwieństwie do cmentarzy, zwierząt nie chowa się w szczelnych trumnach zanurzanych w głębokiej, wykonanej z betonu piwnicy grobowej. Wiele z nich kończy w drewnianych skrzynkach, pudełkach po butach, plastikowych reklamówkach lub bezpośrednio w ziemi. Zwierzę domowe pochowane w ogródku lub w parku tworzy istotne zagrożenie sanitarne w związku z występowaniem bakterii rozkładających zwłoki oraz innych patogenów. Jest to niebezpieczne zarówno dla ludzi, którzy mogą natrafić na ciało ulegające dekompozycji podczas prac ogrodowych czy budowlanych, jak i dla innych zwierząt żywiących się padliną.
Ciało martwego zwierzęcia pochowane bezpośrednio w ziemi może stanowić również źródło skażenia gleby i wód gruntowych przez różne substancje, zwłaszcza jeśli czworonóg został uśpiony lub poddawany intensywnemu leczeniu przed śmiercią.
"Park Wiernych Przyjaciół" w Krakowie, czyli pierwszy cmentarz dla zwierząt w Małopolsce powstanie w Nowej Hucie
proj.: Zespół Ogrodniczki Miasta Krakowa
Czy mieszkańcy Krakowa dostaną szansę, by żegnać zwierzęta domowe w sposób godny, bezpieczny i odpowiedzialny?
