Czy można poznać całą metropolię grając w grę? W przypadku Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii – jak najbardziej. „Gra w Metropolię GZM” to coś więcej niż edukacyjna planszówka. To połączenie urbanistyki, technologii i pasji do regionu, które przyciąga uwagę nie tylko architektów czy uczniów, ale każdego, kto chce odkryć Śląsk i Zagłębie z zupełnie innej perspektywy. Pomysłodawcą projektu jest prof. Tomasz Bradecki oraz zespół studentów i studentek z koła naukowego URBANMODEL. Ich cel? Stworzyć grę, która nie tylko bawi, ale też uczy, inspiruje i promuje metropolitalną tożsamość – z wykorzystaniem kart, planszy, rozszerzonej rzeczywistości i wydruków 3D.
„Gra w metropolię”
© Urbanmodel
karty, plansza, pionki – wszystko ma znaczenie
„Gra w Metropolię GZM” powstała jako rozwinięcie wcześniejszego projektu karcianego. Bazuje na talii kart wzorowanych na klasycznych kartach do gry, które przedstawiają charakterystyczne miejsca i gminy GZM. Każda karta zawiera dane urbanistyczne – takie jak powierzchnia, liczba mieszkańców, stopień zurbanizowania – oraz kody QR prowadzące do modeli 3D wybranych przestrzeni. Dzięki rozszerzonej rzeczywistości gracze mogą zobaczyć obiekty w przestrzeni własnego telefonu lub tabletu.
W skład gry wchodzą również pionki i plansza, zaprojektowane jako zarejestrowane wzory użytkowe i przemysłowe. 3D-drukowane elementy odwzorowują najbardziej znane miejsca metropolii: Spodek, KTW, NOSPR, Radiostację w Gliwicach czy Planetarium w Chorzowie.
Już wcześniej opisywaliśmy ten projekt na łamach portalu Architektura & Biznes: („Gra w metropolię” – edukacja poprzez zabawę w sercu górnośląsko-zagłębiowskiej metropolii) Od tamtego czasu gra zyskała jeszcze więcej – została wzbogacona o kolejne elementy, zdobyła rekomendacje środowisk zawodowych i Nagrodę Główną w kategorii Jakość i Innowacja na jubileuszowych Gliwickich Targach Budownictwa.
Nagroda Główna na Gliwickich Targach Budownictwa, Instalacji, Wnętrz i Odnawialnych Źródeł Energii
© Urbanmodel
Ostatnio można ją było zobaczyć między innymi podczas 4 Design Days 2025, gdzie cieszyła się dużym zainteresowaniem – zarówno wśród specjalistów, jak i rodzin z dziećmi.
urbanistyka w praktyce – gra, która wciąga
W przeciwieństwie do gier takich jak „Monopoly”, gdzie celem jest dominacja nad przeciwnikiem, tutaj wygrywa każdy gracz – bo każdy zdobywa wiedzę. Gra umożliwia rozgrywki o różnym poziomie trudności, a pytania typu quiz – stale aktualizowane online – pozwalają dostosować poziom do uczestników i uczestniczek.
Każdy z nas grał kiedyś w Monopoly, której jest kilkaset odmian. Nasza gra pomimo pewnych analogii jest zupełnie inna: zawiera karty, i pionki, które mają znaczenie, środek planszy to prawdziwa mapa połączeń, którymi możemy drogę skracać, a QUIZY mogą być stale rozbudowywane, ponieważ mają odniesienie cyfrowe i różne poziomy trudności. Zapewne wiele osób słyszało o parku Śląskim i Central Parku, ale kto wie, który jest większy albo czy można je porównywać? – mówi prof. Tomasz Bradecki.
To nie tylko designerski gadżet. To narzędzie edukacyjne, które zostaje w pamięci.
quiz
© Urbanmodel
W ramach programu „Metropolitalny Fundusz Wspierania Nauki” studenci i studentki z URBANMODEL prowadzą warsztaty w szkołach średnich, gdzie uczniowie testują grę, uczą się przez zabawę i poznają zasady funkcjonowania metropolii.
Paulina Siudyka, jedna z autorek gry, podkreśla: W trakcie zajęć przedstawiciele z koła prezentują ideę kart, ich możliwości i funkcje poprzez różnego rodzaju gry i zabawy z kartami. Ponadto w trakcie warsztatów testowana jest nowopowstała gra planszowa oparta na zamyśle popularnej gry “Monopoly”, która jednocześnie wykorzystuje wcześniej powstałe karty w rozgrywce.
URBANMODEL prowadzi także aktywną promocję projektu w mediach społecznościowych. Publikują tam posty edukacyjne, ciekawostki o regionie, quizy inspirowane mechaniką gry oraz zdjęcia charakterystycznych obiektów Metropolii GZM.
Zespół projektowy odbierający nagrodę
© Urbanmodel
Koło URBANMODEL stara się docierać z nią do szerszego grona odbiorców promując grę w social-mediach. Na profilach koła publikowane są posty prezentujące charakterystyczne obiekty Metropolii GZM, które są powiązane z kartami gry. Udostępniane są quizy zaczerpnięte z “Metropoli”, które poszerzają wiedzę o regionie w interaktywny sposób. – mówi Amelia Gałas, członkini zespołu URBANMODE
Największą wartością gry – jak podkreślają jej twórcy – nie jest wygrana pojedynczego gracza, ale zdobyta wiedza i refleksja nad złożonością miejskiej przestrzeni. Uczestnicy uczą się porównywania danych urbanistycznych, planowania przestrzennego i strategii rozwoju miast.
Gra rozwija kompetencje społeczne, uczy współpracy i uświadamia jak złożone procesy zachodzą w metropolii. Tak naprawdę każdy gracz kończy rozgrywkę wygraną, gdyż gra inspiruje do zainteresowania się architekturą, urbanistyką i funkcjonowaniem regionów miejskich. – podkreśla Amelia Gałas.
