Nieduży, niepozorny budynek na rogu ulic Powstańców Warszawskich i Generała Stefana Grota-Roweckiego w Ciechanowie na pierwszy, a może nawet i drugi rzut oka szczególnie się nie wyróżnia. Parterowa bryła z użytkowym poddaszem, przykryta dwuspadowym dachem z lukarną. Prostota, umiar i codzienność. A już niedługo także nowa funkcja — dostępna, uniwersalna i przemyślana z ogromną uważnością.
W latach 40. XX wieku — równolegle do działań na froncie II wojny światowej — w Ciechanowie, na Mazowszu, III Rzesza budowała Gartenvorstadt, obecne osiedle Bloki. Założenie na przedmieściu miasta inspirowane miało być utopijną wizją miasta-ogrodu Ebenezera Howarda. Uporządkowana zabudowa złożona z ponad stu niewysokich budynków mieszkalnych z klasycznym, dwuspadowym dachem powstała w zaledwie kilka lat. Osada łączącą walory miasta i wsi, przeznaczona miała być dla nowych osadników i urzędników rejencji Prus Wschodnich, której stolicą został wówczas Ciechanów.
lokalizacja obiektu
© miastopracownia
zabytek dla seniorów
Jedynym z budynków wchodzących w skład tego kompleksu był murowany dom przy ulicy Powstańców Warszawskich 22. Wybudowany w latach 1940–1943, razem z innymi budynkami w tym historycznym zespole, został wpisany do rejestru zabytków. Przez lata pełnił rozmaite funkcje — mieszkaniowe, edukacyjne — a w listopadzie 2025 roku Miasto ogłosiło konkurs na opracowanie koncepcji projektu renowacji elewacji budynku i zagospodarowania jego otoczenia. Zwyciężyła propozycja zespołu miastopracowni w składzie: Dominika Wilczyńska, Barbara Nawrocka i Dominika Matuszewska. W efekcie należący do Miasta budynek o powierzchni blisko 320 metrów kwadratowych stanie się wkrótce lokalnym centrum spotkań seniorek i seniorów.
plan zagospodarowania terenu
© miastopracownia
To kolejna ważna inwestycja realizowana na osiedlu Bloki i kolejny krok w konsekwentnej rewitalizacji zabytkowych obiektów tej części Ciechanowa. Budynek przy ul. Powstańców Warszawskich od lat był wyłączony z użytkowania z powodu bardzo złego stanu technicznego, dlatego tym bardziej cieszy nas pozyskanie blisko 7 mln zł unijnego dofinansowania na jego remont. Przywrócimy temu miejscu dawny charakter, jednocześnie nadając mu nową, ważną społecznie funkcję. Powstanie przestrzeń służąca seniorom, integracji mieszkańców i aktywnemu spędzaniu czasu, a zagospodarowane otoczenie stworzy atrakcyjne miejsce do rekreacji. To kolejny przykład, że konsekwentnie przywracamy do życia zdegradowane obiekty, nadając im nowe funkcje odpowiadające potrzebom mieszkańców
— mówi prezydent Ciechanowa Krzysztof Kosiński.
miejsce dla każdego
Architektki — mając na uwadze zabytkowy charakter obiektu i urbanistyczny układ osiedla — skupiły się na przywróceniu budynkowi pierwotnego wyrazu architektonicznego oraz wprowadzeniu nowej funkcji.
widok na budynek przy ul. Powstańców Warszawskich 22 w Ciechanowie
© miastopracownia
W założeniu koncepcja łączy poszanowanie historycznej architektury z nowoczesnym myśleniem o przestrzeni publicznej — proekologicznej, zielonej, zdrowej i zbliżającej człowieka do natury — tłumaczą autorki projektu. [...] Ideą przewodnią jest stworzenie miejsca, które rozwija się razem z użytkownikami, wzmacnia więzi społeczne i nadaje historycznej zabudowie nowe znaczenie we współczesnym krajobrazie miejskim
— dodają.
W projekcie kluczowe jest zagospodarowanie otaczającego budynek terenu. Architektki promujące feministyczne podejście do projektowania, czyli takie, które troszczy się o zróżnicowane potrzeby wszystkich użytkowników i użytkowniczek przestrzeni, wprowadziły w tym projekcie w życie swoje postulaty.
W czym to się przejawia? Autorki zaproponowały stworzenie kameralnej przestrzeni przywodzącej na myśl tajemniczy ogród, zróżnicowany, zatopiony w zieleni teren pozwalający na adaptację do wielu sytuacji i rozmaitych scenariuszy wykorzystania. O czym więc pomyślano?
Od strony wejścia i wjazdu na działkę architektki przewidziały wygodną, gładką i przepuszczalną nawierzchnię utwardzoną, pozbawioną różnic wysokości, tak, aby osoby poruszające się na wózkach mogły bez problemu dostać się na teren obiektu. Z kolei do głównego wejścia prowadzić będzie rampa, co będzie wymagało przebudowy istniejących schodów. Pomyślano również o wprowadzeniu drzwi balkonowych, które umożliwią bezprogowe wyjście do ogrodu.
Cały teren został ukształtowany w sposób eliminujący bariery architektoniczne, takie jak schody, krawężniki czy różnice poziomów pomiędzy nawierzchniami. Przewidziano dużą liczbę siedzisk z podłokietnikami i podwyższonym oparciem, co ułatwia wstawanie. Dostęp do wody pitnej oraz obecność wysokiej zieleni i pergoli dają ochronę przed słońcem i zapewniają komfort w upalne dni. Teren zaprojektowano tak, aby zachęcał do integracji i aktywizacji społecznej, stanowiąc wsparcie dla działań edukacyjnych, terapeutycznych i rekreacyjnych
— tłumaczą architektki.
To pozornie proste gesty, mogą jednak sprawić, że miejsce stanie się realnie dostępne dla osób starszych, dla których przejście po kilku stopniach lub samodzielne wstanie z ławki, może być niemałym wyzwaniem.
Na terenie ogrodu zaplanowano stoły i blaty pozwalające zarówno na prowadzenie warsztatów, jak i wspólne biesiadowanie. Ogród na poniesionych donicach ułatwia uprawę warzyw bez nadmiernego schylania się, a plenerowa siłownia, oswojona już przez wielu seniorów, zachęca do aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Mała architektura, w tym dająca cień pergola, wykonana zostanie głównie z drewna, a oświetlenie w terenie — niskie i o ciepłej barwie — przemyślano tak, aby było kameralne, przyjemne i bezpieczne, zarówno dla osób starszych, jak i dla przyrody.
Całość zatopiona jest w zieleni, zaplanowanej tak, aby różnorodne rośliny kwitły w różnym czasie — od wczesnej wiosny do początku jesieni. Znajdzie się tam ogród ziołowy, łąka kwiatowa, ogród warzywny, drzewka owocowe, a także zbiornik retencyjny na wodę, szklarnia i kompostownik.
wybór gatunków nowych nasadzeń
© miastopracownia
Ten projekt udowadnia, że czasem wystarczą drobne, lecz uważne decyzje, aby przestrzeń ożyła na nowo. Prace inwestycyjne ruszyć mają w 2027 roku.
