materiał sponsorowany
Jak twierdzą badacze z Waszyngtońskiego Uniwersytetu Medycznego, żyjemy współcześnie blisko 20 lat dłużej niż jeszcze w 1950 roku. To dobra wiadomość. Jaka jest zła? Nie jest łatwo być seniorem w Polsce.
Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia do 2050 roku liczba osób w wieku 60+ na świecie sięgnie 2,1 miliarda — dwukrotnie więcej niż w roku 2020. Polska starzeje się szybciej niż większość Europy: już około 20 procent mieszkańców przekroczyło 65. rok życia, a prognozy ONZ wskazują na dalszy wzrost udziału seniorów w populacji
— piszą organizatorzy 13. edycji Poznań Design Festiwal.
Skoro więc żyjemy dłużej, jak zadbać o zdrowie i sprawność? Jak nie wyłączyć z życia lokalnej społeczności „więźniów czwartego piętra”? Jak zmierzyć się z dotykającą seniorów samotnością i często wykluczającą technologią?
O wyzwaniach związanych ze starzeniem się społeczeństw rozmawiać będą uczestnicy i uczestniczki 13. edycji Poznań Design Festiwal pod hasłem „Długowieczność”:
Projektanci, architektki i urbaniści współtworzą nie tylko estetykę otoczenia, ale też warunki codziennego życia — wspierające zdrowie, aktywność i relacje społeczne. Potrzebne są rozwiązania mądre, elastyczne i proste. Do wdrożenia tu i teraz, a jednocześnie zdolne realnie wpływać na systemy, w których żyjemy
— mówi Andżelika Jabłońska, dyrektorka PDF.
Czytaj więcej: Zdrowa długowieczność w mieście. Wywiad z Agnieszką Labus
Poznań Design Festiwal odbędzie się w dniach od 23 do 29 października 2026 roku
© archiwum organizatorów
słodkiego, długiego życia
Ważnym elementem tegorocznego festiwalu będzie konferencja o przyszłości długowieczności — Poznań Design Talks. Futures of Longevity.
Organizatorzy wybrali dwie głośne koncepcje skupiające się na długowieczności i dostępności, jednak — jak podkreślają — mają być one punktem wyjścia do dyskusji, a nie gotową receptą.
Jedną z nich będzie zainicjowany przez Carlosa Moreno model miasta piętnastominutowego. Zgodnie z tą ideą każdy mieszkaniec miasta powinien mieć w odległości, którą można w kwadrans pokonać pieszo lub rowerem, dostęp do najważniejszych funkcji: mieszkania, pracy, sklepu, przychodni, szkoły czy miejsc rekreacji. Ten pomysł doczekał się polskich adaptacji, czego przykładem może być wielkopolski Pleszew, promujący się jako miasto kompaktowe. Czy da się jednak podobne rozwiązania wprowadzić na większą skalę?
Czytaj więcej: Miasto w kwadrans. Rozmowa z Carlosem Moreno
O koncepcji miasta piętnastomiutowego w Poznaniu opowiadać będzie Catherine Gall, dyrektorka wykonawcza laboratorium badawczego ETI przy Sorbonie, gdzie zrodził się ten model.
Drugim wątkiem głównym będą niebieskie strefy, czyli regiony świata, których wysoki odsetek mieszkańców dożywa stu lat. Tłumaczy się to często odpowiednią dietą, aktywnością fizyczną i silnymi więziami społecznymi. Gdzie więc żyje się najdłużej? Do niebieskich stref zalicza się włoską Sardynię, kostarykański półwysep Nicoya, grecką wyspę Ikaria i japońską wyspę Okinawa.
Wokół tej koncepcji toczy się spór naukowy. Kwestionuje się jakość danych demograficznych, stojących u jej podstaw, część pierwotnych stref jest dziś opisywana jako historyczna, a samo pojęcie zostało w międzyczasie mocno skomercjalizowane. Uważamy, że to argument za rozmową, nie przeciw niej. Interesuje nas, co z tych obserwacji zostaje po odjęciu marketingu — i czy da się to przełożyć na decyzje projektowe w polskim mieście
— tłumaczy Andżelika Jabłońska.
Czy Polska ma swoje niebieskie strefy? Okazuje się, że według badań Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH dłużej żyją mężczyźni zamieszkujący południową i środkowo-zachodnią część kraju, a kobiety — w powiatach w południowo-wschodniej oraz wschodniej Polsce.
O japońskiej perspektywie w Poznaniu opowie podczas wykładu „Sekrety długowieczności na Okinawie” Christal Burnette, badaczka z Okinawa Research Center for Longevity Science, która zajmuje się ikigai, czyli czerpaniem radości z życia pełnego sensu, oraz yakuzen — tradycyjnym japońskim podejściem do żywienia jako formy troski o zdrowie.
Na konferencję składać się będzie sześć wykładów i panel dyskusyjny, oprócz wspomnianych już prelegentek z Francji i Japonii, wystąpią także Diana Rivera, pochodząca z Peru gastroenterolożka, która w wykładzie „Starzenie się w Peru — ponad medycyną” przypomni to, o czym w rozmowach o długowieczności zapomina się najczęściej: że tam, gdzie publiczna opieka długoterminowa jest ograniczona, jej ciężar biorą na siebie rodziny oraz David Sim, architekt i autor przetłumaczonej książki „Soft City”, który w swojej działalności pokazuje, jak forma zabudowy decyduje o tym, ile ruchu i kontaktów z sąsiadami mieści się w zwykłym dniu mieszkańca. Konferencję zamknie panel „Miasto długowieczności — przestrzeń, technologia, wspólnota”, który ma szansę pomóc wypracować realne rekomendacje dla praktyki miejskiej i projektowej.
Równolegle, we współpracy z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza i Centrum Inicjatyw Senioralnych, podczas warsztatów z udziałem projektantów, studentów, seniorów i mieszkańców miasta, powstanie Lista rekomendacji projektowych dla długowiecznych miast.
Projektowanie długowiecznego miasta zaczyna się od zmiany perspektywy. Nie chodzi o tworzenie miasta „dla seniorów”, lecz o projektowanie przestrzeni, w której człowiek może być młody i jednocześnie komfortowo się zestarzeć. W której może dobrze funkcjonować przez całe swoje życie, właśnie niezależnie od wieku, sprawności, kondycji fizycznej czy sytuacji życiowej
— mówi dr hab. Agata Gawlak, dziekana Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej.
7 dni, 7 wystaw
Festiwal to też oczywiście wystawy — podczas siedmiu festiwalowych dni będzie można ich odwiedzić aż siedem!
Na wystawie Długowieczność zobaczyć będzie można czternaście wyłonionych w konkursie projektów odpowiadających na pytanie, czym jest długie życie: przedmioty ułatwiające codzienną samodzielność i te, które żyją dłużej, bo można je naprawić.
projekt Soft Tissue Dawida Herdy i Alicji Kozłowskiej
© archiwum organizatorów
Wśród prac znalazło się sztuczne serce, które stawia pytanie o to, jak daleko technologia może nas zaprowadzić w pogoni za nieśmiertelnością. Obok znajdzie się kolekcja ubrań inspirowana kintsugi. To japońska sztuka naprawiania ceramiki, w której pęknięć się nie ukrywa, tylko podkreśla je złotem. Chodzi o ciało, które się starzeje, i o to, żeby się tego nie wstydzić. Będzie też zestaw do szydełkowania, ćwiczący dłonie po urazach czy przy ograniczonej sprawności. I ceramiczne naczynia, które łatwo chwycić. Przy tym wyglądają pięknie, a nie jak sprzęt ze szpitala.
Dominika Nawrocka, Daily
fot.: Dominika Nawrocka © archiwum organizatorów
Co sprawia, że seniorzy i seniorki chętniej wychodzą z domu? Okazuje się, że nie chodzi o żadne wymyślne technologie ani spektakularne udogodnienia. Wystarczy zwykła ławka. Taka, na której można usiąść i z której można samodzielnie wstać. Taka, która pozwoli się podeprzeć podczas spaceru lub odłożyć na nią zakupy, aby na chwilę odsapnąć, wracając ze sklepu. Na wystawie Miasto mierzone odpoczynkiem naukowczynie i naukowcy z Politechniki Poznańskiej zaprezentują aplikację pomagającą miejskim decydentom sprawdzić, gdzie w mieście brakuje ławek i ile kosztowałoby ich dostawienie oraz działającą na smatwatchu aplikację, która pozwala osobom starszym oceniać zieleń wokół domu i przy ulicy.
Z kolei Kurs na długowieczność, wystawa przygotowana przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, pokaże symulator wieku i przestrzenie przyjazne wszystkim, od przedszkolaków po seniorki i seniorów, a Design with Care, którą opiekuje się Akademia Sztuki w Szczecinie — przedmioty, które koją, wspierają i pomagają odzyskać równowagę.
Julia Wacławik, projekt Loopy
© archiwum organizatorów
Tworząc ekspozycję Wyjątkowy dom studentki i studenci pierwszego roku oraz wykładowczynie i wykładowcy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu postawili razem pytanie dotyczące życia: skoro „długo” już mamy, jak zadbać o „szczęśliwie”? Na wystawie Między jeszcze a już będzie można zobaczyć projekty wnętrz, przedmioty codziennego użytku i rzeźby z Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, a w Leśnej Strefie Doświadczania dowiedzieć się więcej o japońskiej praktyce kąpieli leśnych i ich wpływie na zdrowie.
spotkajmy się w Poznaniu
Tegoroczna edycja festiwalu odbędzie się rozpocznie się 23 października w kilku miejscach w Poznaniu — w Starym Browarze, na Politechnice Poznańskiej, Uniwersytecie Przyrodniczm, Uniwersytecie im. A. Mickiewicza i w Stowarzyszeniu Łazęga Poznańska. Pełen program wydarzenia jest dostępny na stronie www.poznandesignfestiwal.pl
Poznań Design Festiwal 2026 stanie się przestrzenią wymiany wiedzy i doświadczeń, w której globalne idee spotkają się z lokalnym kontekstem i codziennością miasta. To zaproszenie do wspólnego projektowania przyszłości, w której miasta są gotowe na zmiany demograficzne, a wszystkie pokolenia mogą aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym
— zapraszają organizatorzy.
Konferencję Poznań Design Talks. Futures of Longevity dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu własnego Instytutu Przemysłów Kreatywnych „Rozwój Sektorów Kreatywnych”.
