PNE Amphitheatre / Freedom Mobile Arch,
projekt: Revery Architecture
W Vancouverze powstaje nowa przestrzeń widowiskowa, która może stać się ważnym punktem życia kulturalnego miasta. PNE Amphitheatre (od Pacific National Exhibition, znany także jako Freedom Mobile Arch), zaprojektowany przez pracownię Revery Architecture, to obiekt przeznaczony dla wydarzeń muzycznych, kulturalnych i sportowych, w którym konstrukcja łączy się z troską o środowisko. Zlokalizowany w Hastings Park, z widokiem na góry North Shore, jest pierwszym w Vancouverze obiektem kulturalnym o zerowej emisji netto dwutlenku węgla.
Przestrzeń widowiskowa dla wydarzeń muzycznych, kulturalnych i sportowych w Vancouverze
fot. Mir © Revery Architecture
Architektura, która reaguje na miejsce
Koncepcja projektu powstała z myślą o stworzeniu wielofunkcyjnej przestrzeni dla nawet 10 tysięcy widzów, przy jednoczesnym zachowaniu kontaktu z otaczającym krajobrazem. Architekci z Revery Architecture stanęli przed wyzwaniem pogodzenia skali i nowoczesności obiektu z delikatną strukturą miejskiego sąsiedztwa. Ich odpowiedzią stała się forma, która nie dominuje, lecz współistnieje z przestrzenią.
Model obiektu
© Revery Architecture
Hastings Park, miejsce o bogatej historii i intensywnym użytkowaniu, wymagało wrażliwego podejścia. Bliskość zabudowy mieszkalnej i głównego korytarza komunikacyjnego przy ulicy Hastings sprawiły, że projekt musiał godzić funkcję widowiskową z troską o komfort mieszkańców. Z tego powodu Revery Architecture zaprosiło do współpracy akustyków z Stages Consultants, którzy opracowali system rozpraszania dźwięku minimalizujący jego emisję na zewnątrz. Dzięki temu obiekt stanie się integralnym elementem miejskiej tkanki, a nie źródłem konfliktu przestrzennego.
Koncepcja projektu powstała z myślą o stworzeniu wielofunkcyjnej przestrzeni dla nawet 10 tysięcy widzów, przy jednoczesnym zachowaniu kontaktu z otaczającym krajobrazem
fot. Mir © Revery Architecture
Forma, która łączy naturę i technologię
Najbardziej rozpoznawalnym elementem obiektu jest jego dach – lekka, samonośna konstrukcja z drewna klejonego o rozpiętości 105 metrów i wysokości 25 metrów. To struktura o imponującej skali i precyzyjnie przemyślanej geometrii. Sześć modułów, złożonych z sześćdziesięciu promieniście rozchodzących się łuków, tworzy przestrzenną kopułę przypominającą gwiaździsty układ. Jej rytm i dynamika nadają bryle ekspresję, która zmienia się w zależności od kąta patrzenia i światła dnia.
Najbardziej rozpoznawalnym elementem obiektu jest jego dach – lekka, samonośna konstrukcja z drewna klejonego o rozpiętości 105 metrów i wysokości 25 metrów.
fot. Mir © Revery Architecture
Pod tą spektakularną konstrukcją kryje się logiczny i przejrzysty układ funkcjonalny. Centralną część zajmuje scena z pełnym zapleczem technicznym, za nią rozciąga się trzypiętrowy budynek obsługi i zaplecza administracyjnego. Po obu stronach widowni zaplanowano szerokie rampy komunikacyjne, zapewniające płynny dostęp i pełną zgodność z najwyższymi standardami Rick Hansen Foundation Accessibility Gold. Widownia została zaprojektowana w sposób elastyczny – część miejsc może być zdemontowana, umożliwiając organizację wydarzeń o zróżnicowanym charakterze: od koncertów symfonicznych po plenerowe festiwale muzyki elektronicznej.
Drewno jako nośnik idei
Konstrukcja obiektu opiera się na połączeniu dwóch technologii: glulam (drewno klejone warstwowo) i CLT (płyty krzyżowo klejone). Ich zestawienie umożliwiło stworzenie struktury o wyjątkowej wytrzymałości przy minimalnej masie własnej. To właśnie ten układ pozwolił na uzyskanie rekordowej rozpiętości bez potrzeby stosowania stalowych elementów wsporczych.
Przestrzeń widowiskowa dla wydarzeń muzycznych, kulturalnych i sportowych w Vancouverze — model obiektu
© Revery Architecture
Drewno w tym projekcie jest czymś więcej niż tylko materiałem – staje się medium, które łączy technikę z naturą. Oprócz funkcji konstrukcyjnej pełni rolę akustycznego filtra, w naturalny sposób pochłaniającego dźwięk i nadającego wnętrzu przyjazne, ciepłe brzmienie. Revery wykorzystało jego biophiliczne właściwości, tworząc przestrzeń, która sprzyja poczuciu harmonii i skupienia.
W porównaniu ze stalą czy betonem zastosowanie ponad 2000 metrów sześciennych drewna masywnego pozwoliło obniżyć ślad węglowy projektu o blisko 40 procent. Materiał ten pochodzi z lokalnych źródeł i stanowi część regionalnego systemu gospodarowania lasami – cyklu, który umożliwia odnowę zasobów bez uszczerbku dla środowiska.
Vancouver pokazuje, że odpowiedź może być nie w betonie, lecz w drewnie – materiale, który od tysięcy lat buduje więź między człowiekiem a jego środowiskiem
fot. Mir © Revery Architecture
Architektura w służbie planety
Od początku projektu nadrzędnym celem Revery Architecture było stworzenie obiektu o zerowej emisji netto. Obiek będzie w całości zasilany energią elektryczną pochodzącą z odnawialnych źródeł, przede wszystkim z hydroelektrowni. Innowacyjny system retencji i filtracji wód opadowych, zintegrowany z dachem i fundamentami, gromadzi deszczówkę i wykorzystuje ją do podlewania zieleni wokół amfiteatru. Dzięki temu ograniczono odpływ wody do miejskiej kanalizacji, co ma znaczenie w kontekście częstych, intensywnych opadów charakterystycznych dla Vancouver.
Widok z lotu ptaka
fot. Mir © Revery Architecture
Przestrzeń, która angażuje
Projekt PNE Amphitheatre to nie tylko technologia i ekologia – to również refleksja nad sposobem, w jaki ludzie korzystają z przestrzeni publicznych. Revery Architecture zaprojektowało obiekt, który ma być dostępny dla wszystkich: od widzów międzynarodowych tras koncertowych po lokalne społeczności organizujące plenerowe wydarzenia kulturalne. Układ widowni umożliwia zarówno tradycyjne koncerty z miejscami siedzącymi, jak i bardziej swobodne, festiwalowe formaty. Przestrzenie handlowe i gastronomiczne rozszerzają funkcję amfiteatru, tworząc wokół niego nową miejską agorę.
Istotnym aspektem projektu jest doświadczenie przestrzeni – to, w jaki sposób użytkownik odbiera otoczenie poprzez dźwięk, światło i dotyk materiału. Drewno, jego zapach i faktura, tworzą wrażenie bliskości z naturą nawet w centrum miasta. Dzięki temu każdy spektakl czy koncert nabiera dodatkowego wymiaru – staje się nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale też doświadczeniem miejsca.
Przestrzeń widowiskowa dla wydarzeń muzycznych, kulturalnych i sportowych w Vancouverze
fot. Mir © Revery Architecture
Nowy symbol Vancouver
Forma obiektu – monumentalna, ale lekka; nowoczesna, a zarazem organiczna – może stać się wizytówką Vancouver tak samo rozpoznawalną, jak otaczające miasto góry i ocean. W czasach, gdy miasta szukają nowych modeli zrównoważonego rozwoju, Vancouver pokazuje, że odpowiedź może być nie w betonie, lecz w drewnie – materiale, który od tysięcy lat buduje więź między człowiekiem a jego środowiskiem.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Revery Architecture.
