Międzynarodowy Stadion Piłkarski w Xi”an,
projekt: Zaha Hadid Architects
W Chinach powstał kolejny projekt autorstwa pracowni Zaha Hadid Architects. W Xi”an, dawnym centrum politycznym i gospodarczym kraju, wzniesiono Międzynarodowy Stadion Piłkarski, który może pomieścić 60 tysięcy widzów i jest częścią rozległego kompleksu Międzynarodowego Centrum Piłkarskiego. Obiekt został zaprojektowany z myślą o wspieraniu rozwoju i popularyzacji piłki nożnej w Chinach. Stadion wyróżnia się opływową formą oraz zastosowaniem nowoczesnych technologii minimalizujących wpływ na środowisko.
Międzynarodowy Stadion Piłkarski w Xi”an — widok z lotu ptaka
fot. Hufton+Crow © Zaha Hadid Architects
Nowy punkt ciężkości miasta
Lokalizacja stadionu w dzielnicy Fengdong nie jest przypadkowa. To obszar, w którym precyzyjna siatka ulic i rozwijająca się linia metra tworzą solidne ramy dla dynamicznie rosnącego miasta. Stadion wkomponowano w ten układ z niezwykłą precyzją – nie jako monumentalny, odizolowany gmach, lecz jako żywy fragment tkanki miejskiej.
Otwarte elewacje zapraszają przechodniów do wnętrza, a rozległe, południowo zorientowane tarasy stają się naturalnym przedłużeniem przestrzeni publicznej. W ich cieniu ulokowano kawiarnie, strefy rekreacji i miejsca spotkań, które funkcjonują niezależnie od kalendarza meczów. To rozwiązanie, które nadaje obiektowi całoroczny rytm – stadion staje się częścią codziennego życia miasta, a nie jedynie areną wydarzeń. Bryła stadionu, choć monumentalna, zdaje się „płynąć” – jej linie reagują na kierunek wiatrów, światło i dynamikę otaczającego miasta.
Międzynarodowy Stadion Piłkarski w Xi”an — południowo zorientowane tarasy stają się naturalnym przedłużeniem przestrzeni publicznej
fot. Hufton+Crow © Zaha Hadid Architects
Bryła, rzut i rytm przestrzeni
Bryła o kształcie siodła wynika z analizy widoczności, aerodynamiki i komfortu widzów. Dach, który spina całość niczym lekko napięta membrana, nie tylko chroni przed wiatrem i słońcem, lecz także porządkuje proporcje obiektu.
Dzięki zaawansowanemu modelowaniu cyfrowemu trybuny stadionu układają się w harmonijny, płynny układ wokół pola gry. Każde z 60 tysięcy miejsc zapewnia optymalną perspektywę, a układ środkowych trybun sprzyja wytwarzaniu zwartej, intensywnej atmosfery widowiska.
Międzynarodowy Stadion Piłkarski w Xi”an — rzut obiektu
© Zaha Hadid Architects
Dach stadionu opiera się na ultralekkiej konstrukcji linowej o dużej rozpiętości. Zredukowanie ilości stali pozwoliło znacząco obniżyć ślad węglowy, przy jednoczesnym zachowaniu imponującej lekkości wizualnej. Nad trybunami rozciąga się półprzezroczysta membrana, która rozprasza światło dzienne, chroniąc widzów przed słońcem, a jednocześnie dostarczając roślinności na murawie niezbędnej energii słonecznej.
Arena Międzynarodowego Stadionu Piłkarskiego w Xi”an
fot. Hufton+Crow © Zaha Hadid Architects
Technologia w służbie idei
Konstrukcja dachu z siatki linowej o dużej rozpiętości nie tylko minimalizuje zużycie materiałów, ale też ogranicza potrzebę stosowania masywnych podpór. Dzięki temu przestrzeń pod zadaszeniem pozostaje lekka, otwarta i transparentna.
Zastosowane rozwiązania klimatyczne mają znaczenie nie tylko energetyczne, lecz również społeczne. Duże podcienia i tarasy osłaniają użytkowników przed upałem, a system cyrkulacji powietrza ogranicza konieczność stosowania energochłonnych instalacji. Woda deszczowa jest gromadzona i wykorzystywana ponownie w systemach nawadniania.
Międzynarodowy Stadion Piłkarski w Xi”an
fot. Hufton+Crow © Zaha Hadid Architects
Tradycja gościnności w nowoczesnej formie
Xi”an, niegdyś punkt startowy Jedwabnego Szlaku, od wieków symbolizuje otwartość i wymianę. Właśnie ten duch gościnności stał się jednym z kluczowych wątków projektu. Międzynarodowe Centrum Piłkarskie w Xi”an nie jest zamkniętym kompleksem sportowym – to przestrzeń wspólna, zaprojektowana dla miasta, jego mieszkańców i odwiedzających.
W nowoczesnym wydaniu stadion powtarza to, co od zawsze wyróżniało Xi”an – zdolność przyjmowania i łączenia różnorodnych tradycji. Architektura, choć globalna w formie, jest mocno zakorzenia się w lokalnym kontekście – w klimacie, w rytmie miasta, w potrzebach jego mieszkańców.
Stadion wyróżnia się opływową formą oraz zastosowaniem nowoczesnych technologii minimalizujących wpływ na środowisko
fot. Hufton+Crow © Zaha Hadid Architects
Architektura, która jednoczy
Projekt Zaha Hadid Architects pokazuje, że współczesny stadion może być czymś więcej niż infrastrukturą sportową. Może stać się platformą miejskiego życia, punktem styku sportu, technologii i wspólnoty. W Xi”an te trzy wymiary łączą się w architekturze, która – zamiast dominować nad przestrzenią – współgra z nią, reagując na jej rytm i emocje.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Zaha Hadid Architects.
