Jak zaprojektować szkołę, która nie będzie jedynie miejscem nauki, ale stanie się bezpieczną przestrzenią rozwoju, spotkań i odkrywania świata? Projekt Szkoły Podstawowej Promyk, autorska Witkorii Bąkowskiej i Kamili Ogrodnik z Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej to architektura edukacyjn, która może wspierać dzieci nie tylko poprzez funkcjonalność, ale również poprzez kontakt z naturą, światło i budowanie relacji społecznych.
© Wiktoria Bąkowska, Kamila Ogrodnik
architektura zaprojektowana wokół potrzeb uczniów
Koncepcja Szkoły Podstawowej Promyk opiera się na idei stworzenia przyjaznego, kameralnego środowiska edukacyjnego, w którym bezpieczeństwo i komfort użytkowników znajdują się na pierwszym miejscu. Parterowy zespół edukacyjny został podzielony na cztery główne strefy funkcjonalne: przestrzeń dla dzieci młodszych, przestrzeń dla dzieci starszych, strefę sportową oraz część administracyjno-pracowniczą.
Taki układ pozwala dostosować poszczególne części budynku do różnych grup użytkowników, zapewniając dzieciom poczucie bezpieczeństwa oraz ograniczając niepotrzebne krzyżowanie się ruchu. Jednocześnie wszystkie strefy pozostają ze sobą połączone, tworząc spójną i czytelną strukturę szkoły.
Centralnym elementem kompozycji jest wyraźna oś, wzdłuż której rozmieszczono trzy najważniejsze przestrzenie założenia – salę gimnastyczną, główny hall oraz wewnętrzny dziedziniec. Hall pełni funkcję przestrzennego łącznika pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem, integrując życie całej szkoły. To właśnie tutaj koncentrują się najważniejsze aktywności i spotkania uczniów.
nauka poprzez doświadczenie i kontakt z naturą
Założeniem projektu jest przekonanie, że edukacja nie powinna ograniczać się wyłącznie do tradycyjnej lekcji w klasie. Szkoła Promyk została pomyślana jako miejsce, w którym dzieci uczą się poprzez działanie, eksperymentowanie i kontakt z otoczeniem.
W programie znalazły się przestrzenie wspierające praktyczne zdobywanie wiedzy, takie jak strefa upraw czy sala zajęć kulinarnych. Ważną rolę odgrywa również zielony dziedziniec wewnętrzny, który staje się naturalnym centrum życia uczniów. Ogród, tereny rekreacyjne i przestrzenie zewnętrzne uzupełniają tradycyjne sale lekcyjne, umożliwiając naukę współpracy, samodzielności oraz odpowiedzialności za otaczającą przyrodę. Zieleń nie jest jedynie dodatkiem do architektury – w projekcie Szkoły Promyk staje się pełnoprawnym elementem procesu edukacyjnego.
© Wiktoria Bąkowska, Kamila Ogrodnik
Charakterystycznym elementem budynku jest przeszklona, dwuspadowa hala gimnastyczna, która wprowadza do wnętrza naturalne światło i jednocześnie łączy poszczególne części założenia. Drewniana elewacja, zestawiona z tynkiem, podkreśla przyjazny i kameralny charakter obiektu.
szkoła wpisana w lokalny krajobraz
Budynek został zaprojektowany w kontekście otoczenia zdominowanego przez zabudowę jednorodzinną, tereny usługowe oraz krajobraz rolniczy. Parterowa forma i dwuspadowe dachy nawiązują skalą do istniejącej zabudowy, dzięki czemu szkoła nie konkuruje z otoczeniem, lecz harmonijnie się w nie wpisuje.
Pomimo rozbudowanego programu funkcjonalnego obiekt zachowuje kameralny charakter. Liczne przeszklenia, charakterystyczne zadaszenia oraz bliski kontakt z zielenią sprawiają, że przestrzeń jest przyjazna zarówno dla dzieci, jak i pracowników szkoły.
Istotnym elementem projektu jest również odpowiednia organizacja terenu. Ruch samochodowy został oddzielony od przestrzeni przeznaczonych dla uczniów, a otoczenie budynku podzielono na strefę wejściową, rekreacyjną, sportową i uprawową. Place zabaw, ławki oraz zieleń wysoka i niska tworzą przestrzeń sprzyjającą odpoczynkowi i integracji.
drewniana konstrukcja przyszłości
Proces projektowy rozpoczął się od prostej geometrii – kwadratu z centralnym dziedzińcem, który stał się głównym elementem organizującym przestrzeń. Następnie układ został rozwinięty o cztery skrzydła odpowiadające poszczególnym funkcjom szkoły. Kolejne modyfikacje bryły wynikały z potrzeby zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia oraz wysokiej jakości przestrzeni wewnętrznych.
© Wiktoria Bąkowska, Kamila Ogrodnik
Program szkoły obejmuje między innymi hol główny, świetlicę, bibliotekę, kawiarnię, stołówkę, sale dla klas młodszych i starszych, pracownie specjalistyczne – informatyczną, plastyczną, muzyczną i chemiczną – dwie sale gimnastyczne oraz zaplecze administracyjne i techniczne. Łącznie projekt przewiduje 55 pomieszczeń dostosowanych do różnorodnych potrzeb użytkowników.
Konstrukcję budynku oparto na systemie drewnianym CLT. Ściany i stropodach wykonano z paneli drewna klejonego warstwowo, natomiast dachy dwuspadowe zaprojektowano w technologii krokwiowej z wykorzystaniem dźwigarów z drewna klejonego. Wybór drewna podkreśla ekologiczny charakter projektu, zapewnia trwałość, szybki montaż oraz elastyczność aranżacji wnętrz.
Szkoła Promyk pokazuje, że architektura edukacyjna może być czymś więcej niż funkcjonalnym budynkiem. To przestrzeń, która wspiera rozwój dzieci, buduje więzi społeczne i tworzy środowisko sprzyjające nauce poprzez doświadczenie. Dzięki połączeniu natury, światła i przemyślanego układu funkcjonalnego powstaje miejsce, które może stać się prawdziwym drugim domem dla swoich użytkowników.
