Praca zgłoszona na konkurs
„Najlepszy Dyplom Wnętrza”
Człowiek uważany jest za istotę stadną – nie może, a nawet nie chce żyć bez innych. Łączenie się w pary jest cechą charakterystyczną dla naszego kręgu kulturowego. Najsilniej znormalizowanym układem związku romantycznego jest monogamiczna relacja heteroseksualna. Definiowanie, nazywanie, a także przyjmowanie określonych wzorców ułatwia funkcjonowanie, umożliwia zrozumienie pojęć abstrakcyjnych. Nie boimy się tego, co możemy jednoznacznie nazwać. Miłość, jednak, w swojej istocie jest spektrum niezwykle szerokim, umykającym ścisłym definicjom oraz wtłaczaniu w ciasne szablony. Może przyjmować różne oblicza, być zmiennokształtna, kapryśna, porywcza, albo cicha i subtelna.
mapa
© Julia Broszkiewicz
„Splatając z sobą dwie egzystencje, miłość kumuluje nagromadzoną mądrość, odrębne historie, zasoby, dziedzictwa, różne sposoby korzystania z życia, przyjaźnie, kraje. Pomnaża kontakty, możliwości. Otwiera w naszej tożsamości drzwi, których istnienia nawet nie podejrzewaliśmy”.
W Polsce istnieje około 3000 urzędów stanu cywilnego, które, między innymi, zajmują się bieżącym rejestrowaniem małżeństw. Według polskiego prawa jest to jednak instytucja skierowana jedynie do kręgu osób heteronormatywnych, uniemożliwiając tym samym formalizację związku przez pary jednopłciowe. Obecnie, dostępne są jedynie alternatywy cywilnych ceremonii dla osób wykluczonych prawnie. Istnieją organizacje oferujące zawarcie ślubu humanistycznego, dostosowanego formą do indywidualnych potrzeb. Na tego rodzaju ceremonie decydują się także pary różnopłciowe. Powody bywają różne – od braku potrzeby formalizowania związku, po chęć celebracji w sposób spersonalizowany, intymny. Warto jednak zaznaczyć, że nie jest to zamiennik dla ślubów cywilnych, rejestrowanych przez urzędy, ze względu na ich brak mocy prawnej. Chciałabym, żeby wybrzmiało jasno – ślub humanistyczny nie zapewnia tych samych praw, co ślub cywilny. Dlatego temat ten wiąże się silnie z problemem wykluczenia. Projekt, który prezentuję jest więc propozycją, zapewniającą rozwiązanie w kontekście obecnego prawa oraz rozwiązaniem, które wciąż może być interesujące dla osób niewykluczonych, jeżeli prawo to ulegnie zmianie.
wizualizacja
© Julia Broszkiewicz
Śluby humanistyczne, dzięki swojej nieoczywistej, zapewniającej swobodę formie, mogą z biegiem czasu zyskiwać na popularności. Świat bardzo dynamicznie się zmienia, co każdy z nas może zapewne z łatwością zaobserwować we własnym otoczeniu. Zmienia się nasze tempo życia, sposób gospodarowania czasem, a wraz z nimi dynamika relacji, w których jesteśmy. Powoli zanikają sztywne, binarne granice, prowadząc ku nowym rozwiązaniom i sposobom myślenia.
wizualizacja
© Julia Broszkiewicz
Myślę, że projektowanie powinno być otwarte na to, co nieznane, oczywiście w granicach nie szkodzących otoczeniu. Nie znaczy to, oczywiście, że powinniśmy nagle zmienić dotychczasowe przyzwyczajenia na nowe, ale możemy dać im przestrzeń do zaistnienia. Wiele rozwiązań może ze sobą harmonijnie współegzystować. Nie muszą się wzajemnie wykluczać, ani stanowić dla siebie opozycji, czy zagrożenia. Ze względu na złożoność każdego człowieka szeroki wachlarz możliwości wydaje się być pożądany. Wtłaczanie wszystkich w jedną, konkretną formę – niekoniecznie. W ramach mojego projektu chciałabym przedstawić koncepcję miejsca organizacji ślubów humanistycznych w przestrzeni Urzędu Stanu Cywilnego w Bydgoszczy.
wizualizacja
© Julia Broszkiewicz
1 M. Chollet, Wymyślić miłość na nowo. Jak patriarchat sabotuje związki między mężczyznami a kobietami, tłum. J. Giszczak, Karakter, Kraków 2022, s. 7.
2 bell hooks (właśc. G. J. Watkins), Gotowi na zmianę. O mężczyznach, męskości i miłości, tłum. M. Kunz, Krytyka Polityczna, Warszawa 2022, s. 187.
3 Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Internetowy System Aktów prawnych, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640090059/O/D19640059.pdf [dostęp: 03-05-2024].
4 Dane pozyskane dzięki uprzejmości Joanny Humerczyk (celebrantka, założycielka firmy świadczącej usługi ślubów humanistycznych na terenie Polski).
Julia Broszkiewicz
Ilustracje: © Autorka
