Katarzyna Jamioł z Wydzialu Architektury Politechniki Krakowskiej, zdobyła II miejsce w międzynarodowym konkursie World Landscape Architecture Awards w kategorii Concept – Large Design, prezentując projekt, który łączy w sobie wrażliwość, odwagę i naukową precyzję. Jej praca, powstała pod opieką prof. Urszuli Forczek-Brataniec to propozycja, która nie tylko interpretuje historię, ale także odpowiada na pilne wyzwania ekologiczne.
koncepcja zagospodarowania terenu
© Katarzyna Jamioł
międzynarodowy sukces – czym są WLA Awards?
World Landscape Architecture Awards to jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń branżowych, wyróżniające projekty, które wykazują się innowacyjnością, zrównoważonym podejściem i realnym wpływem na środowisko. Nagrody honorują zarówno globalne pracownie, jak i młode twórczynie i twórców, których koncepcje wyznaczają nowe kierunki myślenia o przestrzeni. Obok laureatki z Polski w poprzednich latach nagradzano m.in. Sasaki, DELVA, OLIN czy Felixx.
ekosystemy
© Katarzyna Jamioł
Fakt, że praca inżynierska studentki PK znalazła się w tym gronie, podkreśla wysoki poziom krakowskiej edukacji i rozpoznawalność jej absolwentek oraz absolwentów na arenie międzynarodowej.
„Nature’s Sanctuary” – kiedy ruina staje się żyjącym organizmem
Projekt Katarzyny Jamioł to propozycja odważna: zamiast rekonstruować dawny klasztor, autorka proponuje, by uznać jego współczesną formę — współtworzoną przez naturę — za pełnoprawną wartość.
„Sanktuarium Natury” pokazuje ruiny jako żywy krajobraz, w którym procesy ekologiczne i kulturowe splatają się ze sobą, tworząc harmonijną, zmienną w czasie strukturę.
W szerokiej skali projekt obejmuje dolinę rzeki, gdzie autorka wprowadza tereny zalewowe i strefy podmokłe mające chronić okolicę przed powodzią, zatrzymywać spływy nawozów oraz zwiększać odporność krajobrazu na suszę. To odpowiedź na konsekwencje zmian klimatycznych i próbę przywrócenia naturalnej retencji.
Kluczowym pojęciem jest tu „czwarta przyroda” – spontaniczne procesy ekologiczne zachodzące na terenach porzuconych przez człowieka. Ruiny klasztoru, porośnięte roślinnością niczym wapienne ściany skalne, tworzą wyjątkowe siedlisko, które wzbogaca lokalną bioróżnorodność.
czwarta przyroda
© Katarzyna Jamioł
Autorka podkreśla, że wartość ruin nie wynika jedynie z ich historyczności, lecz z tego, że są przestrzenią przemiany. Projektowanie minimalnej ingerencji, monitoring roślinności, zabezpieczenie polichromii – to elementy, które pozwalają zachować równowagę między ochroną dziedzictwa a swobodą procesów naturalnych.
sześć stref, sześć interpretacji dziedzictwa
Projekt dzieli teren na sześć stref funkcjonalnych, z których każda odnosi się do innej doktryny konserwatorskiej: od Ruskina, przez Viollet-le-Duca, po Brandi’ego. To intelektualna dyskusja o tym, jak współcześnie myśleć o ochronie miejsc, których znaczenie wykracza poza materialność.
doktryny
© Katarzyna Jamioł
„Sanktuarium Natury” proponuje „trzecią drogę” — harmonijne współistnienie krajobrazu kulturowego i naturalnego, w którym żaden z tych elementów nie dominuje, a obie warstwy wzajemnie się dopełniają.
