Stacja metra Qasr AlHokm,
projekt: Snøhetta
W sercu Rijad, w historycznej dzielnicy miasta, powstała stacja metra Qasr AlHokm, która łączy dwie główne linie nowej sieci metra stolicy Arabii Saudyjskiej. Za projekt odpowiada pracownia Snøhetta. To nie tylko strategiczny punkt komunikacyjny dla mieszkańców i turystów, ale także przestrzeń publiczna, która łączy tradycję z nowoczesnością. Projekt wyróżnia się otwartym placem pieszym, centralnym stalowym daszkiem oraz innowacyjnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, które zapewniają komfort podróżnym i sprzyjają integracji z historycznym kontekstem miasta.
Stacja metra Qasr AlHokm — widok z lotu ptaka
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Lustrzany dach odbijający panoramę miasta
Qasr AlHokm została zaprojektowana wokół idei otwartego placu publicznego. Cała przestrzeń zewnętrzna wyłożona jest gładkim terrazzo, które wyraźnie wyznacza granice działki i harmonijnie łączy stację z odbudowanym w ramach projektu meczetem. Centralny stożkowy rdzeń stacji wieńczy stalowy daszek o lustrzanej powierzchni, odbijający zarówno wnętrze stacji, jak i panoramę miasta. Pochylone ściany wewnętrzne wykończono tynkiem inspirowanym tradycyjną architekturą regionu Najd, wprowadzając historyczny kontekst do nowoczesnej przestrzeni. Perony zlokalizowano w przezroczystych szklanych tubach. Dwie linie metra przechodzą przez przezroczyste tunele, co ułatwia orientację podróżnym i podkreśla strukturę stacji. Bryła stacji łączy funkcję transportową z przestrzenią publiczną, tworząc miejsce spotkań i wydarzeń kulturalnych.
Stacja metra Qasr AlHokm — centralny stożkowy rdzeń stacji wieńczy stalowy daszek o lustrzanej powierzchni
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Stalowy daszek – centralny punkt stacji
Najbardziej charakterystycznym elementem Qasr AlHokm jest stalowy daszek wykonany z paneli ze stali nierdzewnej o grubości 8 mm, podwójnie giętych, w pełni spawanych i polerowanych. Lekka, a jednocześnie wytrzymała rama przestrzenna pozwala daszkowi rozciągać się ponad stożkową podstawą budynku. Daszek pełni wiele funkcji: wyznacza główne wejście, odbija naturalne światło do podziemnych przestrzeni, działa jako punkt orientacyjny i tworzy perspektywę, w której odbija się panorama miasta. Na górnej powierzchni daszka zamontowano panele fotowoltaiczne, co wpisuje stację w koncepcję zrównoważonego rozwoju.
Stacja metra Qasr AlHokm
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Historia spotyka nowoczesność
Stacja znajduje się w sąsiedztwie historycznego pałacu i tradycyjnych budynków glinianych, a także w pobliżu pola modlitewnego Eid, które podczas corocznych uroczystości gromadzi tysiące osób. Projektanci uwzględnili te uwarunkowania, tworząc gładką przestrzeń placu z oświetlonymi kanałami odwadniającymi, wyrównanymi względem Mekki. Plac działa jako przedłużenie meczetu, umożliwiając swobodne korzystanie z przestrzeni podczas modlitw i wydarzeń publicznych. Wewnątrz zastosowano wzory okien inspirowane tradycyjnymi motywami muzułmańskimi. Trzysta dwadzieścia sześć trójkątnych wycięć w trzech rozmiarach filtruje światło i tworzy subtelne przeglądy pomiędzy sekcjami stacji, wprowadzając wrażenie lekkości i harmonii z otoczeniem historycznym.
Stacja metra Qasr AlHokm — schemat projektu
© Snøhetta
Ściana medialna – sztuka i technologia w przestrzeni miejskiej
Zewnętrzna ściana stożka została wyposażona w instalację medialną o długości ponad 100 metrów, złożoną z 879 paneli o funkcjach akustycznych, oświetleniowych i wideo. Dynamiczne światło podkreśla proporcje przestrzeni i ułatwia orientację pasażerom, jednocześnie pozostając spójne wizualnie z minimalistyczną bryłą stacji. Ściana medialna pełni funkcję zarówno artystyczną, jak i edukacyjną, tworząc interaktywne tło dla przestrzeni publicznej i podkreślając dynamikę ruchu w stacji.
Stacja metra Qasr AlHokm — wewnątrz zastosowano wzory okien inspirowane tradycyjnymi motywami muzułmańskimi
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Doświadczenie przestrzeni dla podróżnych
Stacja Qasr AlHokm została zaprojektowana tak, aby każdy użytkownik od razu czuł jej skalę i znaczenie. Lustrzana powierzchnia daszka pozwala podróżnym zorientować się w panoramie miasta. Przezroczyste tuby peronowe umożliwiają obserwację ruchu pociągów i atrium, co nadaje stacji poczucie otwartości i lekkości. Plac, ogród i przestrzeń publiczna stacji są dostępne dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od płci czy statusu społecznego, sprzyjając integracji społecznej i zachęcając do korzystania z transportu publicznego.
Stacja metra Qasr AlHokm — perony zlokalizowano w przezroczystych szklanych tubach
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Zrównoważony rozwój i funkcja społeczna
Projekt Qasr AlHokm łączy nowoczesną technologię z troską o środowisko i społeczeństwo. Panele fotowoltaiczne, naturalne oświetlenie wnętrz oraz otwarta przestrzeń placu i ogrodu wpisują stację w strategię zrównoważonego rozwoju Rijad. Integracja transportu publicznego z przestrzenią publiczną nie tylko ułatwia poruszanie się po mieście, ale też przyczynia się do ograniczenia korków i poprawy jakości życia mieszkańców.
Stacja metra Qasr AlHokm
fot. Iwan Baan © Snøhetta
Przestrzeń, która łączy przeszłość z przyszłością
Stacja metra Qasr AlHokm to przykład harmonijnego połączenia tradycji i nowoczesności. Stalowy daszek, szklane perony, ściana medialna i gładki plac terrazzo tworzą spójną, funkcjonalną całość, w której transport, przestrzeń publiczna i kontekst historyczny współistnieją. Projekt redefiniuje centrum Rijad, stając się miejscem dostępnym dla wszystkich mieszkańców i symbolem nowoczesnej mobilności w historycznym sercu miasta.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Snøhetta.
