#Edukacja Architektoniczna w Polsce_Wydziały Architektury
Jak Wydziały Architektury przygotowują studentów do zawodu? Jakie kompetencje powinien mieć absolwent arcitektury w 2030 roku, i które elementy programu nauczania wymagają największych zmian? Pytamy o to dziekanów i dziekany Wydziałów Architektury polskich uczelni. Na nasze pytania odpowiedział prof. Tomasz Bradecki, dziekan Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
prof. Tomasz BRADECKI — projektant, dydaktyk, pracownik naukowy Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej. Architekt, urbanista, autor kilkudziesięciu publikacji w dziedzinie architektury i urbanistyki, ekspert w badaniach przestrzeni miejskich, w szczególności mieszkaniowych oraz publicznych z wykorzystaniem modeli 3d i rzeczywistości rozszerzonej, członek komisji PAN o. Katowice, aktywny popularyzator nauki, twórca gier urbanistycznych „Gra w osiedle”, „Gra w metropolię”, „Gra w Katowice”. Założyciel grupy badawczej UrbaNmodEL zajmującej się modelami w urbanistyce, współorganizator konferencji, warsztatów oraz szkół letnich. Czynny zawodowo projektant, członek Izby Architektów RP, autor i współautor kilkudziesięciu projektów architektonicznych oraz urbanistycznych, wielokrotny laureat w profesjonalnych konkursach architektonicznych. Laureat Nagrody Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia w 2023 roku oraz Nagrody Marszałka Województwa Śląskiego za najlepszą przestrzeń publiczną województwa śląskiego 2025.
Jak definiuje Pan najważniejszą misję swojego wydziału w dzisiejszym świecie architektury?
Naszą misją jest przede wszystkim wieloaspektowe przygotowanie młodych ludzi do studiowania architektury i urbanistyki. Staramy się także podejmować coraz to nowe wyzwania badawcze i projektowe, we współpracy z przemysłem oraz zagranicznymi uczelniami. Promocja i kontynuacja śląskiej szkoły architektury, która ma już swoją markę, również jest nam bliska.
Jakie kompetencje powinien mieć absolwent architektury w roku 2030 — i jak pomagają Państwo je rozwijać?
Absolwent powinien przed wszystkim posiadać wiedzę i umiejętności w zakresie architektury i urbanistyki, które będzie umiał rozwijać samodzielnie. Dlatego ważne jest, by te kompetencje były wieloaspektowe. Istotna jest też świadomość możliwości współczesnych narzędzi i technologii. W rozwoju kompetencji pomagają studenckie koła naukowe prowadzone przez zaangażowanych profesorów. Na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej mamy kilkanaście takich kół, z których jesteśmy bardzo dumni. To studenci sami sobie organizują dodatkowe szkolenia, wyjazdy, biorą udział w badaniach naukowych, publikują artykuły naukowe lub zgłaszają patenty i wzory użytkowe.
Które elementy programu nauczania uznają Państwo za kluczowe, a które wymagają dziś największej zmiany?
Zmiany wymagają elementy programu dotyczące zrównoważonego rozwoju, a więc projektowania w nurcie bardziej proekologicznym. Dotyczy to materiałów budowlanych oraz sposobu myślenia o budynkach i ich całościowych cyklach użytkowania. W zakresie urbanistyki kluczowe są aspekty społeczny, lokalny i partycypacyjny.
W jaki sposób uczelnia łączy tradycyjny warsztat (rysunek, makiety) z nowymi technologiami, takimi jak AI czy BIM?
Wciąż nauczamy malarstwa, rysunku odręcznego i realizujemy makiety podczas dydaktyki. Naszym zdaniem znajomość podstaw warsztatu jest istotna. Sztuczna inteligencja pozwala na eksperymenty, prowadzimy je wraz ze studentami. Sądzę jednak, że w sprawie AI konieczna jest cierpliwość — minie trochę czasu, zanim nauczymy się, jak wykorzystywać AI do świadomego wsparcia procesu projektowego, a nie generowania nieprecyzyjnych podpowiedzi. Technologia BIM staje się już standardem, dlatego staramy się przekazywać wiedzę o jej możliwościach, nie uczymy jej jednak podczas standardowej ścieżki dydaktycznej. Oferujemy podyplomowe studia, podczas których o BIM opowiadają wybitni specjaliści z dziedziny.
Jak zapewniają Państwo studentom realny kontakt z praktyką — biurami architektonicznymi, budowami, inwestorami?
Obowiązkowa praktyka w biurze architektonicznym to ważny element ścieżki rozwojowej młodych ludzi na naszym kierunku. Zdarza się, że niektóre z opracowywanych tematów pozwalają na kontakt z inwestorami i placem budowy. To ważny aspekt procesu dydaktycznego. Praktyki odbywane są też czasem w urzędach, co daje możliwość poznania aspektów formalno-prawnych wykonywania zawodu.
Co dziś jest największym wyzwaniem dla studentów architektury i jak uczelnia ich w tym wspiera?
Uważamy, że obecnie największym wyzwaniem jest przygotowanie do pracy w zespołach projektowych. Dlatego realizujemy wiele zajęć w formule project based learning (PBL) — wiele osób pracuje nad jednym wspólnym projektem. Niektóre są realizowane w zespołach interdyscyplinarnych — ze studentami innych kierunków. Konieczność realizacji projektu z podziałem na role, z konkretnym terminem ma wiele wspólnego z pracą w dużych biurach projektowych, gdzie wykorzystuje się specjalizacje i doświadczenie w wybranych zakresach.
Jak włączają Państwo zagadnienia zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności środowiskowej w program studiów?
Zagadnienia zrównoważonego rozwoju są wdrażane na każdym etapie programu studiów, przy okazji większości przedmiotów. Tam, gdzie to możliwe, wykorzystujemy technologie, na przykład oprogramowanie, lub realizujemy eksperymenty z wykorzystaniem aparatury: czujników smogu, hałasu, termowizji i innych.
Jak uczelnia buduje relacje z biznesem, samorządami i organizacjami społecznymi?
Nasz wydział prowadzi szeroką współpracę z biznesem oraz samorządami. Każdego roku realizujemy kilkanaście projektów celowych lub konkursów studenckich, w których studenci mają do czynienia z rzeczywistym problemem i rozwiązują go projektowo. Często w ramach tej współpracy udaje się przygotować konsultacje in situ, przedstawić lokalne potrzeby, które trzeba właściwie ocenić i umieć na nie odpowiedzieć. Co istotne, udaje się także przygotować nagrody dla autorów najlepszych prac, co bardzo cieszy studentów.
prof. Tomasz BRADECKI
więcej: A&B 2/2026 – Edukacja,
pobierz bezpłatne e-wydania A&B
