W konkursie na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zagospodarowania terenu centrum Starej Rumi w Rumi przyznano II nagrodę zespołowi projektowemu złożonemu z pracowni O.P.A.A. Studio – Oskar Piotr Alaburda Architekt (Rumia) oraz 3MK PROJEKT sp. z o.o. (Warszawa). Konkurs, którego wyniki zaprezentowano podczas wystawy w Stacji Kultura w Rumi, miał na celu wyłonienie wizji nowego, spójnego i dostępnego centrum historycznej części miasta. Zespół autorski w składzie: Oskar Alaburda, Danuta Olszak-Morawska, Emilia Oniszczuk, Marek Patrzałek, Oskar Pawłowski (architektki i architekci), Irmina Szostak (architektka krajobrazu) oraz Marek Mroziewicz (konsultant merytoryczny), zaproponował rozwiązanie oparte na głębokim odczytaniu tożsamości Starej Rumi, jej historii, krajobrazu i lokalnych relacji społecznych.
plan zagospodarowania terenu, schematy
© Oskar Alaburda, Danuta Olszak-Morawska, Emilia Oniszczuk, Marek Patrzałek, Oskar Pawłowski (architekci), Irmina Szostak (architektura krajobrazu), Marek Mroziewicz (konsultant merytoryczny)
trzy filary koncepcji: tożsamość, przestrzeń, lokalność
Projekt oparto na trzech kluczowych założeniach:
- podkreśleniu walorów urbanistycznych, architektonicznych i krajobrazowych Starej Rumi poprzez osie kompozycyjne, otwarcia widokowe, naturalne materiały i rodzime gatunki roślin,
- stworzeniu sekwencji powiązanych przestrzeni publicznych o zróżnicowanym charakterze, które razem budują czytelne centrum miejskie,
- odwołaniu się do lokalnych wzorców w nowej architekturze – poprzez skalę, bryłę, detal i materiał.
Nowe centrum Starej Rumi zaprojektowano jako system wzajemnie uzupełniających się miejsc: placów, ciągów pieszo-rowerowych, terenów zielonych i obiektów kubaturowych, tworzących spójną, a jednocześnie różnorodną strukturę miejską.
place jako serce miasta
Szczególną rolę w koncepcji odgrywają Place Kaszubski i Młyński, pełniące funkcję głównych węzłów kompozycyjnych.
Na Placu Kaszubskim zaprojektowano centralną fontannę o formie sprzyjającej interakcji – dostępną zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Układ ławek, drzew i latarni tworzy czytelną, sześciokątną kompozycję, a nowy, parterowy budynek usługowy domyka pierzeję placu, wzmacniając jego miejski charakter.
Plac Młyński powstał jako ogólnodostępna przestrzeń sąsiedzka w bezpośrednim sąsiedztwie historycznego młyna i Zagórskiej Strugi. Jego centrum wyznacza rzeźbiarski „drogowskaz” z kamiennych brył, wskazujący odległości do najważniejszych miast Kaszub – w języku polskim i kaszubskim. Tarasowe stopnie, drewniany pomost nad rzeką oraz pergola porośnięta pnączami tworzą miejsca odpoczynku, spotkań i wydarzeń plenerowych.
Plac Kaszubski
© Oskar Alaburda, Danuta Olszak-Morawska, Emilia Oniszczuk, Marek Patrzałek, Oskar Pawłowski (architekci), Irmina Szostak (architektura krajobrazu), Marek Mroziewicz (konsultant merytoryczny)
rewitalizacja młyna i nowe funkcje społeczne
Istotnym elementem projektu jest adaptacja historycznego młyna na Centrum Sąsiedzkie Stara Rumia. Budynek zyskuje nowe życie jako przestrzeń aktywności społecznej, warsztatów, spotkań i wydarzeń kulturalnych, dostępna dla wszystkich użytkowniczek i użytkowników – także dzięki wprowadzeniu windy i nowoczesnych rozwiązań instalacyjnych.
Projekt przewiduje rekompozycję elewacji, poprawę doświetlenia poddasza oraz kompleksową termomodernizację, przy jednoczesnym zachowaniu historycznego charakteru obiektu. Nowe elementy architektoniczne – takie jak ganki otwierające salę wielofunkcyjną na plac – wzmacniają relację budynku z przestrzenią publiczną.
błękitno-zielona infrastruktura i odporność klimatyczna
Koncepcja rewitalizacji centrum Starej Rumi opiera się na zasadzie Green–Blue–Social, łączącej zieleń, wodę i aktywność społeczną. Zagórska Struga staje się osią całego założenia – naturalizowaną, dostępną i powiązaną z systemem placów, parków i ogrodów deszczowych.
Zaprojektowano retencję wód opadowych, nawierzchnie przepuszczalne, ogrody deszczowe prowadzone śladem dawnej młynówki oraz nasadzenia wyłącznie rodzimych gatunków roślin, wspierających bioróżnorodność i odporność ekosystemu. Oświetlenie w ciepłej barwie, ograniczenie ruchu samochodowego i priorytet dla pieszych dodatkowo wzmacniają komfort użytkowania przestrzeni.
Projekt zadaszenia targowiska zakłada elastyczność i etapowanie realizacji, bez utraty kameralnego charakteru miejsca. Drewniana konstrukcja, świetliki dachowe i możliwość zachowania centralnej, otwartej przestrzeni pozwalają na organizację targów, koncertów, kiermaszy i wydarzeń sezonowych. Na dachu przewidziano panele fotowoltaiczne, niewidoczne z poziomu terenu, co łączy estetykę z energooszczędnością.
wnętrze młynu
© Oskar Alaburda, Danuta Olszak-Morawska, Emilia Oniszczuk, Marek Patrzałek, Oskar Pawłowski (architekci), Irmina Szostak (architektura krajobrazu), Marek Mroziewicz (konsultant merytoryczny)
architektura zakorzeniona w lokalnej historii
Nagrodzona II miejscem koncepcja pokazuje, że rewitalizacja może być procesem uważnym, kontekstowym i długofalowym. To projekt, który nie narzuca nowej tożsamości, lecz wydobywa istniejącą – poprzez przestrzeń, krajobraz i codzienne życie mieszkanek i mieszkańców. Stara Rumia została tu zaprojektowana jako centrum spotkań, relacji i lokalnej wspólnoty, odporne na zmiany klimatu i społeczne wyzwania przyszłości.
Pełne wyniki konkursu znajdują się na naszym portalu („Nowe życie Starej Rumi. Miasto rozstrzygnęło konkurs”).
