Czy miasto może być przyjazne dzieciom? Zofia Frączek z Politechniki Krakowskiej poddała analizie dzielnicę Wiednia i zaproponowała przemiany placu miejskiego w plac zabaw nowej jakości. Praca została nagrodzona w konkursie TUP na najlepsze prace dyplomowe w kategorii Architektura krajobrazu.
Autorka dokonała analizy pięciu obszarów w dzielnicy Leopoldstadt w Wiedniu. Na terenie opracowania znajduje się park Irmy Schwager poprowadzony wzdłuż ulicy Obere Augartenstrasse. To park linearny, w którym rosną gatunki drzew takie jak Sophora japonica, Fraxinus exelsior czy Celtis australis.
plansze projektowa
proj.: Zofia Frączek
Kolejnym wartym uwagi terenem na mapie dzielnicy jest miejska farma Augarten, czyli ogródek społeczny o powierzchni około 3 tysięcy metrów kwadratowych. Na jego terenie wolontariusze uprawiają jadalne rośliny. Sąsiaduje on z niewielkim parkiem, łąką oraz placem zabaw dla dzieci.
Wśród mieszkańców ulicy Heinestrasse założona została wspólna inicjatywa „Garteln ums Eck”, w ramach której dbają oni o niewielkie ogródki w pobliżu swoich domów. Ogródki skupione są wokół dużych drzew i prowadzone według określonych zasad. Po wschodniej stronie, czyli w historycznej części dzielnicy, zabudowa charakteryzuje się wewnętrznym dziedzińcami – często zazielenionymi. Nie są one jednak dostępne dla ogółu społeczeństwa, a jedynie dla mieszkańców.
jaka powinna być przestrzeń dla dzieci?
Autorka zwraca uwagę na to, że wiele placów zabaw jest zlokalizowanych na powierzchni podziemnych parkingów. W związku z powyższymi obserwacjami, autorka przeprowadziła ankietę wśród mieszkańców dzielnicy, której głównym zagadnieniem była dostępność przestrzeni do zabawy dla dzieci. Z ankiety wynika, że połowa mieszkańców dzielnicy ma dwoje dzieci, a kolejne 38% jedno.
plansze projektowe
proj.: Zofia Frączek
Głównymi potrzebami, jakie wskazywali ankietowani była dostępność usług i instytucji w bliskim sąsiedztwie – zgodnie z zasadą miasta 15-minutowego. Za równie ważne uważają oni również sąsiedztwo terenów zielonych i miejsc spacerowych oraz dobre połączenie komunikacyjne z resztą miasta i ograniczenie ruchu samochodowego.
plansze projektowe
proj.: Zofia Frączek
Praca obejmuje projekt miejskiego placu, który służyć będzie jako przestrzeń do zabawy. W opracowaniu Czernin Platz przekształca się w tzw. „playscape” (połączenie słów playground i landscape) – przestrzeń do zabawy, w której obecna jest natura.
Na terenie placu wytyczone zostały strefy funkcjonalne. We wschodniej części znajduje się szkoła, a obok miejsca do siedzenia dla rodziców. Ulica jest podwyższona i oddzielona słupkami. Drewniana pergola zacienia drogę w kierunku centrum placu, przeznaczonego do zabawy.
plansza projektowa
proj.: Zofia Frączek
Po zachodniej stronie placu wydzielono parkingi dla mieszkańców, oddzielone od przestrzeni rekreacyjnej trawnikiem.
Aby zapewnić balans między przestrzeniami publicznymi i prywatnymi, zaproponowano szeroki, zielony bufor przed budynkami. Koncept „frontowych ogrodów” nie jest typowy w sąsiedztwie ze względu na ograniczoną przestrzeń. Rozwiązanie takie zapewnia jednak dostęp do przestrzeni zielonych mieszkańcom i pracownikom lokali na parterach budynków, a zarazem oddziela ich od aktywności w centrum placu. Jednocześnie, wpływa to pozytywnie na wzrost powierzchni czynnej biologicznie
- tłumaczy autorka.
zabawa w naturze w centrum miasta?
Na terenie placu zaprojektowany został również labirynt do zabawy dla dzieci. Od standardowych konstrukcji na placach zabaw różni się on obecnością roślin w donicach, które stanowią element labiryntu. Zróżnicowanie wysokości ścian labiryntu tym bardziej zachęca do zabawy.
rzuty — elementy placu
proj.: Zofia Frączek
Autorka proponuje również urozmaicenie powierzchni kolorowymi oznaczeniami, również z myślą o dzieciach. Drewniane kładki zostały stworzone z myślą o balansowaniu i wspinaniu się dzieci. Zachęcają do tego również niskie siedziska, które służą jednocześnie jako ściany donic z roślinami.
Poza wielofunkcyjnymi elementami placu, które mogą służyć zarówno do relaksu dorosłych jak i zabawy dla dzieci, autorka proponuje także umieszczenie tam dzieł sztuki.
Prezentowanie sztuki w takich warunkach nie tylko ożywia przestrzeń miejską, ale również pozwala dotrzeć do większej publiczności i pozwala większej liczbie osób na interakcję ze sztuką. Dzieci często korzystają z takich instalacji do wspinania się, dotykania i kreatywnej zabawy
- uzupełnia autorka.
wizualizacja
proj.: Zofia Frączek
Urozmaicenie zwykłego miejskiego placu odpowiednimi obiektami o różnorodnych zastosowaniach może okazać się kluczowe dla rozwoju i dobrostanu dzieci. Projekt Zofii Frączek pokazuje, że nie jest konieczna instalacja pstrokatych, niewpisanych w kontekst placów zabaw, by uczynić przestrzeń bardziej przyjazną dzieciom.
