Projekt „Łącznik”, autorstwa Oliwii Błaszczak i Kingi Tetrzony, studentek architektury Politechniki Poznańskiej, stanowi propozycję zagospodarowania dolnego tarasu przy budynku A1a na Kampusie Warta. Koncepcja powstała w ramach zajęć: Projektowanie architektoniczne w krajobrazie z elementami zieleni prowadzonych przez prof. Annę Januchtę-Szostak. Założeniem projektu było stworzenie przyjaznej, otwartej przestrzeni odpoczynku dla studentów – miejsca, które nie narzuca formy użytkowania, lecz naturalnie zaprasza do zatrzymania się pomiędzy zajęciami.
projekt zagospodarowania terenu
© Oliwia Błaszczak, Kinga Tetrzona
projekt oparty na analizie miejsca
W ramach przedmiotu „Projektowanie architektoniczne w krajobrazie z elementami zieleni", realizowanego na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej, studenci 3 roku muszą zmierzyć się z wyzwaniami kryzysu klimatycznego i środowiskowego. Ich zadaniem było przygotowanie koncepcji zagospodarowania miejskiej przestrzeni publicznej (w tym roku przestrzeni Kampusu "Warta" PP), która ma być tylko estetyczna, wygodna, ekonomiczna i przyjazna użytkownikom, ale przede wszystkim ma pomóc w adaptacji miast do zmiany klimatu i wzmacniać bioróżnorodność. Kreując kaskadowe systemy powierzchniowej retencji wód opadowych i miejsca schronienia przed słońcem i deszczem, studenci wykorzystywali elementy błękitno-zielonej infrastruktury w taki sposób, by równocześnie tworzyć siedliska dla rodzimej fauny i flory oraz podkreślać sezonową zmienność roślin oraz dynamikę spływów opadowych. Projekty ogrodów deszczowych, skwerów retencyjnych czy placów powstawały w oparciu o inwentaryzację pokrycia terenu przygotowaną w oprogramowaniu QGIS, obliczenia pojemności retencyjnej dla poszczególnych zlewni oraz modelowanie spływów opadowych w Scalgo Live. – mówi prowadząca prof. Anna Januchta-Szostak.
Koncepcja „Łącznika” została poprzedzona szczegółowymi analizami najbliższego otoczenia, obejmującymi m.in. układ zieleni, historię miejsca oraz istniejącą strukturę przestrzenną kampusu. Na tej podstawie powstała idea przestrzeni, która subtelnie wpisuje się w kontekst i wzmacnia jego naturalne walory.
„Łącznik” ma pełnić funkcję spokojnej strefy relaksu – miejsca spotkań, odpoczynku i krótkiej regeneracji. Projekt nie koncentruje się na spektakularnej formie, lecz na jakości przestrzeni oraz atmosferze, którą tworzą roślinność, woda i naturalne materiały.
widok po ulewnym deszczu
© Oliwia Błaszczak, Kinga Tetrzona
woda jako element kształtujący przestrzeń
Istotnym elementem koncepcji jest system gospodarowania wodą opadową. Na terenie zaprojektowano kaskadowe zbiorniki retencyjne, które zbierają wodę z rur spustowych budynku. Woda trafia następnie do dwóch połączonych ze sobą ogrodów deszczowych, z przelewem awaryjnym do istniejącego zbiornika retencyjnego.
Murki oporowe ogrodu zostały ukształtowane tak, aby pełniły jednocześnie funkcję organicznych ławek, tworząc naturalne miejsca siedzące wśród zieleni. W wielu miejscach zaprojektowano również rozszczelnienie nawierzchni – tradycyjne płyty betonowe zastąpiono kostką ażurową, umożliwiającą infiltrację wody do gruntu.
Uzupełnieniem projektu są stojaki rowerowe, które wspierają ekologiczne formy transportu na terenie kampusu.
bioróżnorodność i rodzime gatunki roślin
Dużą rolę w projekcie odgrywa zieleń. Nasadzenia oparto na rodzimych gatunkach bylin, krzewów i roślin okrywowych, takich jak bodziszek łąkowy, mięta nadwodna, kosaćce czy dąbrówka rozłogowa. Roślinność została dobrana tak, aby wspierać lokalny ekosystem oraz zwiększać bioróżnorodność.
W przestrzeni pojawia się również domek dla owadów, który pełni funkcję schronienia dla zapylaczy, oraz glebarium, wspierające naturalny obieg materii i rozwój mikroorganizmów.
widok wieczorem
© Oliwia Błaszczak, Kinga Tetrzona
historia miejsca w nowej interpretacji
Szczególnym elementem projektu jest domek dla owadów umieszczony na zakończeniu ścieżki wytyczonej zgodnie z historycznym obrysem dawnego fortu, który niegdyś znajdował się w tym miejscu.
Forma obiektu oraz jego lokalizacja stanowią subtelne nawiązanie do przeszłości terenu. Tym samym projekt łączy warstwę ekologiczną z edukacyjną i symboliczną, przypominając o historii miejsca i jednocześnie wprowadzając nowe funkcje.
przestrzeń oddechu na kampusie
Celem projektu nie było maksymalne wypełnienie terenu nowymi elementami, lecz przywrócenie równowagi środowiskowej i przestrzennej. „Łącznik” tworzy strefę wyciszenia w intensywnym rytmie życia akademickiego.
widok jesienią
© Oliwia Błaszczak, Kinga Tetrzona
Organiczne formy, obecność wody oraz różnorodna roślinność budują atmosferę sprzyjającą odpoczynkowi i nieformalnym spotkaniom. Projekt pokazuje, że nawet niewielka interwencja krajobrazowa może realnie poprawić mikroklimat miejsca i wpłynąć na dobrostan jego użytkowników.
