#StawkiArchitektów
Stawki minimalne dla projektów architektonicznych w Polsce — co o tym myślą architekci? Czy są potrzebne, jak powinny być naliczane i ile mogłyby wynosić? Zapytaliśmy przedstawicieli pracowni, zarówno małych, średnich, jak i dużych, deweloperów oraz wykładowców. Opinię w tej kwestii wyraził dla A&B Marek Chrobak, Prezes Zarządu Głównego SARP. Ile powinna wynosić stawka minimalna za metr kwadratowy projektu architektonicznego?
Fatalna sytuacja biur architektonicznych w Polsce jest faktem. Na najgorszej pozycji są średnie i małe pracownie, których rentowność i opłacalność są często na granicy przetrwania. Jednocześnie inwestycji, zwłaszcza z sektora mieszkaniowego, przybywa, czyli jest co projektować. W styczniu 2025 roku oddano do użytku więcej mieszkań niż przed rokiem, również liczba tych, których budowę rozpoczęto, jest wyższa (dane GUS). Średnia jakość tego, co powstaje, nie jest jednak zadowalająca. Buduje się szybko, najczęściej po niskich kosztach, ale za to z rekordowo dużym zyskiem. Dlaczego więc w tej branży architekci są jednym z najsłabiej opłacanych ogniw?
Kiedy na tegorocznej Budmie rozmawialiśmy o tym, od czego zależy jakość architektury mieszkaniowej w Polsce, temat wynagrodzeń dla architektów zdominował debatę. Obecny na spotkaniu Mateusz Mastalski, partner w duńskiej pracowni Henning Larsen, zwrócił uwagę na to, że w Danii jakość wynika nie tylko z tradycji, dobrej edukacji architektonicznej społeczeństwa czy solidarności zawodowej architektów, ale również z tego, że mają oni na projektowanie więcej czasu niż w Polsce i są lepiej za swoją pracę wynagradzani. Ta zależność wydaje się oczywista.
Kontynuujemy więc debatę na temat wynagrodzeń i o zarobki architektów pytamy Marka Chrobaka.
Marek CHROBAK — Prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) na kadencję 2024–2028. Związany z oddziałem SARP w Rzeszowie, gdzie przez wiele lat pełnił również funkcję prezesa (2011–2019). Jest absolwentem Politechniki Krakowskiej i współzałożycielem pracowni ArchiGROUP. Znany z projektów takich jak budynek „P” Politechniki Rzeszowskiej czy siedziba Instytutu Teologiczno-Pastoralnego w Rzeszowie.
Czy należy wprowadzić gwarantowaną stawkę minimalną za metr kwadratowy projektu? Proszę krótko uzasadnić odpowiedź.
To byłoby idealne rozwiązanie. Stawka minimalna powinna być oparta o nakład godzinowy pracy architekta w danej kategorii i w połączeniu ze stawką GUS dawałyby kwotę minimalną. Drugą metodą jest stawka za metr kwadratowy, choć ona zależy od regionu, skali zadania i wielu innych czynników.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla architektury mieszkaniowej wielorodzinnej?
170–250 złotych.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla domów jednorodzinnych?
220–320 złotych.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków biurowych?
220–350 złotych.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków i przestrzeni publicznych?
280–420 złotych.
Jeżeli stawka minimalna nie powinna być gwarantowana, to jak wypracować korzystne wynagrodzenia dla architektów?
Architekci sami powinni dbać o wycenę swojej pracy zgodnie z sugerowanym cennikiem.
Czy architekci jako grupa zawodowa powinni mieć związki zawodowe, które zajmowałyby się tylko kwestią wynagrodzeń dla architektów?
Jest przecież Izba Architektów. Ona powinna być strażnikiem etycznego wykonywania zawodu. Nie potrzeba kolejnej organizacji.
Marek CHROBAK
Prezes Zarządu Głównego SARP
więcej: A&B 4/2025 – RE-USE + stawki architektów,
pobierz bezpłatne e-wydania A&B
