Jak poprzez budynek opowiedzieć tragiczną historię? Martyna Olesik z {tag:Uczelnia} zaprojektowała Muzeum w Sztutowie poświęcone więźniom niemieckiego nazistowskiego obozu KL Stutthof. Praca wygrała trzecie miejsce w konkursie Dyplom z Archicadem w kategorii dyplomy magisterskie.
Promotorami pracy byli dr hab. inż. arch. Anna Wierzbicka oraz dr inż. arch. Piotr Grodecki.
Okrucieństwa XX i XXI w. – wojny, akty terroru i katastrofy – wymagają miejsc pamięci wyposażonych w nowe środki wyrazu, ponieważ dawne formy utraciły moc upamiętniania, nie wyrażają skali i tragedii ofiar oraz nie oddziałują na współczesnego odbiorcę, który uległ przemianom społecznym i kulturowym
— tłumaczy autorka.
opowieść przez formę i światło
Projektowane muzeum poświęcone jest pamięci więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego utworzonego w 1939 roku na terenie Wolnego Miasta Gdańska – w Sztutowie. Obóz działał do 1945 roku i więził przez ten czas około 110 tysięcy osób.
Muzeum opowiada tragiczną historię obozu nie tylko poprzez artefakty. Kluczowe w jego narracji stały się również forma obiektu, gra światłem i cieniem oraz obecność wody.
plansza projektowa
proj.: Martyna Olesik
Dzięki temu obiekt zapewni wielowarstwowe doświadczenie emocjonalne, co umocni upamiętnienie i uchroni miejsce przed zapomnieniem
— dodaje autorka.
Budynek charakteryzuje się prostą, betonową bryłą, a jego monumentalna i minimalistyczna forma podkreśla ciężar historii miejsca. Na pływającej platformie, oddzielone od głównej bryły znajduje się niewielka wieża o kształcie walca – miejsce kontemplacji.
Strefa wejściowa budynku znajduje się na parterze. W niej poza głównym holem, szatnią i kasą biletową, zaprojektowano również sklep z księgarnią. Na poziomie 0 zlokalizowano również strefę konserwatorsko-magazynową z pracowniami odpowiedzialnymi za restaurowanie muzealiów, a także strefę techniczną.
jak zmienia się architektura pamięci?
Wystawy stałe jak i czasowe, które zaczynają się na parterze, kontynuowane są na następnych kondygnacjach. Pierwsze piętro oferuje ponadto strefę restauracyjną oraz dydaktyczną – w tej znajduje się audytorium oraz pracownie warsztatowe, a także sale multimedialne i przeznaczone dla dzieci.
plansza projektowa
proj.: Martyna Olesik
Strefa administracyjno-biurowa ulokowana jest na drugim piętrze. To tam znajduje się sekretariat i pokój dyrektora, a także sale konferencyjne. Pracownicy mają ponadto wydzieloną strefę relaksu i kafeterię.
Praca stanowi interesującą próbę redefinicji języka architektonicznego w kontekście miejsc pamięci. Autorka podejmuje wymagający temat, starając się znaleźć nowe środki wyrazu dla przestrzeni, które niosą ze sobą ciężar historyczny i emocjonalny. Projekt cechuje się wrażliwością, świadomością kontekstu oraz odważnym podejściem formalnym.
Zaproponowane rozwiązania architektoniczne są wyważone i przemyślane – nie dominują przekazu, lecz wspierają jego symboliczny charakter. Komisja doceniła spójność koncepcji, umiejętność tworzenia atmosfery oraz próbę znalezienia nowego języka narracji w architekturze pamięci
— brzmi opinia jury.
