Rekonstrukcja nie musi być nudna! Osoby studiujące na Politechnika Łódzka wygrały pierwsze miejsce w międzynarodowym konkursie architektoniczno-konserwatorskim w Czechach! Przedmiotem konkursu był zamek położony w centrum północnych Czech w miejscowości Zahrádky. W skład zwycięskiego zespołu weszli: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński i Zuzanna Czesna.
Naszym celem było stworzenie projektu, który nie tylko zabezpieczy i uszanuje historyczną wartość zamku, ale również tchnie w niego nowe życie i stworzy interesujące przestrzenie, czyniąc go z powrotem pięknym miejscem pełnym życia
— tłumaczą autorzy.
wizualizacja — zamek
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
nowe życie w starym zamku
Pierwsze piętro zamku zostało przekształcone głównie w restaurację, wraz z wydzieloną przestrzenią warsztatową oraz wystawową. Nad nią przewidziano budowę pomieszczeń konferencyjnych wraz z halą bankietową. Na kolejnych kondygnacjach znajdują się pokoje hotelowe. Wewnątrz zamku umieszczono charakterystyczny witraż sufitowy. Projekt witraża nawiązuje do legendy związanej z zamkiem, według której chroni go Fioletowa Wróżka. Przesąd twierdzi, że zamek prosperować będzie tylko wtedy, gdy jego właścicielką będzie kobieta.
plansza II, aksonometria i funkcje | plansza X, witraż
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
Witraż prezentuje magiczne moce, które łączą serce zamku (salę bankietową) z naturą (wróżką) poprzez okna. Fioletowe barwy reprezentują magiczną wróżkę
— dodają autorzy.
Rozwiązania renowacyjne, jakich podjął się zespół projektowy charakteryzują się nie tyle odnowieniem zamku i przywróceniem do stanu oryginalnego, co podkreśleniem jego historycznego charakteru. W tym celu w niektórych częściach, w tym głównie w zachodnim korytarzu, zastosowano szklaną, przezroczystą posadzkę, która podkreśla brak oryginalnej tkanki.
plansza XI, konserwacja — rozwiązania | plansza XII, rekonstrukcja dachu
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
Ze względu na brak naturalnego światła w niektórych częściach budynku, projekt zakłada dodanie okien. Kluczowa w projekcie okazała się również rekonstrukcja dachu, który spłonął w pożarze w 2003 roku. Ponieważ poddasze zyskało funkcję hotelową, również dach musiał zostać do niej dostosowany. Autorzy uwzględnili więc w dachu świetliki szklane zarówno na poziomych częściach dachu, jak i w wieżach.
plansza VIII, dziedziniec | plansza IX, sgraffito
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
Renowacji poddano podłoże dziedzińca przed zamkiem. Betonowe płyty zostały zastąpione granitową mozaiką. Wykorzystano granit z Liberca, aby podkreślić lokalność projektu i wspomóc rodzimą ekonomię. Jednocześnie pozwoliło to na zredukowanie śladu węglowego dzięki ograniczeniu konieczności transportu materiału.
Aby zapobiec zbieraniu się wody deszczowej na tej nieprzepuszczalnej powierzchni, przewidziano montaż systemu odwadniającego, który odprowadza wodę do podziemnego zbiornika nieopodal zamku.
turystyka i nie tylko
Na terenie ziem zamku znajduje się również dawny budynek mieszkalny gospodarstwa rolnego, szklarnia oraz oranżeria, a także niewielka altana ogrodowa. Zaplanowano przywrócenie szklarni do jej pierwotnej funkcji. Dzięki temu zamkowa restauracja mogłaby być zaopatrywana warzywami hodowanymi lokalnie.
wizualizacja — oranżeria
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
Dawny budynek gospodarstwa został przeznaczony obsłudze ruchu turystycznego. Na jego parterze skorzystać można z punktu informacji. W północnej części zlokalizowano kawiarnię, a w zachodniej — warsztaty dla lokalnych rzemieślników. Do każdej z przestrzeni można dostać się osobnym wejściem. Na piętrze budynku zaplanowano pomieszczenia administracyjne.
plansza V, budynek gospodarstwa | plansza VI, budynek gospodarstwa
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
W zwycięskim projekcie oranżeria staję przestrzenią wielofunkcyjną, w której organizować można rożnego rodzaju wydarzenia. Nasadzenia podkreślają jednak domyślną funkcję obiektu.
Główna sala oranżerii została pokryta szkłem z folią PDLC, która pozwala na przyciemnienie i zwiększenie komfortu wewnątrz budynku. Co więcej, zastosowanie takiego rozwiązania pozwoli obniżyć zużycie energii potrzebnej do schładzania wnętrza. Oryginalne kominy wewnątrz oranżerii pozostały w dobrym stanie, więc autorzy zdecydowali się na renowację w niewielkim zakresie.
Do renowacji fasad budynków wykorzystano technikę zwaną sgraffito, która pozwoliła podkreślić główne wejścia do budynków i nadać całości delikatnie bardziej nowoczesnego charakteru.
plansza VII, oranżeria | plansza XIII, rozwiązania zrównoważone
proj.: Damian Gębarski, Weronika Ławniczak, Aleksandra Bugajska, Michał Cegliński, Zuzanna Czesna
Projekt przewiduje również odtworzenie dawnych ścieżek na terenie parku wokół zamku. Obiekty małej architektury na jego terenie zostały wykonane z materiałów poddanych recyklingowi, np. gruzów z zamku. Dzikie łąki kwietne, stanowiska z naturalnym kompostownikiem, system gromadzenia wody deszczowej, jak i ogrody deszczowej to tylko wybrane ze wszystkich rozwiązań proekologicznych zastosowanych w projekcie.
Projekt zespołu z Politechniki Łódzkiej to nie tylko koncepcja niestandardowej rekonstrukcji obiektu historycznego, ale jednocześnie też świeże spojrzenie na turystykę.
