Praca zgłoszona na konkurs
„Najlepszy Dyplom Wnętrza”
W dobie intensywnej urbanizacji i dynamicznych przekształceń tkanki miejskiej, historyczne obiekty poprzemysłowe nierzadko stają w centrum konfliktu między koniecznością ochrony zabytków a dążeniem do rewitalizacji przestrzeni. Odpowiedzią na to wyzwanie jest koncepcja „Łącznika Miejskiego” – dyplomowy projekt adaptacji zabytkowej zajezdni tramwajowej w Toruniu, zrealizowany na Wydziale Sztuk Pięknych UMK. Opracowanie to udowadnia, że dawne nieużytki techniczne posiadają ogromny, miastotwórczy potencjał.
przekrój B-B
© Mateusz Krzemień
Od „ślepej plamy” do urbanistycznego zwornika Toruńska zajezdnia tramwajowa, której początki sięgają 1890 roku, zlokalizowana jest na historycznym Przedmieściu Bydgoskim. Zajmując rozległy kwartał, obiekt ten w obecnej formie stanowi introwertyczną barierę funkcjonalną. Generuje on wewnątrz żywej tkanki miejskiej odizolowaną, niedostępną dla przechodniów „ślepą plamę”, która brutalnie przerywa reprezentacyjną oś ulicy Sienkiewicza. Skutkuje to fizycznym odcięciem rekreacyjnych terenów Parku Miejskiego od edukacyjno-kulturalnego zaplecza Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Głównym celem urbanistycznym projektu stało się „zszycie” tej zdezintegrowanej przestrzeni (Urban Stitching) poprzez rozszczelnienie twardych granic zajezdni. Przekształcenie zamkniętego kwartału w ogólnodostępny pasaż ma za zadanie przywrócić swobodny ruch pieszy, czyniąc z dawnej bazy technicznej brakujące ogniwo – zwornik łączący zróżnicowane funkcje miejskie.
© Mateusz Krzemień
Partycypacja społeczna i hybrydowa funkcja Aby docelowa funkcja obiektu najlepiej odpowiadała na realne potrzeby, proces projektowy poprzedzono badaniami ankietowymi. Głosy mieszkańców, artystów i ekspertów wskazały na potrzebę synergii pomiędzy zachowaniem historycznego klimatu a wprowadzeniem nowych aktywności. Odpowiadając na te postulaty, sercem założenia – obejmującego główną halę o kubaturze 1360 m² i wysokości 8,5 m – uczyniono otwartą przestrzeń coworkingową oraz elastyczne środowisko pracy dla start-upów. Zaproponowano tym samym hybrydowy model wielofunkcyjności, zdolny do wykreowania prężnego ekosystemu biznesowo-kulturalnego.
Architektura mobilności: Strategia „box-in-box” Wyzwaniem inżynieryjnym było zorganizowanie środowiska pracy bez niszczącego podziału zabytkowej przestrzeni hali. Zdecydowano się na wdrożenie strategii „budynku w budynku” (box-in-box). Wprowadzono do wnętrza nowatorski system ośmiu transparentnych, mobilnych kubików o powierzchni 16,3 m² każdy. Moduły te poruszają się wertykalnie dzięki zastosowaniu mechanizmów windowych, zintegrowanych bezpośrednio z oryginalnymi słupami konstrukcyjnymi obiektu. Takie rozwiązanie pozwala na optymalne zarządzanie strefami wynajmu, nie przytłaczając industrialnego oddechu głównej nawy.
© Mateusz Krzemień
Rowerem pod ziemię i ochrona genius loci Absolutnym priorytetem koncepcji była ochrona poprzemysłowej tożsamości – genius loci. Wnętrze dumnie eksponuje stalowe, nitowane wiązary dachowe, historyczne suwnice oraz fragmenty torów w posadzce. Koncepcja nieszablonowo podchodzi do ukrytej infrastruktury serwisowej – oryginalne tunele rewizyjne zostały zaadaptowane na podziemną, bezkolizyjną ścieżkę rowerową z własną strefą dokowania.
© Mateusz Krzemień
W warstwie estetycznej, surowy charakter posadzek z mikrocementu skontrastowano z odważną paletą barw. Zastosowano nasycone akcenty różu, fioletu, zieleni oraz musztardowej żółci, stanowiącej ukłon w stronę malatury dawnych toruńskich tramwajów. Dbałość o detal widać w recepcji z bloków szklanych. Całość domyka stalowa rzeźba w formie żyrafy pokryta lustrzaną powłoką, pełniąca funkcję centralnej dominanty wizualnej, która odważnie przełamuje poprzemysłową powagę zajezdni.
Koncepcja „Łącznika Miejskiego” udowadnia, jak przemyślana architektura komercyjna potrafi ocalić dziedzictwo techniki. Synergia nowoczesnego środowiska pracy i przestrzeni publicznej pokazuje, że historia może aktywnie współtworzyć miejsca o nowej wartości dodanej.
Mateusz Krzemień
Ilustracje: © Autor
