#StawkiArchitektów
Stawki minimalne dla projektów architektonicznych w Polsce — co o tym myślą architekci? Czy są potrzebne, jak powinny być naliczane i ile mogłyby wynosić? Zapytaliśmy przedstawicieli pracowni, zarówno małych, średnich, jak i dużych, deweloperów oraz wykładowców. Swoim zdaniem w tej kwestii podzielił się z nami Piotr Urbanowicz, architekt w pracowni Bogucki Urbanowicz Architekci. Ile powinna wynosić stawka minimalna za metr kwadratowy projektu architektonicznego?
Fatalna sytuacja biur architektonicznych w Polsce jest faktem. Na najgorszej pozycji są średnie i małe pracownie, których rentowność i opłacalność są często na granicy przetrwania. Jednocześnie inwestycji, zwłaszcza z sektora mieszkaniowego, przybywa, czyli jest co projektować. W styczniu 2025 roku oddano do użytku więcej mieszkań niż przed rokiem, również liczba tych, których budowę rozpoczęto, jest wyższa (dane GUS). Średnia jakość tego, co powstaje, nie jest jednak zadowalająca. Buduje się szybko, najczęściej po niskich kosztach, ale za to z rekordowo dużym zyskiem. Dlaczego więc w tej branży architekci są jednym z najsłabiej opłacanych ogniw?
Kiedy na tegorocznej Budmie rozmawialiśmy o tym, od czego zależy jakość architektury mieszkaniowej w Polsce, temat wynagrodzeń dla architektów zdominował debatę. Obecny na spotkaniu Mateusz Mastalski, partner w duńskiej pracowni Henning Larsen, zwrócił uwagę na to, że w Danii jakość wynika nie tylko z tradycji, dobrej edukacji architektonicznej społeczeństwa czy solidarności zawodowej architektów, ale również z tego, że mają oni na projektowanie więcej czasu niż w Polsce i są lepiej za swoją pracę wynagradzani. Ta zależność wydaje się oczywista.
Kontynuujemy więc debatę na temat wynagrodzeń i o zarobki architektów pytamy Piotra Urbanowicza.
Piotr URBANOWICZ — architekt, nauczyciel akademicki na Wydziale Architektury i Sztuk Pięknych Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Ukończył Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, stypendysta College of Architecture and Planning University of Tennessee Knoxville w Stanach Zjednoczonych. W latach 2000–2004 pracował w pracowni Atelier Loegler, w której brał udział w realizacji wielu konkursów oraz projektów między innymi Filharmonii im. Artura Rubinsteina w Łodzi, a jako prowadzący zespół projektowy odpowiedzialny był za wielokrotnie nagradzany budynek OPUS Film w Łodzi. Od 2004 roku pracował w krakowskiej pracowni architektonicznej Ingrden&Ewy Architekci, w której jako architekt prowadzący brał udział w realizacji zwycięskich projektów konkursowych. Obecnie jest architektem i członkiem zarządu w pracowni Bogucki Urbanowicz Architekci. Członek zarządu SARP Oddział Kraków.
Czy należy wprowadzić gwarantowaną stawkę minimalną za metr kwadratowy projektu? Proszę krótko uzasadnić odpowiedź.
Tak, to pomoże ustabilizować rynek projektowy i pomoże architektom zapewnić jakość swoich usług.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla architektury mieszkaniowej wielorodzinnej?
To powinno wynikać z procentu szacunkowego kosztu inwestycji za metr kwadratowy i być zgodne ze stawkami wyznaczonymi przez cennik izbowy, i wynosić nie mniej niż podaje to cennik.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla domów jednorodzinnych?
To powinno wynikać z procentu szacunkowego kosztu inwestycji za metr kwadratowy i być zgodne ze stawkami wyznaczonymi przez cennik izbowy, i wynosić nie mniej niż podaje to cennik.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków biurowych?
To powinno wynikać z procentu szacunkowego kosztu inwestycji za metr kwadratowy i być zgodne ze stawkami wyznaczonymi przez cennik izbowy, i wynosić nie mniej niż podaje to cennik.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków i przestrzeni publicznych?
To powinno wynikać z procentu szacunkowego kosztu inwestycji za metr kwadratowy i być zgodne ze stawkami wyznaczonymi przez cennik izbowy, i wynosić nie mniej niż podaje to cennik.
Jeżeli stawka minimalna nie powinna być gwarantowana, to jak wypracować korzystne wynagrodzenia dla architektów?
Zgodnie z cennikiem izbowym.
Czy architekci jako grupa zawodowa powinni mieć związki zawodowe, które zajmowałyby się tylko kwestią wynagrodzeń dla architektów?
Tak.
Piotr URBANOWICZ
Architekt
więcej: A&B 4/2025 – RE-USE + stawki architektów,
pobierz bezpłatne e-wydania A&B
