#mies2026
Terrassa, hiszpańskie miasto w regionie Katalonia, o przemysłowych korzeniach, stało się miejscem inwestycji, która zakwalifikowała się do finału Nagrody Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe 2026. Tym razem uwagę jury i miłośników architektury przyciąga projekt nowej siedziby Prodis, realizowany w dawnych magazynach Vapor Marquès przez pracownię H ARQUITECTES. Fundacja Prodis działa na rzecz osób z niepełnosprawnościami, a jej nowa siedziba pełni funkcję centrum integracyjnego, oferując warsztaty, sale edukacyjne i przestrzenie do aktywizacji społecznej. Autorzy – David Lorente, Josep Ricart, Xavier Ros i Roger Tudó – zdecydowali się zachować industrialny charakter obiektów, jednocześnie przekształcając je w centrum integracyjne otwarte na miasto. Odzyskanie historycznej ulicy między halami i wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych sprawiają, że projekt staje się przykładem harmonijnego połączenia dziedzictwa z funkcją społeczną i ekologiczną.
Fundacja Prodis działa na rzecz osób z niepełnosprawnościami, a jej nowa siedziba pełni funkcję centrum integracyjnego, oferując warsztaty, sale edukacyjne i przestrzenie do aktywizacji społecznej
© Adrià Goula
Historia, urbanistyka i kontekst projektu
Obiekt zajmuje powierzchnię 3842 metrów kwadratowych i znajduje się w historycznych budynkach magazynowych w centrum Terrassy. Jego wartość tkwi nie tylko w monumentalnych wymiarach hal, lecz przede wszystkim w strukturze urbanistycznej: „magazyn–ulica–magazyn”, będącej śladem dawnych funkcji przemysłowych. Pracownia H ARQUITECTES wykorzystali niedoskonałości powstałe w wyniku wcześniejszych przekształceń, traktując je jako element narracji architektonicznej. Centralnym punktem interwencji stała się odzyskana ulica między magazynami. Przejście, które kiedyś było jedynie komunikacyjnym ciągiem technicznym, dziś pełni funkcję społeczno-integracyjną. To wokół niego rozmieszczono główne funkcje centrum: warsztaty, sale lekcyjne i kuchnię, powiązane z przestrzeniami pomocniczymi, takimi jak łazienki, magazyny i sale spotkań. Dzięki temu dawny układ przemysłowy zyskuje nowe znaczenie, stając się osią życia codziennego społeczności korzystającej z centrum.
Projekt nowej siedziby Prodis
© Adrià Goula
Rzut, plan, bryła i forma całości
Analiza rzutu ujawnia przemyślaną logikę adaptacyjną. Budynek w planie ma kształt przedłużonego prostokąta o ściętym narożniku. Konstrukcja oparta jest na regularnej siatce słupów stalowych. Wzdłuż budynku biegnie centralny pas ciemnych bloków, dzielący plan na „północną” i „południową” część. W każdej głównej hali zainstalowano centralne świetliki, które doświetlają przestrzeń i definiują jej charakter. Bryła obiektu zachowuje industrialną czytelność magazynów, a dyskretne interwencje pozwalają eksponować ich historię – usunięto wszystkie okładziny, odsłaniając kolejne warstwy konstrukcyjne, które opowiadają o etapach budowy i późniejszych przekształceniach.
Projekt nowej siedziby Prodis — rzut obiektu
© Harquitectes
Konstrukcja, materiały i strategia adaptacyjna
Jednym z kluczowych założeń projektu było zachowanie elementów drewnianych charakterystycznych dla pierwotnej konstrukcji. Nakładanie się stopni, pasów i blach tworzy teksturę listw drewnianych o zróżnicowanych wymiarach. Nowe elementy konstrukcyjne – belki, skrzynki i świetliki – kontynuują tę logikę, jakby pierwotny system dachowy został wydłużony, aby sprostać nowym funkcjom centrum. Zastosowano również rozwiązania pasywne i ekologiczne.
View this post on Instagram
Budynek wyposażono w wysokiej jakości izolację termiczną, systemy wentylacji naturalnej, ściany Trombe oraz osłony przeciwsłoneczne, co znacząco podnosi jego efektywność energetyczną. Przestrzeń „żyje” częściowo wewnątrz, częściowo na otwartym przejściu miejskim, w którym warunki klimatyczne stają się integralnym elementem funkcjonowania instytucji.
Projekt nowej siedziby Prodis — przekrój podłużny
© Harquitectes
Hierarchia przestrzeni i rola światła
Projekt wyróżnia się przemyślaną hierarchią przestrzenną. Monumentalne, otwarte hale przeplatają się z kameralnymi „domowymi” zakątkami, tworząc sekwencję, która pozwala lepiej zrozumieć skalę obiektu. Świetliki w centralnych częściach każdej hali nie tylko doświetlają wnętrza, ale wprowadzają rytm i porządek w przestrzeni. Światło naturalne współgra z konstrukcją, podkreślając rytm elementów drewnianych i kontrastując z historycznym charakterem magazynów, wzmacniając emocjonalne odczucie przestrzeni.
Projekt nowej siedziby Prodis — schemat rozbiórki
© Harquitectes
Otwarcie na miasto i funkcja społeczna
Projekt H ARQUITECTES nie kończy się na samej adaptacji wnętrz. Przywrócona ulica między magazynami otwiera budynek na miasto, integrując go z lokalną tkanką miejską. Dawna przestrzeń przemysłowa zyskuje nową funkcję społeczną, stając się częścią miejskiego życia. Taki zabieg pozwala połączyć dziedzictwo architektoniczne z codziennymi potrzebami mieszkańców Terrassy, podkreślając rolę architektury w tworzeniu inkluzywnej i dostępnej przestrzeni publicznej.
Rehabilitacja Vapor Cortès pokazuje, że stare, postindustrialne magazyny mogą zyskać nowe życie. Historia, konstrukcja i materiały budynku łączą się tu z potrzebami współczesnej społeczności i wymogami ekologicznymi. Dzięki odzyskanej ulicy, wprowadzeniu świetlików i nowych struktur, przestrzeń staje się spójna i funkcjonalna, a jednocześnie zachowuje swoją dawną tożsamość.
