Polski projekt „Teatr Światła” z Grand Prix International VELUX Award 2020!

Dobrawa Bies
28 czerwca '21

Najpierw zwycięstwo regionalne (Europa Wschodnia i Bliski Wschód), a teraz ogólnoświatowe. Projekt „Teatr Światła” autorstwa zespołu w składzie: Paweł Białas, Julia GiżewskaDominik Kowalski z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach zdobył Grand Prix konkursu International VELUX Award 2020 w kategorii „Badania nad światłem naturalnym”! Jest to pierwsze Grand Prix w historii konkursu, które zdobyli Polacy.

International VELUX Award to konkurs dla studentów architektury, który odbywa się co dwa lata, a jego zadaniem jest zachęcenie studentów do zwracania szczególnej uwagi na rolę światła naturalnego w architekturze, jako istotnego źródła oświetlenia, energii, dobrego samopoczucia i komfortu.

Od czasu pierwszej edycji konkursu w 2004 roku wzięło w nim udział ponad 4500 studentów z ponad 80 krajów, a zgłoszono ponad 5500 projektów. Konkurs International VELUX Award 2020 organizowany był w ścisłej współpracy z Międzynarodową Unią Architektów (UIA) oraz Światowym Festiwalem Architektury (WAF) i został uznany przez następujące instytucje edukacyjne: Europejskie Stowarzyszenie Edukacji Architektonicznej (EAAE), Amerykański Instytut Studentów Architektury (AIAS), Architectural Research Centers Consortium (ARCC) oraz Association of Collegiate Schools of Architecture (ACSA).

Teatr Światła,
plansza konkursowa

Teatr Światła otrzymał Grand Prix w kategorii „Badania nad światłem naturalnym”

© Paweł Białas, Julia Giżewska, Dominik Kowalski

najpierw sukces regionalny a teraz ogólnoświatowy

Do IX edycji konkursu napłynęło 579 projektów zgłoszonych przez 250 szkół z 60 krajów. Projekty zgłaszano w dwóch kategoriach: „Światło naturalne w budynkach” i „Badania nad światłem naturalnym”. Prace oceniało międzynarodowe jury w składzie:

  • Odile Decq – Studio Odile Decq, Francja,
  • Nora Demeter – Demeter Design Studio, Węgry,
  • Sebastian Adamo – Adamo-Faiden Architects, Argentyna,
  • Juri Troy – Juri Troy Architects, Austria,
  • Martin Pors JepsenVELUX A/S, Dania.

W pierwszym, regionlanym etapie, którego wyniki poznaliśmy we wrześniu 2020 roku sędziowie wybrali, dziesięć zwycięskich projektów oraz przyznali jedno wyróżnienie. Pośród nich w regionie Europa Wschodnia i Bliski Wschód znalazł się polski projekt „Teatr światła” autorstwa Pawła Białasa, Julii Giżewskiej, i Dominika Kowalskiego z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej wykonany pod kierunkiem dr. Jerzego Wojewódki, prof. Politechniki Śląskiej. Wypowiedzi autorów oraz opiekuna na temat idei projektu i samego konkursu przeczytacie tutaj.

Teraz nastąpił czas na wielki finał! 24 czerwca br. ogłoszono zwycięzców globalnych. W kategorii „Światło naturalne w budynkach” zwyciężył Henry Glogau z Royal Danish Academy of Fine Arts z projektem Solar Desalination Skylight reprezentującym Danię i region Europa Zachodnia. W kategorii „Badania nad światłem naturalnym” ponownie zwyciężył projekt „Teatr światła”, otrzymując Grand Prix!

Byliśmy pod wrażeniem tego bardzo wrażliwego i poetyckiego projektu, który wziął pod uwagę ludzi, światło i przyrodę. To rozwiązanie bardzo uwrażliwiające na problem, a zarazem w bardzo przyjemny sposób pokazuje relację człowieka ze światłem, z dala od zabudowy, ale w naszym miejscu na ziemi — powiedziała o projekcie polskich studentów Nora Demeter, przewodnicząca jury.

Teatr światła
w Górach Izerskich       Nocne niebo

autorzy chceli poruszyć problem zanieczyszczenia sztucznym światłem

© Paweł Białas, Julia Giżewska, Dominik Kowalski

Teatr światła w Górach Izerskich

Projekt polskich studentów porusza problem zanieczyszczenia sztucznym światłem, a jego głównym celem jest podniesienie poziomu świadomości i wagi tego zjawiska we współczesnym świecie.

Zależało nam na tym, aby pokazać, że ciemność, jest tak samo ważnym elementem środowiska naturalnego, jak powietrze, gleba, woda i skały — mówią autorzy.

Na lokalizację autorzy wybrali Izerski Park Ciemnego Nieba — jedno z nielicznych, kompletnie ciemnych miejsc w Europie. „Teatr światła” to rozległy land art, umożliwiający obserwowanie fragmentu nieba niczym spektaklu. Poprzez symboliczny, ziemny krąg młodzi architekci chcą skłonić do refleksji nad zmianami zachodzącymi w naturze oraz ich konsekwencjami.

Projekt jest odwołaniem do starożytnego teatru, który stwarzał widzowi możliwość oglądania różnego rodzaju scen i emocji, które niejako kulminowały się jako oczekiwane katharsis. Analizując różnorodność tego procesu, stworzyliśmy pusty okrąg, umożliwiający widzom obserwację różnych, indywidualnie wybranych fragmentów nieba. Podobnie jak w sztuce, najlepszym sposobem, aby coś zobaczyć i poczuć, jest stworzenie więzi między widzem a dziełem sztuki, którym w tym przypadku jest wszechogarniające niebo. Do okręgu teatralnego prowadzi długa drewniana ława, będąca swoistym przewodnikiem, pozwalającym zatrzymać się w każdym momencie drogi i podziwiać rozpraszające się wokół piękne światło. Projekt jest jedynie tłem dla światła, narzędziem do jego obserwacji, spokojnym miejscem do odpoczynku — opowiadają młodzi architekci.

Teatr Światła to
krąg z ziemi       
Różne pory dnia i niebo

projekt to symboliczny ziemny krąg

© Paweł Białas, Julia Giżewska, Dominik Kowalski

Autorzy do konstrukcji kręgu, jak i ławy wykorzystali naturalne materiały, drewno i ziemię. Całe założenie żyje w krajobrazie i w zależności od warunków atmosferycznych zmienia swój wygląd, a wraz z upływem czasu powoli wrośnie i stopi się z otoczeniem.

Bardzo dziękujemy za to, że jury doceniło nasz projekt. To dla nas naprawdę ważne, że wybrano tak minimalistyczny pomysł. Dla nas jako studentów i ludzi to znak, że czasami warto jest stworzyć coś innego, spokojnego, ale mocnego w przekazie. Mamy nadzieję, że nasze przesłanie pomoże zwiększyć świadomość na temat światła naturalnego, ciemności i światła sztucznego. Jesteśmy tak bardzo szczęśliwi, że brak nam słów, to pewnie z emocji — komentowali werdykt Paweł Białas, Julia Giżewska i Dominik Kowalski.

Już we wrześniu ruszą zapisy na kolejną, już X edycję konkursu International Velux Award 2022. Stay tuned! Natomiast jeśli szukacie wskazówek o tym, jak maksymalnie wykorzystać światło dzienne we wnętrzach albo jakie okna dachowe wybrać zapraszamy tutaj.

 

Dobrawa Bies

Głos został już oddany

Aluprof Future Builders — „Jak powinno wyglądać budownictwo przyszłości?” — rozmowy z architektami z całego świata
Biblioteka BIM Wiśniowski - bramy, okna, drzwi, ogrodzenia
Konkurs City & Rest - Wspólna Przestrzeń Miasta