W samym sercu kaszubskiej wsi Ugoszcz powstała koncepcja architektury, która ma za zadanie coś więcej niż tylko zapewniać dach nad głową. To Wioska Dziecięca, czyli kompleks domów rodzinnych SOS dla dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej lub zagrożonych jej utratą. Autorką założenia jest Zofia Domeracka z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, która w swojej pracy dyplomowej postawiła na architekturę empatyczną, społeczną i proekologiczną. Projekt został wykonany w Katedrze Projektowania Środowiskowego pod kierunkiem dr hab. Roberta Idema.
aksonometria
© Zofia Domarecka
bezpieczeństwo, wspólnota i rozwój
Założenie powstało z myślą o dzieciach, które szczególnie potrzebują stabilności i bliskości. Kluczowym celem było stworzenie miejsca, które nie tylko zastąpi dom, ale przede wszystkim będzie nim naprawdę. Układ urbanistyczny oparty jest na rozmieszczeniu 14 budynków mieszkalnych wokół części centralnej – przestrzeni wspólnej, która służy integracji, edukacji i wypoczynkowi.
Domy rodzinne są funkcjonalnie zbliżone, ale zróżnicowane pod względem orientacji względem stron świata, aby maksymalnie wykorzystać naturalne światło. Salony zlokalizowane po stronie południowej umożliwiają najdłuższe doświetlenie w ciągu dnia – właśnie tam toczy się codzienne życie rodzin.
wizualizacja końcowa
© Zofia Domarecka
ekologia w służbie dzieciom
Wioska została harmonijnie wpisana w krajobraz Pojezierza Bytowskiego i Borów Tucholskich. Jej lokalizacja wśród jezior i lasów wymagała subtelnej interwencji architektonicznej. Materiały naturalne – drewno, kamień i stonowane kolory – pomagają zintegrować architekturę z przyrodą i nadają jej przytulny charakter. Budynki zostały wyposażone w duże przeszklenia zwiększające dostęp światła dziennego i ograniczające zużycie energii.
Na dachach budynków gospodarczych zastosowano zielone dachy, które poprawiają mikroklimat i jakość powietrza. Wprowadzono także systemy odzysku wody opadowej i szarej, co pozwala na podlewanie ogródków i racjonalne gospodarowanie zasobami.
wizualizacja końcowa
© Zofia Domarecka
przestrzeń, która wspiera
Część wspólna Wioski to dwa budynki – jeden z nich mieści świetlicę, salę komputerową i przestrzenie multimedialne, drugi pełni funkcję hotelu pracowniczego dla pedagogów i opiekunek (cioć), dostępnego w okresach wzmożonej potrzeby. Ponadto, teren wzbogacono o rekreacyjne strefy sportowe, ścianki wspinaczkowe i tory przeszkód, dostosowane do różnych grup wiekowych i poziomów sprawności. Wszystko po to, by dzieci mogły rozwijać swoje pasje, ruch i kompetencje społeczne w bezpiecznym i przyjaznym środowisku.
Architektura założenia to kompromis między nowoczesną funkcjonalnością a tradycyjną formą. Dachy dwuspadowe nawiązują do lokalnej zabudowy, natomiast prosta bryła i podcienie wejściowe ułatwiają orientację i zapewniają czytelność przestrzeni. Dzięki przemyślanemu układowi i spójnemu doborowi materiałów udało się uniknąć wrażenia przytłoczenia przy dużej skali inwestycji.
Wioska Dziecięca to przykład architektury, która wychodzi poza estetykę – to narzędzie wsparcia, troski i budowania więzi. Projekt Zofii Domerackiej to nie tylko nowoczesna odpowiedź na wyzwania społeczne, ale też propozycja miejsca, w którym dzieci mogą bezpiecznie dorastać i odnaleźć prawdziwe poczucie domu.
