#StawkiArchitektów
Stawki minimalne dla projektów architektonicznych w Polsce — czy są potrzebne, jak powinny być naliczane i ile mogłyby wynosić? Zapytaliśmy przedstawicieli pracowni, zarówno małych, średnich, jak i dużych, deweloperów oraz wykładowców. Jedną z osób, które podzieliły się swoim zdaniem, jest Agnieszka Kalinowska-Sołtys. Co architektka myśli o minimalnych stawkach?
Fatalna sytuacja biur architektonicznych w Polsce jest faktem. Na najgorszej pozycji są średnie i małe pracownie, których rentowność i opłacalność są często na granicy przetrwania. Jednocześnie inwestycji, zwłaszcza z sektora mieszkaniowego, przybywa, czyli jest co projektować. W styczniu 2025 roku oddano do użytku więcej mieszkań niż przed rokiem, również liczba tych, których budowę rozpoczęto, jest wyższa (dane GUS). Średnia jakość tego, co powstaje, nie jest jednak zadowalająca. Buduje się szybko, najczęściej po niskich kosztach, ale za to z rekordowo dużym zyskiem. Dlaczego więc w tej branży architekci są jednym z najsłabiej opłacanych ogniw?
Kiedy na tegorocznej Budmie rozmawialiśmy o tym, od czego zależy jakość architektury mieszkaniowej w Polsce, temat wynagrodzeń dla architektów zdominował debatę. Obecny na spotkaniu Mateusz Mastalski, partner w duńskiej pracowni Henning Larsen, zwrócił uwagę na to, że w Danii jakość wynika nie tylko z tradycji, dobrej edukacji architektonicznej społeczeństwa czy solidarności zawodowej architektów, ale również z tego, że mają oni na projektowanie więcej czasu niż w Polsce i są lepiej za swoją pracę wynagradzani. Ta zależność wydaje się oczywista.
Kontynuujemy więc debatę na temat wynagrodzeń dla architektów w Polsce i o zarobki architektów pytamy Agnieszkę Kalinowską-Sołtys.
Agnieszka KALINOWSKA-SOŁTYS — architektka, prezeska SARP w latach 2022–2024, założycielka i członkini zespołu SARP do spraw środowiska i ochrony klimatu. Partnerka i członkini zarządu APA Wojciechowski Architekci.
Czy należy wprowadzić gwarantowaną stawkę minimalną za metr kwadratowy projektu? Proszę krótko uzasadnić odpowiedź.
Tak, ale wymaga to zmiany prawa, nie tylko w Polsce, ale też w Unii Europejskiej w tym zakresie.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla architektury mieszkaniowej wielorodzinnej?
4–8 procent kosztu inwestycji w zależności od PUM (bez projektu wnętrz).
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla domów jednorodzinnych?
6–8 procent kosztu inwestycji (bez projektu wnętrz).
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków biurowych?
6–10 procent kosztu inwestycji (bez projektu wnętrz) w zależności od zakresu.
Ile powinna wynosić stawka minimalna bez branżystów za metr kwadratowy dla budynków i przestrzeni publicznych?
6–10 procent kosztu inwestycji.
Jeżeli stawka minimalna nie powinna być gwarantowana, to jak wypracować korzystne wynagrodzenia dla architektów?
Transparentna informacja o stawkach za projekt, tak jak w zamówieniach publicznych.
Czy architekci jako grupa zawodowa powinni mieć związki zawodowe, które zajmowałyby się tylko kwestią wynagrodzeń dla architektów?
Nie. Jest Izba Architektów RP, w której kompetencjach jest ta kwestia.
Agnieszka KALINOWSKA-SOŁTYS
architektka
więcej: A&B 6/2025 – WARSZAWA,
pobierz bezpłatne e-wydania A&B
