Jak przekształcić przestrzeń uniwersytecką tak, aby jednocześnie odpowiadała na potrzeby społeczności akademickiej i wzmacniała relację kampusu z miastem? Koncepcja „Campus Iuris” Mateusza Kuczyńskiego i Dawida Andrzejczaka, studentów V roku architektury Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, zakłada stworzenie otwartego, zielonego założenia pomiędzy Collegium Iuridicum Novum a Collegium Rubrum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
plan zagospodarowania terenu
© Mateusz Kuczyński i Dawid Andrzejczak
kampus jako część miasta
Punktem wyjścia dla autorów było zatarcie wyraźnej granicy pomiędzy terenem uczelni a przestrzenią publiczną. Obszar kampusu potraktowano nie jako zamknięty teren służący wyłącznie studentom i wykładowcom, lecz jako fragment miasta, który może pełnić również funkcję społeczną i kulturotwórczą.
Decyzje projektowe poprzedziły analizy przestrzenne, historyczne i środowiskowe. Jednym z najważniejszych punktów odniesienia stał się historyczny Ring Stübbena z lat 30. XX wieku, który wpłynął na kształtowanie tożsamości dawnej Dzielnicy Cesarskiej. Autorzy przeanalizowali również 1500-metrowy odcinek alei Niepodległości, aż do obszaru Parku Cytadela.
„krzywa wrażeń” i mapa mentalna
Jednym z ciekawszych narzędzi wykorzystanych w projekcie była autorska „krzywa wrażeń”, służąca do oceny jakości przestrzeni publicznej wzdłuż alei Niepodległości. Analizę uzupełniono o mapę mentalną terenu.
Wnioski z badań doprowadziły autorów do koncepcji kontynuacji parkowego charakteru reprezentacyjnej arterii, przy jednoczesnym zachowaniu historycznej skali i dziedzictwa tego obszaru. Projektowana przestrzeń ma działać jako zielony bufor pomiędzy ulicą a strefą nauki i rekreacji.
przestrzeń dopasowana do użytkowników
Projektanci oparli program funkcjonalny również na całodobowych obserwacjach i analizach ruchu. Największą grupę użytkowników stanowią studenci i wykładowcy, odpowiadający za 58 procent ruchu. Piesi i spacerowicze to kolejne 20 procent, a pozostała część przypada między innymi na samochody i rowerzystów.
Wyniki przełożyły się na zmianę organizacji komunikacji. Zaproponowano uspokojenie ruchu wewnątrz założenia oraz wyraźne rozdzielenie ciągów pieszych, rowerowych i samochodowych. Wejście na teren uczelni zaakcentowano poziomą drewnianą pergolą z nazwą wydziału, która została powiązana z projektowaną zielenią.
profil użytkownika
© Mateusz Kuczyński i Dawid Andrzejczak
pawilon, który integruje kampus
Ważnym elementem koncepcji jest przedpole kampusu od strony alei Niepodległości. Zaprojektowano tutaj wielofunkcyjną strefę aktywności oraz niski, linearny pawilon pomiędzy Collegium Rubrum i Collegium Novum.
W budynku znalazły się między innymi ogólnodostępna kuchnia, rowerownia, sanitariaty oraz wypożyczalnia leżaków i sprzętu sportowego. W jego otoczeniu przewidziano miejsca dla food trucków oraz przestrzenie wypoczynkowe.
Projekt uwzględnia również błękitno-zieloną infrastrukturę. Ogrody deszczowe mają zwiększać powierzchnię retencyjną i wspierać poprawę lokalnego mikroklimatu.
strefy
© Mateusz Kuczyński i Dawid Andrzejczak
dziedziniec jako miejsce spotkań
Istotne przekształcenie obejmuje również główny dziedziniec kampusu. Projekt przewiduje nową nawierzchnię w ciepłym, rdzawoczerwonym kolorze oraz podział przestrzeni na mniejsze strefy odpowiadające różnym potrzebom społeczności akademickiej.
Znalazły się tu amfiteatralne siedziska do prowadzenia zajęć plenerowych, centralne miejsce spotkań, kameralna strefa cichej nauki oraz przestrzenie kawiarniane. Wysoka zieleń i wertykalne formy roślinne mają dodatkowo łagodzić odbiór istniejących, masywnych elewacji.
© Mateusz Kuczyński i Dawid Andrzejczak
kampus zmieniany etapami
Ze względu na rozległość opracowania i konieczność zachowania ciągłości funkcjonowania wydziału inwestycję podzielono na cztery niezależne etapy. Pierwszy obejmuje przebudowę dziedzińca, kolejne reorganizację stref wejściowych i parkingu, budowę pawilonu rekreacyjnego oraz uporządkowanie peryferyjnych terenów zielonych.
Docelowo Campus Iuris ma tworzyć spójne założenie, w którym przestrzeń edukacyjna, rekreacyjna i miejska przenikają się, a kampus staje się bardziej dostępny i powiązany z otaczającą go strukturą Poznania.
