Chociaż konieczność dogęszczania infrastruktury i zapobiegania rozlewaniu się miast kieruje architekturę mieszkaniową w stronę obiektów wielorodzinnych, to popyt na małe domy jednorodzinne wciąż jest duży. Pracownia jojko+nawrocki wyspecjalizowała się w projektowaniu domów, które są tanie, ekologiczne i charakteryzują się czytelną, mocną w wyrazie architekturą. Ich najnowszym, niedawno nagrodzonym dziełem, jest Bliźniak w Wilanowie. Jak wykorzystali piłę, by podzielić dom „na dwa”?
Bliźniak w Wilanowie składa się z dwóch połączonych ze sobą budynków. Każdy ma trzy kondygnacje naziemne, z których jedna mieści się w zaadaptowanych poddaszach. Jak piszą architekci, zgodnie z życzeniem Inwestorów, do domów przynależą łącznie aż cztery miejsca parkingowe. Zmieszczono je w wiatach wyprowadzonych poza zasadniczy, prostokątny obrys budynków. Dodatkowe struktury przekrywają miejsca parkingowe, służąc zarazem za zadaszone przejścia, pozwalające dostać się z podjazdów do ogródków, położonych drugiej stronie domów. Pod jednym z nich znajduje się również niewielki taras.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
Zadaszenia wykończono białym tynkiem oraz drewnianymi płytami. Na elewacjach, podobnie, jak w wielu innych projektach pracowni jojko+nawrocki, postawiono na minimalizm, wykorzystując białe płytki przypominające naturalny kamień.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
Ostatecznie zaproponowana zabudowa wykorzystuje lokalizacje sąsiadujących budynków w granicach działki, wyraźnie wydzielając strefę półpubliczną podjazdu oraz prywatnych ogrodów. Główne bryły domów odsunięto jednak od granic tworząc z pozoru wydzieloną i wolnostojącą strukturę, połączoną z sąsiadami jedynie w poziomie parteru.
— piszą architekci na temat Bliźniaka na Wilanowie.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
bliźniaki piłą złączone
Najbardziej charakterystycznym elementem Bliźniaka w Wilanowie jest z pewnością jego dach. Zespół projektowy zdecydował się na zwieńczenie Bliźniaka dwoma dachami o przekroju trójkąta prostokątnego, nawiązującymi do konstrukcji dachów pilastych, co umożliwiło optyczne rozdzielenie wspólnej bryły na dwie części. Skierowanie obu połaci w tę samą stronę pozwoliło uniknąć wrażenia monumentalności i nawiązań do archetypicznego „domku”, wpasowując budynki w niską, podmiejską zabudowę. Okazuje się jednak, że za wykorzystaniem dachu przypominającego szedy przemysłowych hal stoją nie tylko względy estetyczne, ale i proekologiczne pobudki, gdyż — jak informują projektanci:
Układ i spadkowanie dachów dobrano pod kątem montażu paneli fotowoltaicznych z ekspozycją w kierunku południowym.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
kiedy Bliźniak woła przez okno
Podobnie, jak w innych projektach powstałych w pracowni jojko+nawrocki, jednym z podstawowych środków wyrazu architektonicznego są okna. W elewacjach frontowych, „bliźniaki" posiadają trzy przepierzenia w układzie A:B:A. W parterze i w poddaszach znajdują się nieco węższe okna; otwór okienny pierwszym piętrze jest od nich dwukrotnie szerszy. Ściana zwrócona w stronę ogródka również została przebita w trzech miejscach.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
Tam okna występują w trzech rozmiarach. W parterze znajduje się największe przepierzenie, wychodzące na osłonięty ogródek, poprzedzony drewnianym tarasem. Powyżej, na piętrze umieszczono okno o podobnej szerokości, lecz nieco mniejszej wysokości. W trójkątnych polach szczytów budynku zaprojektowano najmniejsze, niemal kwadratowe przeszklenia. Paradoksalnie, dzięki zastosowaniu białego pokrycia elewacji oraz odpowiedniej gradacji rozmiarów przepierzeń, ciemne płaszczyzny okien przydają „Bliźniakom” ciężaru, wzmacniając wrażenie solidnej tektoniki tych prostych budynków. Co więcej, otwory okienne zlokalizowano tak, aby ich szprosy układały się równolegle względem siebie, podkreślając mocno geometryczny charakter elewacji.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
drewniane serce
Drewno, obecne w wiatach garażowych, znalazło się również we wnętrzach bliźniaków, które zaprojektowała pracownia PiConcept Pauliny Babral-Sołtysik.
Bliźniak w Wilanowie — wnętrza
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki + PiConcept Paulina Babral-Sołtysik
Strefowanie domów zgodnie z życzeniem Inwestorów pozostało tradycyjne, ze strefami dziennymi powiązanymi z ogrodami na parterze oraz sypialniami i pozostałymi pomieszczeniami obsługującymi na piętrach.
— wyjaśniają jojko+nawrocki.
Na parterze każdego z domów, oprócz salonu połącznego z jadalnią znalazła się także kuchnia oraz łazienki. Na piętrach zaprojektowano po trzy sypialnie, dodatkowe pomieszczenia wydzielono również na poddaszach.
Bliźniak w Wilanowie — wnętrza
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki + PiConcept Paulina Babral-Sołtysik
Do wykończenia stref dziennych wykorzystano dużą ilość drewnianych płyt. Drewno pojawia się nie tylko na podłodze, ale i we framugach drzwi, a także w okładzinach oraz we fragmentach klatki schodowej, optycznie ocieplając malowane na biało wnętrze. Salony rozświetlają nie tylko wielkie okna, wychodzące na prywatny ogród, ale też świetliki, które otwierają się ponad stołami jadalnianymi. Dodatkowego „oddechu” nadaje przeszklenie drzwi oddzielających salon od kuchni, położonej po wschodniej stronie pierwszej kondygnacji.
Bliźniak w Wilanowie
fot.: Jakub Certowicz, proj.: jojko+nawrocki
Bliźniak w Wilanowie najlepszym dziełem eksportowym
Dom Bliźniak na Wilanowie, zaprojektowany przez pracownię jojko+nawrocki odniósł sukces w konkursie na Architekturę Roku Województwa Śląskiego 2025, uzyskując nagrodę w kategorii „dzieło eksportowe” architektów ze Śląska.
Nagroda za indywidualną interpretację typologii domu bliźniaczego, klarowność i prostotę rozwiązania funkcjonalnego. Za świadome stosowanie prześwitów pomiędzy kondygnacjami, podkreślających trójwymiarowość całej przestrzeni wnętrza, zbudowanego na niewielkim rzucie i pozwalających na kreatywne wykorzystanie światła naturalnego w jego percepcji i funkcjonowaniu. Za dyscyplinę i elegancję w kształtowaniu elewacji i wykończeniu wnętrza.
— w taki sposób jury konkursu Architektura Roku Województwa Śląskiego 2025 uzasadniło wybór Bliźniaka na Wilanowie.
Czy jojko+nawrocki po raz kolejny pokazali, jak powinno się projektować „pod miastem"?
