Jak wyróżnić budynek powstały wśród szeregowych domów-pieczątek, nie projektując przy tym krzykliwej, zwracającej uwagę architektury? Receptę na ten problem wydaje się mieć Piotr Kowalczyk, założyciel pracowni Archmondo, który stworzył koncepcję Domu w Jastrzębiej Górze. Co osiągnął, projektując dom o odwróconej kolorystyce?
Podobnie, jak w wielu innych polskich miejscowościach, obrzeża Jastrzębiej Góry obrosły w ostatnich latach skupiskami bliźniaczych domków, szeregowych lub wolnostojących, ściśniętych jeden obok drugiego. Chociaż takie osiedla pełne są majstersztyków w zakresie optymalizacji wykorzystania przestrzeni (przynajmniej w obrębie działki) przy zachowaniu wad i zalet budownictwa jednorodzinnego, to spacerując po nich można nabawić się bólu głowy, spowodowanego bezlitosnym rytmem podobnych do siebie konstrukcji oraz dezorientacją w okolicy pozbawionej punktów charakterystycznych.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
Monotonię krajobrazu jednego z takich osiedli na wschodnich obrzeżach Jastrzębiej Góry w dyskretny sposób rozbija dom zaprojektowany przez gdańską pracownię Archmondo Piotra Kowalczyka.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
klin wśród domów-pieczątek
Parterowy budynek z trzech stron otaczają skupiska domów-pieczątek, o kalenicach mocno wpisanych w ortogonalną siatkę. Dom powstały wedle projektu pracowni Archmondo również się w nią wpisuje, zachowując przy tym pewne różnice. O ile większość pobliskich budowli to zwarte, jednoskrzydłowe i dwukondygnacyjne obiekty, to nowy dom w Jastrzębiej Górze jest obiektem horyzontalnym, o rozłożystym układzie, przypominającym kształt litery „L”. Kolorystyka, jaką nadano budowli wydaje się podlegać zasadom odwrotnym, niż te, którymi podyktowano sposób wykończenia pobliskich szeregówek.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
dom w Jastrzębiej Górze
Dom w Jastrzębiej Górze składa się z dwóch prostokątnych, podłużnych brył, skomunikowanych przy pomocy wąskiego łącznika. Taki układ umożliwił czytelny podział wnętrz domu na strefę dzienną i część prywatną. Ta pierwsza znajduje się w nieco mniejszym skrzydle z kalenicą skierowaną na linii wschód-zachód oraz szczytem zwróconym w stronę ulicy.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
obiad pod sufitem katedralnym
W środku zaprojektowano jednoprzestrzenne wnętrze, pełniące funkcję salonu, jadalni oraz kuchni. Obszerne pomieszczenie dzieli długi blat kuchenny, umiejscowiony w poprzek wnętrza, które nakryto przy pomocy sufitu katedralnego, wykończonego jasnym drewnem. Wieczorami przestrzeń oświetlają lampy zawieszone na szynoprzewodach rozpiętych nad pomieszczeniem niczym belki poprzeczne w tradycyjnych więźbach dachowych.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
sypialnie w szeregu
Część prywatna, zlokalizowana prostopadle w stosunku do strefy dziennej, zawiera przede wszystkim sypialnie. Dla sześcioosobowej rodziny, zamieszkującej dom w Jastrzębiej Górze, zaplanowano cztery pokoje sypialniane — trzy z nich, nieco mniejsze, wydzielono w układzie szeregowym, wzdłuż korytarza przebiegającego równolegle do dłuższego boku budynku. Aby zmaksymalizować wykorzystanie przestrzeni, pod dachem w sypialniach dziecięcych zawieszono antresole, na które domownicy mogą dostać się przy pomocy krętych, drewnianych schodów.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
Na końcu korytarza umiejscowiono sypialnię dla właścicieli domu, w której — oprócz łóżka — znalazło się też miejsce na fotel, stolik i niewielkie biurko. W tym pomieszczeniu zrezygnowano z antresoli, odsłaniając geometrię spadzistego dachu. Światło do wnętrza wpada przez duże, narożne okno, otwierające się na duży ogród.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
ogród w objęciach domu
To właśnie ogród wydaje się być elementem jastrzębskiej układanki, który w dużym stopniu wpłynął na finalny kształt domu. Skrzydła domu otulają go od wschodu i południa, a obwód domyka betonowe ogrodzenie.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
Widok na zielone podwórko rozpościera się z niemal wszystkich pomieszczeń budynku. Obie elewacje skierowane w stronę ogrodu zostały prawie w pełni przeszklone, a ze wszystkich zlokalizowanych w nich pomieszczeń — w tym z sypialni oraz strefy dziennej — można dostać się bezpośrednio na taras, częściowo ukryty pod okapem dachu.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
jasny punkt w Jastrzębiej Górze
Chociaż w dużej mierze skryty za betonowym ogrodzeniem, dom powstały wedle projektu Piotra Kowalczyka jest charakterystycznym punktem w okolicznym krajobrazie. Podczas gdy pobliskie domy niemal co do jednego pokryte są śnieżnobiałymi tynkami, a ich dachy nakryto ciężkimi, ciemnymi blachami i dachówkami, to w przypadku opisywanej budowli ta prawidłowość została odwrócona.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
Ściany zewnętrzne domu w Jastrzębiej Górze wykończono pionowo ułożonymi deskami ze świerku skandynawskiego w naturalnym, chłodnym odcieniu. Cztery połacie dachowe zabezpieczono z kolei jasną, stalowoszarą blachą, która nadaje całej konstrukcji lekkości i optycznie „ustępuje” miejsca zróżnicowanej powierzchni elewacji pokrytych drewnem. A przy tym, zgodnie z intencją projektantów, wpisuje się w „chłodną” paletę nadmorskiego krajobrazu.
Dom w Jastrzębiej Górze
fot.: Jakub Certowicz © Archmondo
W projekcie staraliśmy się zrezygnować ze zbędnych i przypadkowych gestów. Każdy detal wynika tu z logicznego myślenia o funkcji, komforcie i świetle. Prosta kompozycja dwóch brył pozwoliła uzyskać zarówno poczucie otwartości, jak i prywatność. Ta powściągliwy w formie wspiera codzienność swoich mieszkańców i jednocześnie potwierdza dewizę Archmondo, aby projektować logicznie, funkcjonalnie i możliwie pięknie.
— podsumowuje Piotr Kowalczyk.
