Jak stworzyć w mieście nawierzchnie przyjazne drzewom? Marzena Suchocka, profesora Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, opatentowała mieszankę kamienno-glebową, która rozwiązuje kolizję między drzewami a infrastrukturą, udowadniając, że da się pogodzić troskę o naturę i rozwój miast. Marzena Suchocka będzie jedną z prelegentek Konferencji Mocno Zielone Miasto, wydarzenia, które jest częścią targów Zieleń to Życie — w tym roku pod hasłem „Serce Zielonego Biznesu”.
Marzena SUCHOCKA — profesora SGGW w Katedrze Architektury Krajobrazu Instytut Inżynierii Środowiska. Członkini Zespołu ds. spraw zapewnienia ochrony drzew i krzewów powołanego przez Ministra Klimatu i Środowiska, Krajowej Komisji do spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Komisji Ekspertów ds. Klimatu i Przestrzeni przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Ekspertka w zakresie ochrony drzew między innymi podczas kontroli NIK pt. „Ochrona drzew w procesach inwestycyjnych w miastach”. Jej zainteresowania naukowe dotyczą zarządzania drzewami miejskimi, ochrony drzew w inwestycjach, rozwiązywania kolizji pomiędzy drzewami a infrastrukturą, oceny kondycji drzew, metody oceny ryzyka, wyceny wartości odtworzeniowej, oceny i wyceny usług ekosystemowych drzew, rozwiązań oparte na naturze (NBS). Autorka patentów, między innymi Antykompresyjnej Mieszanki Kamienno-Glebowej SGGW — podbudowy pod nawierzchnię poprawiającej warunki siedliskowe rozwoju drzew oraz umożliwiającej małą retencję w obrębie nawierzchni wspierając adaptację współczesnych miast do zmiany klimatu.
Targi Zieleń to Życie odbędą się pod hasłem „Serce Zielonego Biznesu”
© archiwum organizatorów
Ola Kloc: Jest pani ekspertką w zakresie ochrony drzew podczas inwestycji w miastach — czy jest jakaś recepta, która pozwoli uniknąć wycinki przy nowych realizacjach?
Marzena Suchocka: Zasadniczo potrzebujemy świadomości tego, jak bardzo potrzebne są nam drzewa w dobie zmiany klimatu. Świadomość ta prowadzić będzie do ochrony drzew istniejących. Przeprowadzenie waloryzacji natomiast pozwoli na wskazanie drzew cennych do zachowania.
Ola Kloc: Dlaczego tak łatwo pozbywamy się drzew z miejskich przestrzeni?
Marzena Suchocka: Często kierują nami niewłaściwe motywacje i obawy, przykładowo drzewa dziuplaste uważane są za „chore”, kiedy najczęściej są to drzewa sędziwe, u których naturalną cechą jest obecność dziupli. Myślę, że potrzebujemy więcej zaufania dla drzew, pozwolenia im rosnąć w sposób, jaki przewiduje dla nich natura. Odwdzięczają się za to korzyściami, które świadczą dla mieszkańców miast, w zakresie chłodzenia, poprawy retencji czy wielu innych korzyści zwanych usługami ekosystemowymi. Obowiązuje reguła, że im większe drzewo, tym większy poziom usług ekosystemowych.
Ola Kloc: Głośnym tematem była niedawno planowana masowa wycinka drzew na Warmii, powodem mają być obawy o bezpieczeństwo kierowców. Jak ochronić wiekowe drzewa, a przy tym zadbać o bezpieczeństwo użytkowników dróg?
Marzena Suchocka: Wycinka drzew przydrożnych nie jest rozsądnym krokiem. Drzewa posadzone przy drogach powodują zwiększanie stopnia bezpieczeństwa, kierowcy jeżdżą wolniej i bezpieczniej. Wycięcie drzew nie prowadzi do poprawy bezpieczeństwa — zwiększenie prędkości, które następuje na skutek wycinki, powoduje więcej wypadków.
Ola Kloc: Kompensacje bywają nieproporcjonalne do strat — obserwujemy rachityczne okazy drzew na nowo powstałych osiedlach, czy ich stan to kwestia czasu, a może problem leży gdzie indziej?
Marzena Suchocka: Tak, usuwając dojrzałe drzewo, tracimy usługi ekosystemowe, które zapewnia. Każde kolejne drzewo posadzone musi się zaaklimatyzować, co jest bardzo trudne na terenach miejskich dotkniętych wyspą ciepła. I musi przeżyć tyle lat, ile miało to usunięte, żeby je zastąpić. Czyli tracąc drzewo, które ma 50 lat, musimy poczekać 50 lat na drzewo, które je zastąpi. Natomiast nowe nasadzenia bardzo trudno się przyjmują ze względu na miejskie ekstrema klimatyczne. Fale upałów lub susze miejskie nie pomagają w utrzymaniu nowo posadzonych drzew miejskich.
Ola Kloc: Podczas Konferencji Mocno Zielone Miasto (4 września w czasie targów Zieleń to Życie) będzie pani opowiadać o tym, jak projektować nawierzchnie przyjazne drzewom. Dlaczego nawierzchnia ma tak duże znaczenie? Na co warto zwrócić uwagę?
Marzena Suchocka: Kolizja drzew z infrastrukturą drogową i komunikacją jest częstym powodem do usuwania drzew. Opracowałam skład antykompresyjnej mieszanki kamienno-glebowej BlueGreenWay, która układana w podbudowie nawierzchni stanowi środowisko życia korzeni i w ten sposób rozwiązuje kolizje pomiędzy drzewami a infrastrukturą. Zastosowanie tego rozwiązania rozwiązuje kolizję — mogą rosnąć drzewa i mamy nawierzchnie, których potrzebujemy. Kolizją w takim przypadku jest jedynie pień drzewa, korzenie rozwijają się w podbudowie pod nawierzchniami.
Zasada projektowania tego typu rozwiązania jest prosta, 30 cm warstwa grubego kruszywa łamanego zagęszczana jest za pomocą standardowych drogowych sprzętów, następnie jest zamulana specjalnym substratem. Na tej warstwie układana jest warstwa 20 cm kruszywa drobniejszego i po zagęszczeniu zamulana substratem, na tych dwóch warstwach układana jest konstrukcja, czyli 10 cm warstwy kruszywa drobnego w przypadku konieczności zapewnienia nośności na ruch ciężki lub bez tej warstwy dla ruchu lekkiego. Na koniec układana jest nawierzchnia i może to być każdy rodzaj nawierzchni — nawierzchnia przepuszczalna lub nieprzepuszczalna. Ważne, że warstwy podbudowy antykompresyjnej układane są na istniejących korzeniach, kiedy budujemy nawierzchnie w zbliżeniu do drzew. Podbudowa antykompresyjna służy jako powiększenie misy drzewa pod nawierzchnią.
Podbudowa pełni trzy funkcje: zapewnia nośność dla ruchu lekkiego lub ciężkiego, jest przestrzenią rozwoju systemów korzeniowych drzew oraz zapewnia pojemność retencyjną do 0,3 m³/m² podbudowy. Te trzy funkcje powodują, że jest wartościowym systemem wspierającym rozwój drzew i działającym na korzyść współczesnych miast.
SGGW udziela informacji oraz wspiera projektantów i wykonawców, udziela też licencji na to rozwiązanie, w sprawie antykompresyjnej podbudowy polecam kontakt z broker technologii Renatą Szabelak.
zagęszczona górna warstwa kruszywa AMKG; zamulanie górnej warstwy AMKG
© Marzena Suchocka
Ola Kloc: Jak drzewa w mieście radzą sobie ze skutkami zmian klimatycznych — czy możemy je jakoś wspomóc w procesie adaptacji?
Marzena Suchocka: Możemy wspomóc drzewa, zapewniając im dobre warunki siedliskowe, czyli odpowiednią objętość podłoża do rozwoju systemu korzeniowego. Można to robić na różne sposoby — zapewniając w projektach odpowiednią przestrzeń, rozbetonowując przestrzenie zabetonowane wcześniej lub stosując antykompresyjne podbudowy, jak BleuGreenWay.
Ola Kloc: Jak pogodzić oczekiwania dotyczące trwałych nawierzchni z potrzebami systemów korzeniowych drzew? Czy dzisiejsze technologie dają już takie możliwości?
Marzena Suchocka: Tak, dysponujemy metodami, które mogą pomóc w tym procesie. Przykładowo mieszanka kamienno-glebowa jest rozwiązaniem pozwalającym na pogodzenie potrzeby posiadania nawierzchni różnych typów (piesze, jezdne, ruch lekki, ruch ciężki) oraz potrzeb systemów korzeniowych drzew. Żyjemy w miastach, które muszą wykorzystywać standardowe metody sadzenia, jak również technologie innowacyjne.
Ola Kloc: Jak powinny zmieniać się standardy projektowania ulic, placów i parkingów w obliczu coraz częstszych upałów i okresów suszy?
Marzena Suchocka: Przede wszystkim powinny uwzględniać ochronę zieleni istniejącej, zwłaszcza drzew, a także możliwość rozbetonowywania przestrzeni miejskich, i wprowadzanie roślinności tam, gdzie jest to możliwe. Jednak jestem przekonana, że nie stać nas na utratę żadnego drzewa, a przyszłość miast w dużym stopniu zależy od tego, jak bardzo będą one zielone.
Ola Kloc: Dziękuję za rozmowę.
Targi Zieleń to Życie odbędą się w dniach 3–5 września 2026 roku w EXPO XXI w Warszawie
© archiwum organizatorów
Program Konferencji Mocno Zielone Miasto 2026
