Na ulicy Starowiślnej w Krakowie tory tramwajowe topią się i odkształcają, potrafią nawet przebić podłogę tramwaju. Cykliczne problemy z arterią łączącą Kazimierz ze Starym Miastem miały dobiec końca w wyniku całkowitej przebudowy, jednak 25 czerwca 2026 roku Urząd Miasta Krakowa poinformował, że projekt zakładający przekształcenie ulicy Starowiślnej w ulicę jednokierunkową trafił do kosza. Zamiast tego Starowiślna pozostanie dwukiernkowa, ale remont zakończy się nieco wcześniej. Czy rezygnacja z jednokierunkowej ulicy Starowiślnej to dobre posunięcie, i dlaczego reorganizacja ruchu jest tam koniecznością?
Są takie ulice w Krakowie, o których w kontekście problemów komunikacyjnych słyszymy nader często. Gdyby zorganizować zestawienie, w czołówce zapewne znalazłyby się ulica Długa, na której niepoprawnie zaparkowane samochody niemal każdego tygodnia blokują ruch tramwajowy, czy ulica Wielicka, gdzie w ubiegłym roku wydarzyło się najwięcej wypadków drogowych. Honorowe miejsce należałoby przyznać ulicy Starowiślnej, której infrastrukturalne perypetie stały się pośród mieszkańców i mieszkanek Krakowa niemal legendarne.
ulica Starowiślna w Krakowie
fot.: Adrian Grycuk © CC BY SA 3.0 | Wikimedia Commons
O problemach z komunikacją tramwajową na Starowiślnej słyszy się niezależnie od sezonu. Kiedy jest gorąco, szyny tramwajowe, wprawione w szeroką, niemal zupełnie pozbawioną zieleni jezdnię, topią się i wybrzuszają. W kwietniu 2025 roku, podczas pierwszych, jeszcze wiosennych upałów, torowisko wybrzuszyło się na tyle, że na jego szczycie...utknął samochód. Lokalne portale informacyjne o podobnych problemach piszą również, kiedy robi się zimniej. Wówczas tory tramwajowe zaczynają pękać, a w efekcie ulegać odkształceniom.
tory przebiły nawet tramwaj
Jeden z najjaskrawszych, a przy tym najniebezpieczniejszych przykładów destrukcyjnego oddziaływania zimna na tory w ciągu ulicy Starowiślnej miał miejsce podczas pierwszego ataku zimy ubiegłego roku. W sobotę 22 listopada 2025 roku odkształcona szyna oderwała się od ulicy i przebiła podłogę przejeżdżającego nad nią tramwaju. Chociaż — na szczęście — w niebezpiecznym incydencie nikt nie ucierpiał, nie oznaczało to końca kłopotów na Starowiślnej. W nocy z 26 na 27 listopada jedna z szyn po prostu... zniknęła. Trudno orzec, kto stoi za jej usunięciem z torowiska, ruch na szczęście został szybko przywrócony. A co robi z tym miasto?
Modernizacja ulicy Starowiślnej
mat. prasowe UMK
przebudowa Starowiślnej w Krakowie
Przez lata działania miały charakter doraźny, polegający na naprawach i bieżącej konserwacji mocno zdegradowanego torowiska. W ostatnim czasie zapowiedziano nawet zakup szlifierki do torowisk, którą jak dotąd Zarząd Dróg Miasta Krakowa wypożyczał od firm zewnętrznych [aktualizacja 26.06.2026 — pod koniec maja bieżącego roku MPK informowało o prowadzeniu dialogu konkurencyjnego z potencjalnymi dostawcami szlifierki do torów tramwajowych]. Trudno oprzeć się wrażeniu, że tego rodzaju działania stabilizują sytuację jedynie chwilowo, bo zatrzymania na Starowiślnej stały się już właściwie rutyną. A jak pokazał zimowy incydent, okazują się być nie tylko uciążliwe, ale i niebezpieczne. Starowiślna potrzebuje więc remontu, a przy okazji — gruntownej przebudowy, która poprawi życie mieszkańców na wielu płaszczyznach, nie tylko tej związanej z komunikacją miejską. Od kilku lat władze miasta dysponują planem przebudowy ważnej ulicy łączącej Kazimierz ze Starym Miastem. Z jakimi problemami należy się zmierzyć, przeprojektowując Starowiślną?
Nowa organizacja ruchu na ulicy Starowiślnej w Krakowie
mat. prasowe UMK
jeden kierunek na Starowiślnej
Głównym problemem Starowiślnej, podobnie jak innych XIX-wiecznych ulic w Krakowie jest jej niewielka szerokość, nieprzystająca do obecnej wielkości miasta, wynikająca między innymi z niewielkich rozmiarów ówczesnego miasta oraz ograniczeń Twierdzy Kraków. Obecnie nie jesteśmy w stanie zmieścić tam wszystkich funkcji, które powinny znajdować się na współczesnej ulicy, więc musimy dążyć do kompromisu, ale też określać priorytety. Priorytetem powinny być tramwaje, którym musimy zapewnić płynny przejazd (co wyklucza ruch samochodowy na torowisku) oraz ruch pieszy. Starowiślna jest w końcu śródmiejską ulicą o charakterze handlowym, a to właśnie piesi korzystają z oferowanych przez nią usług. Jest także jednym z głównych ciągów pieszych ze Starego Miasta na Kazimierz. Do tego musi zostać uwzględniona kwestia ruchu rowerowego, a także zieleń oraz miejsca parkingowe, na przykład dla pojazdów zaopatrzenia.
— mówił w listopadzie ubiegłego roku Paweł Hałat z Koalicji Ruchów Krakowskich „Wspólnie dla Miasta”.
Zmianą budzącą największe kontrowersje pośród mieszkańców Krakowa jest zmiana organizacji ruchu na ulicy Starowiślnej. Już w 2020 roku Miasto konsultowało koncepcję, wedle której samochody po ulicy Starowiślnej będą poruszać się jedynie w stronę Mostu Powstańców Śląskich, kontynuując tym samym kierunek zmian, jakie miasto obrało podczas modernizacji początkowego odcinka ulicy Starowiślnej, znajdującego się pomiędzy I obwodnicą Krakowa a ulicą Józefa Dietla. Ruch w przeciwnym kierunku miałby odbywać się ulicą Halicką, która zyska rondo przy skrzyżowaniu z ulicą Podgórską.
przekrój ulicy Starowiślnej po zmianach
mat. prasowe UMK
Dlaczego na Starowiślnej nie zmieszczą się dwa pasy ruchu samochodowego?
Biorąc pod uwagę szerokość Starowiślnej, która wynosi niecałe 18 i pół metra, nie jesteśmy w stanie pomieścić na niej dwóch pasów dla ruchu samochodowego oraz pozostałych, niezbędnych funkcji. Wprowadzenie ruchu jednokierunkowego w tym miejscu to konieczność, a nie decyzja o charakterze światopoglądowym. Z matematyką trudno dyskutować, w przeciwnym razie musielibyśmy wyburzyć jedną z pierzei. Trzeba pamiętać, że właśnie w celu odciążenia Starowiślnej powstał Most Kotlarski, który przejął część ruchu z Mostu Powstańców Śląskich.
— wyjaśnia Paweł Hałat.
przed wojną przy ulicy Starowiślnej rosły drzewa — ulica Starowiślna w 1928 roku
© NAC
Starowiślna w cieniu drzew
Co przynajmniej równie ważne, Starowiślna mogłaby wreszcie dorównać standardom śródmiejskich ulic w XXI wieku. Główną zmianą zakładaną przez projekt jednokierunkowej Starowiślnej jest wprowadzenie zieleni. Tory tramwajowe na Starowiślnej nie bez powodu topią się każdego lata, bo ulica łącząca Stare Miasto z Kazimierzem i Podgórzem jest właściwie jedną wielką miejską wyspą ciepła. Na odcinku pomiędzy ulicami Józefa Dietla i Miodową nie ma ani jednego drzewa, nie wspominając nawet o krzewach czy trawnikach. Poruszając się w stronę mostu Powstańców Śląskich można natrafić na miejscowe zieleńce, nie ma jednak mowy o ciągłości przestrzeni porastanej przez roślinność.
ulica Starowiślna w Krakowie
fot.: Adrian Grycuk © CC BY SA 3.0 | Wikimedia Commons
Projekt przebudowy ulicy Starowiślnej zakłada zmianę tego stanu rzeczy. Wedle przedstawionego przekroju, nowa organizacja Starowiślnej ma stawiać na pieszych, zieleń, ruch rowerowy oraz komunikację miejską. Właśnie w zgodzie z powyższą kolejnością miała zostać ukształtowana Starowiślna, na której pieszych od jezdni ma oddzielać pas zieleni. Jak zapowiadał Zarząd Dróg Miasta Krakowa, będzie to nie tylko zieleń niska, lecz także wiele drzew i krzewów, które z biegiem czasu przywrócą cień, tak bardzo potrzebny na ulicy Starowiślnej.
Reprezentacyjny, handlowy charakter ulicy Starowiślnej, jej historyczne uwarunkowania oraz postępujące zmiany klimatu wymagają przywrócenia na jej terenie drzew. Byłem w grupie osób, która już dawno temu postulowała zmianę tranzytowego charakteru ulicy Starowiślnej i przywrócenie szpalerów drzew. Powrót zieleni był jednym z priorytetów dla mieszkańców ulicy, którzy uczestniczyli w konsultacjach. Obecnie projekt przewiduje zagospodarowanie ciągłego pasa zieleni wzdłuż jezdni (nie wiadomo jednak czy pojawią się na nim drzewa). Jako Koalicja Ruchów Krakowskich Wspólnie dla Miasta składaliśmy uwagi do projektu Starowiślnej, których elementem była sugestia dotycząca ukształtowania zieleni — w formie wyznaczonego pasa z drzewami i chodnikiem nie węższymi niż 2,5 m lub okienek z drzewami, z lokalnie zawężonym chodnikiem, do nie mniej niż 2 m. Ruch pieszy na Starowiślnej jest siłą bardzo duży, to główna ulica komunikująca Stare Miasto z Kazimierzem i Podgórzem. Chodnik musi mieć szerokość umożliwiającą swobodne poruszanie się, a przy tym trzeba pamiętać, że kamienice mają często rozbudowane fasady, z których występują ryzality, pojawiają się też słupy czy kosze na śmieci utrudniające ruch pieszych – projekt powinien także to uwzględniać.
— sugeruje Paweł Hałat.
jak FENikS z popiołów
Chociaż dokumentacja projektowa została uzgodniona już pod koniec października 2025 roku, to remont ulicy Starowiślnej w Krakowie ma rozpocząć się dopiero w połowie przyszłego roku i potrwać aż do końca 2027 roku. Koszt całego przedsięwzięcia szacowany jest na około 130 milionów złotych, przy czym aż 82,6 miliona miasto pozyskało w sierpniu 2025 roku z funduszy europejskich FENiKS.
aktualizacja – Starowiślna będzie dwukierunkowa
Decyzją Stanisława Kracika, obecnego komisarza Krakowa, projekt przebudowy Starowiślnej z wprowadzeniem na niej jednokierunkowego ruchu, zieleni oraz kontrpasa rowerowego został anulowany. Zamiast przebudowy będzie zwykły remont — jak informuje portal Urzędu Miasta Krakowa, taka decyzja została podyktowana pogarszającym się stanem torowiska i stosunkowo odległym terminem planowanej wcześniej przebudowy. Remont Starowiślnej rozpocznie się w przyszłym roku i ma kosztować 63 miliony złotych. Środki z funduszu FENikS zostaną przeznaczone na zakup nowych tramwajów.
Utrzymywaliśmy w mocy projekt jednokierunkowej ul. Starowiślnej, bo byliśmy zdeterminowani, żeby nie stracić dotacji z funduszy unijnych. Przeprowadziliśmy jednak analizy i okazało się, że cel tego funduszu jest bardziej ogólny – zmniejszenie uciążliwości komunikacyjnych. I my ten cel spełnimy, uzyskamy efekt ekologiczny, wzmacniając transport zeroemisyjny poprzez zakup nowoczesnych tramwajów, na które mamy już podpisane umowy ramowe
— powiedział podczas konferencji Stanisław Kracik, pełniący funkcję Prezydenta Miasta Krakowa.
tekst został pierwotnie opublikowany 27 listopada 2025 roku
aktualizacja miała miejsce 26 czerwca 2026 roku
