Kwartał Złota-Zgoda uroczyście otwarty! Kiedyś był tam betonowy labirynt, niekończące się rzędy zaparkowanych samochodów i barierki chroniące pieszych przed pojazdami. Dzisiaj nowe ulice Złota i Zgoda w Warszawie to miejsca pełne zieleni, wody i odpoczywających mieszkańców. Co jeszcze zostało do zrobienia w ramach Nowego Centrum Warszawy?
Z ulic Zgoda i Złotej zniknęły niekończące się parkinigi i krążące pomiędzy nimi samochody — teraz królują tam piesi i rowerzyści. W ramach przedsięwzięcia zrealizowano kompleksową przebudowę kwartału pomiędzy ulicami Złotą i Zgoda, interwencje obejmują również fragmenty ulic Jasnej i Sienkiewicza. Projekt powstał na podstawie koncepcji, którą pracownia RS Architektura wygrała konkurs w 2021 roku. 3 sierpnia 2026 roku nastąpiło uroczyste otwarcie zielonego zwornika, który połączył kolejne fragmenty Nowego Centrum Warszawy.
Ulice Złota i Zgoda w Warszawie po zmianach - kwartał przeszedł metamorfozę w ramach projektu Nowego Centrum Warszawy
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
200 nowych drzew i 30 arów zieleni na Złotej
Podobnie jak w innych przedsięwzięciach spod znaku Nowego Centrum Warszawy, także na Złotej najwazniejszym działaniem było rozbetonowanie przestrzeni i zastąpienie twardych, nieprzepuszczalnych nawierzchni zielenią:
Jednym z najbardziej widocznych efektów przebudowy jest nowa zieleń. W kwartale Złota-Zgoda-Jasna-Sienkiewicza posadzono 200 drzew oraz utworzono blisko 3 tysiące metrów kwadratowych terenów zieleni z krzewami i bylinami. Nasadzenia wspiera automatyczny system nawadniania wykorzystujący wodę gromadzoną w podziemnych zbiornikach retencyjnych. Nowe skwery, rabaty i szpalery drzew poprawiają estetykę przestrzeni, ale przede wszystkim pomagają obniżać temperaturę w centrum miasta, ograniczają zjawisko miejskiej wyspy ciepła i zatrzymują wodę opadową.
— wymienia UM Warszawy.
W kwartale Złota-Zgoda pojawi się łącznie około 200 nowych drzew i 3 tysiące metrów kwadratowych nasadzeń
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
Rozbetonowane ulice Złota i Zgoda będą chłonąć opady jak gąbka, dzięki czemu nawet intensywne ulewy nie zagrożą zalaniem centrum. Woda opadowa będzie spływać do zbiorników retencyjnych o łącznej pojemności trzech milionów litrów, znajdujących się w miejscu dawnego tunelu pod ulicą Marszałkowską, który zamknięto w lipcu 2024 roku.
Zgromadzona deszczówka służy do podlewania zieleni. System działa automatycznie i wyposażony jest w czujniki kontrolujące jakość wody. Jeśli jej parametry nie spełniają wymaganych norm, instalacja samoczynnie przełącza się na zasilanie wodą z miejskiej sieci wodociągowej. Dodatkowo zamontowano czujniki monitorujące poziom zasolenia oraz obecność substancji ropopochodnych. Z kolei zimowe utrzymanie nowej przestrzeni będzie prowadzone bez użycia soli drogowej, z wykorzystaniem alternatywnych środków.
— czytamy na portalu miejskim.
Przy ulicy Złotej pojawiły się dwie nowe fontanny
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
Złota, zielona i niebieska
Woda będzie miała istotne znaczenie również z punktu widzenia pieszych, głównych użytkowników tej przestrzeni. Po przebudowie pojawiły się dwie nowe fontanny. Pierwsza znajduje się przy wylocie ulicy Złotej od strony Marszałkowskiej. Przyjęła formę fontanny posadzkowej, dzięki czemu nie zaburza otwarcia widokowego na Plac Centralny oraz znajdujący się za nim Pałac Kultury i Nauki. Tuż przed fontanną powstała zaokrąglona ławka, umożliwiająca wygodne podziwianie socrealistycznego wieżowca. Drugą fontannę zlokalizowano w centrum kwartału, w środkowej części ulicy Złotej. Zaprojektowano ją jako „fontannę krajobrazową”, co w praktyce oznacza, że imituje naturalną formację skalną, z której miejscami wypływa woda.
Sposób zagospodarowania ulicy Złotej nie zaburza otwarcia widokowego na Plac Centralny i Pałac Kultury i Nauki
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
Skały „rozpierzchły” się również po trawnikach konstytuujących duży fragment nowego oblicza ulicy Złotej w formie wolnostojących głazów, wodoprzepuszczalnych ścieżek oraz dużej liczby ławek wydzielających zielone zagajniki. W efekcie w sercu ulicy Złotej powstała przestrzeń przypominająca zieloną łąkę, wypełnioną miejscami do siedzenia i siatką ciągów pieszych.
Nowy plac pojawił się przed Domem pod Orłami
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
zieleń w projektowej siatce
Prawdopodobnie ze względu na szerokość, ulica Zgoda przyjęła nieco inny, bardziej tranzytowy charakter i wpisany w ortogonalną siatkę układ. Nie znaczy to, że zabrakło zieleni, a po ulicy pędzą samochody — na ulicy Zgoda posadzono szpalery drzew, które wydają się mieć wystarczającą ilość zieleni do odpowiedniego rozwoju. Widać, że Warszawa odrobiła lekcje z Placu Pięciu Rogów, gdzie pnie drzew szczelnie otoczono wielkoformatowymi płytami. W związku z nową organizacją ruchu, na przebudowany obszar wjazd mają jedynie samochody posiadające stosowny identyfikator NC, przysługujący przede wszystkim mieszkańcom.
Docelowo uruchomione zostaną też automatyczne podnoszone słupki, które przed mieszkańcami będą się opuszczały po zeskanowaniu tablicy rejestracyjnej lub po użyciu specjalnej karty.
— dowiadujemy się na stronie poświęconej przebudowie kwartału Złota-Zgoda.
Podobnie, jak w przypadku przebiegu ulicy Zgoda, zagospodarowano plac przed Domem pod Orłami. Geometryczna kompozycja i niska zieleń stanowią odpowiednie otoczenie dla reprezentacyjnego gmachu.
Złota i Zgoda to teraz przestrzenie użytkowane głównie przez pieszych i rowerzystów — wjazd mają jedynie samochody posiadające odpowiedni identyfikator
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
zielony zwornik Warszawy
Jedna z największych zalet zakończonej właśnie przebudowy dobrze widoczna jest „na mapie”. Przebudowane ulice Złota i Zgoda stały się zielonym zwornikiem, łączącym inne przestrzenie, które już wcześnie zazieleniły się w ramach realizacji Nowego Centrum Warszawy. Plac Centralny zyskał na osi przedłużenie w formie zielonej przestrzeni po wschodniej stronie ulicy Marszałkowskiej. Z niej łatwo dostać się do kolejnych już zielonych, lub właśnie zazielenianych fragmentów Nowego Centrum Warszawy — Chmielnej, Placu Pięciu Rogów czy Placu Powstańców Warszawy.
Ulice Złota i Zgoda przeszły remont wykonany według projektu RS Architektura Krajobrazu
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
jak zmieni się Warszawa w najbliższych latach?
W 2025 roku Kacper Kępiński pisał na łamach A&B o szczerbatym uśmiechu Warszawy, nawiązując do powolnego tempa przemian w stolicy. Dzisiaj ubytków w Nowym Centrum Warszawy jest nieco mniej, coraz łatwiej za to mówić w jego kontekście nie tyle o zielonych wyspach, co o sekwencji przyjaznych i zrównoważonych przestrzeni publicznych. W ramach projektu oprócz ulic Złotej i Zgoda powstało Muzeum Sztuki Nowoczesnej, a nową aranżację zyskał już szereg przestrzeni publicznych:
-
aleja Jana Pawła II
Aktualnie w ramach Nowego Centrum Warszawy trwają prace (administracyjne, projektowe lub realizacyjne) nad wieloma innymi przestrzeniami publicznymi. Duże zmiany czekają najbliższe otoczenie Pałacu Kultury i Placu Centralnego. Jeszcze w 2026 roku zaczną się prace nad Aleją Centralną, która będzie rozciągać się pomiędzy Dworcem Warszawa Śródmieście a Pałacem Kultury i Nauki. Inwestycja skierowana przede wszystkim dla podróżnych przemieszczających się pomiędzy różnymi środkami transportu zmieni chaotyczny fragment miasta w zieloną przestrzeń dostosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Tuż obok realizowany będzie projekt „Nowe ulice przy PKiN”, w ramach którego najbliższe otoczenie Pałacu Kultury zyska nową zieleń oraz dwa nowe ciągi komunikacyjne. Po sąsiedzku powstanie też nowa odsłona południowo-wschodniego narożnika Parku Świętokrzyskiego (konkurs architektoniczny wygrało Studio Widoki przetarg ogłoszony będzie dopiero w 2027 roku), trwają prace nad przebudową Sali Kongresowej, powoli rośnie też gmach Teatru Rozmaitości.
Pod przebudowanym kwartałem Złota-Zgody znalazły się zbiorniki retencyjne o łącznej pojemności 3 milionów litrów
fot. wykorzystane za zgodą © ZDM Warszawa
Pod koniec lata nową, czwartą już odsłonę, zyska Plac Powstańców Warszawy, cały czas zmienia się Marszałkowska — przebudowane zostały już odcinki między Placem Bankowym, Królewską i ulicą Widok, pojawiły się zielone torowiska oraz kilka nowych przejść dla pieszych. W planach są kolejne działania, tym razem na odcinku pomiędzy ulicą Nowogrodzką a Placem Konstytucji. Koncepcję przebudowy ulicy Karowej wyłoniono w konkursie architektonicznym, w którym zwyciężyła pracownia RS Architektura. Projekt ma być gotowy wiosną 2028 roku, zatem na realizację przyjdzie jeszcze poczekać. Pomimo licznych kłopotów, a nawet ruchu ze strony konserwatora, realizowana będzie przebudowa ulicy Kruczej, która zakończy się w 2028 roku. Wciąż nie wiemy za to, jak w przyszłości dokładnie będzie wyglądał Plac Żelaznej Bramy (koncepcja ma powstać do grudnia 2026 roku).
Nowe Centrum Warszawy zawita również na prawą stronę Wisły. Jeszcze w 2022 roku opublikowano projekt przebudowy ulicy Okrzei, którego realizacja ma potrwać do grudnia 2026 roku. Ubiegłego lata rozstrzygnięto również konkurs na opracowanie projektu przebudowy ulic Starej Pragi, który wygrała pracownia RS Architektura Krajobrazu.
