Choć targowiska są kluczowymi punktami na żywnościowych mapach miast, to ich sytuacja stale ulega pogorszeniu. Jedną z przyczyn może być przestarzała infrastruktura takich przestrzeni — tłumy, hałas, brak toalet czy miejsc odpoczynku nie zachęcają, w przeciwieństwie do klimatyzowanych, dobrze oświetlonych i łatwo dostępnych marketów wielkopowierzchniowych, które wypierają tradycyjne formy handlu. Na przekór trendowi, próbę ożywienia zdegradowanego targowiska podjął Ciechanów, dla którego Agata Parzentny i Michał Kucharski zaprojektowali Zielony Targ. Czy nowoczesna, przyjazna architektura może być impulsem, który pomoże przywrócić targowiskom rangę, jaką miały przed wielkopowierzchniową rewolucją?
Zielony Targ powstał wedle projektu przygotowanego w 2021 roku przez Agatę Parzentny i Michała Kucharskiego. Po 4 latach od przedstawienia pierwotnej koncepcji, 5 lipca 2025 roku przy ulicy Płońskiej 28 w Ciechanowie otworzył się nowy targ — czysty, funkcjonalny, biały, ale i zielony. Ciechanów wielką gminą nie jest (zamieszkuje go nieco ponad 43 tysiące osób), a jednak udało się tutaj zrealizować (zresztą nie pierwszą, o czym świetnie świadczy udany Park Nauki Torus) inwestycję na poziomie miast wojewódzkich. Czy Zielony Targ dołączy do grona innych nowoczesnych targowisk, które powstały w ostatnim czasie na terenie kraju?
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
okrągłe serce handlu
Opracowaniu poddano teren o powierzchni 17 tysięcy metrów kwadratowych, na których powstało 1700 metrów kwadratowych kubaturowej powierzchni handlowej. Zielony Targ powstał jako dwukondygnacyjna, półotwarta struktura. Składa się z pawilonu handlowego wybudowanego na rzucie przypominającym kształt litery „U”, otwartego w stronę południowo-wschodnią. Pawilon podzielono na trzy, odsunięte od siebie skrzydła, pomiędzy którymi powstały przejścia umożliwiające dostanie się na wewnętrzny plac z dowolnej strony oraz usprawniające cyrkulację ruchu pieszego i kołowego.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
Budynki handlowe poprzedzone są obszernymi, wspartymi na okrągłych filarach podcieniami. Ich powierzchnia prawie w całości zadasza wewnętrzny plac powstały w sercu kompleksu. Na plac oraz do pawilonów handlowych światło dociera przez duży, centralnie umiejscowiony wykrój w kształcie okręgu.
Zabudowa podzielona została na cztery parterowe segmenty, połączone ze sobą boksami wyniesionymi na kondygnację +1. Górne kondygnacje, zgodnie z wytycznymi, zajmowane będą przez kawiarnię, duży zielony taras oraz pomieszczenia magazynowe i techniczne.Budynki zaprojektowano jako proste modułowe bryły, w konstrukcji żelbetowej, na siatce 5 x 5 m. Taki układ słupów pozwala na swobodne kształtowanie przestrzeni wewnątrz obiektu, a także podział pomieszczeń ściankami działowymi i łatwość w zmianach wielkości i aranżacji lokali.
— czytamy w opisie projektu z 2021 roku.
Zielony Targ cały na biało
Całość wzniesiono w minimalistycznej, neomodernistycznej estetyce — jasne, betonowe elewacje ozdobiono pionowo zamocowanymi stalowymi profilami, pomalowanymi na biało. Achromatyzm budowli przełamuje spory szyld „Zielony Targ”, zawieszony na zadaszeniu od strony głównego wejścia do placu. Wraz z upływem czasu biel ma ustępować zieleni, bo część elewacji pokryto kratownicami, po których już teraz pną się rośliny. Kompleks dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową (w każdym z lokali znajduje się winda prowadząca na drugą kondygnację) oraz wyposażono w dodatkową infrastrukturę, np. stojaki rowerowe.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
targ dla wystawców, dach dla mieszkańców
Zielony Targ, chociaż w swoim wyrazie neomodernistycznie śnieżnobiały, ma również zgodny z nazwą, zielony akcent. Można go odnaleźć na szczycie budynku, który rozwiązano w formie zielonego dachu o powierzchni 1300 metrów kwadratowych. Jako że wejścia do pawilonów umieszczonych na drugiej kondygnacji zlokalizowano właśnie na dachu, to także i on został zagospodarowany w taki sposób, aby służyć mieszkańcom i mieszkankom Ciechanowa. Większość powierzchni zielonego dachu porośnięta jest niską trawą, na której dostępne są leżaki (szkoda, że nie znalazło się również miejsce na zadaszenie, które pomogłoby ochronić przed intensywnym słońcem podczas najgorętszych dni w roku), część zagospodarowano w formie niskich nasadzeń.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
biało-zielona konsekwencja
Wydaje się również, że w odpowiedni sposób rozplanowano pawilony udostępnione najemcom. Na górnej kondygnacji, dostępnej z zielonego dachu, rozmieszczono przede wszystkim lokale usługowe — gabinet masażu, studio fotograficzne, a nawet restaurację „Qchnia”, dla której zaprojektowano wyłożony drewnem taras. Mała architektura umieszczona w przestrzeni zielonego dachu jest spójna — przed upadkiem zabezpieczają białe profile przyjmujące formę balustrady, oświetlenie umieszczono w minimalistycznych, również śnieżnobiałych oprawach. Aby uniknąć wizualnego chaosu, będącego synonimem wielu targowisk, zaplanowano zunifikowane szyldy dla poszczególnych lokali. Zastosowany krój pisma nie należy do najczytelniejszych, szyldy nawiązują jednak do identyfikacji wizualnej „Zielonego Targu”, jeszcze bardziej podkreślając konsekwencję, z jaką zaplanowano cały kompleks.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
eko-targowisko
Choć zastosowanie zielonego dachu samo w sobie jest krokiem minimalizującym negatywny wpływ oddziaływania Zielnego Targu na środowisko, to na nim nie poprzestano. Porastająca go roślinność oraz warstwa substratu nie są jedynymi elementami, które wspomagają odprowadzanie wody podczas ulewnych deszczy — obiekt wyposażono również w zbiornik retencyjny, który wykorzystuje wodę do podlewania zieleni znajdującej się na terenie Zielonego Targu. Swój udział mają też nowe, proekologiczne technologie — pawilony znajdujące się na kondygnacjach wyposażono w panele fotowoltaiczne, a także wentylacje z systemem odzyskiwania ciepła. Ogrzewanie odbywa się przy pomocy pomp ciepła.
Przed pawilonami Zielonego Targu znajduje się parking z miejscami na 90 pojazdów — chociaż zupełnie odkryty, to wyłożony specjalną, wodoprzepuszczalną nawierzchnią, która zapobiegnie gromadzeniu się wody na utwardzonym placu.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
zielone światło dla przedsiębiorców
Rzeczywistość zrewitalizowanych oraz nowopowstałych polskich targowisk nie zawsze jest tak pozytywna, jak wskazywałaby na to ich efektowna architektura. Wystawcy nierzadko narzekają na nową, dobrze wyglądającą, ale niefunkcjonalną infrastrukturę oraz koszty związane z prowadzeniem działalności w odświeżonych przestrzeniach. Tego problemu nie ma Zielony Targ w Ciechanowie, gdzie — jak informuje ciechanowski Urząd Miasta — czynsze dla przedsiębiorców należą do najniższych w Polsce. Miasto udostępniło lokalnym wystawcom, którzy wygrali w postępowaniu konkursowym, lokale za opłatą wynoszącą 1 zł za metr kwadratowy. Preferencyjne warunki obowiązywać mają przez najbliższe trzy lata.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
nowalijki, wypieki i... roboty?
Nic dziwnego, że dostępne lokale zapełniły się błyskawicznie. Dzięki przemyślanej infrastrukturze oferta Zielonego Targu jest dosyć nietypowa, jak na tego typu placówkę. Oprócz spodziewanych stoisk z produktami spożywczymi, w 17 dostępnych lokalach znajdują się między innymi "spichlerz” z żywnością ekologiczną, piekarnia rzemieślnicza, sklep z wyrobami z wikliny, a nawet studio projektowania wnętrz czy pracownia robotyczna dla dzieci. Łącznie na Zielonym Targu działać ma aż 50 wystawców — korzystać będą nie tylko z lokali kubaturowych, ale i przestrzeni znajdującej się pod zadaszeniem budynku oraz na wewnętrznym placu.
Zielony Targ w Ciechanowie — proj.: Agata Parzentny i Michał Kucharski
© UM Ciechanów
zielony początek
Władze Ciechanowa zamierzają w pełni wykorzystać potencjał, który stwarza nowa infrastruktura — oprócz handlu, dla którego powstał ten obiekt, planują również organizację różnych wydarzeń skierowanych do lokalnej społeczności. Przedsmakiem mogło być huczne otwarcie, które miało miejsce 5 lipca bieżącego roku, kiedy oprócz handlarzy pojawili się przedstawiciele instytucji miejskich, organizowane były warsztaty oraz występy, powstała nawet monstrualna jajecznica, ugotowana z 600 jajek.
Budowa Zielonego Targu była śmiałą wizją, która zakładała gruntowną zmianę myślenia o tym, czym ma być współcześnie miejskie targowisko. Z miejsca z podupadającym handlem stworzyliśmy przyjazną przestrzeń, która przyciąga. Zielony Targ będzie oczywiście sprzyjał rozwojowi lokalnej przedsiębiorczości i dawał mieszkańcom nowoczesne warunki do zakupów. Ale jednocześnie moim celem było oddanie mieszkańcom fascynującego, estetycznego bszaru do spotkań oraz integracji. Postawiliśmy na wdrożenie wielu ekologicznych rozwiązań, by nadać temu miejscu niepowtarzalny i funkcjonalny charakter
— podkreśla Prezydent Ciechanowa Krzysztof Kosiński.
Czy handel w tym miejscu utrzyma się, przynosząc nowe życie zamierającej przez lata przestrzeni? Tego pewnie dowiemy się w nadchodzącym czasie, jednak już teraz stwierdzić można, że lokalni przedsiębiorcy zyskali nowoczesne i dostępne ramy dla swojej działalności, z kolei mieszkańcy Ciechanowa mogą cieszyć się punktem, w którym zrobią zakupy, załatwią najpotrzebniejsze sprawy, spotkają się na jednym z zapowiadanych wydarzeń czy po prostu odpoczną, wspierając przy tym lokalny biznes.
