Dzisiaj jest tam parking i klepisko. W przyszłości mogą pojawić się futurystyczne budynki, w których nie zabrakło nawiązań do przeszłości. Marciniak & Witasiak Architekci zaprojektowali Apartamenty nad Dąbrówką, które połączy park odtwarzający koryto niegdyś przepływającej tam rzeki. Czy właśnie tak będzie wyglądać „koniec Piotrkowskiej”?
Nawet 860 mieszkań mogą zaoferować dwa nowe budynki, które inwestor ma zamiar wybudować na łódzkim Górniaku, tuż przy Placu Niepodległości i modernistycznej hali z dwudziestolecia międzywojennego. Aby to się jednak stało, koncepcja musi uzyskać przychylność radnych, ponieważ plan miejscowy przewiduje tam zabudowę usługową, zmuszając dewelopera do zgłoszenia projektu w trybie specustawy mieszkaniowej. Swoją koncepcję na zabudowę końcowego odcinka Piotrkowskiej zaprezentowali architekci z łódzkiej pracowni Marciniak & Witasiak, którzy ostatnio swoje nieszablonowe pomysły wcielili w życie przy ulicy Jana Kilińskiego 12. Czy uda się i tym razem?
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Apartamenty nad Dąbrówką
Apartamenty nad Dąbrówką będą składać się z dwóch budynków — pierwszego, położonego przy ulicy Piotrkowskiej 319, oraz towarzyszącego mu budynku nr 2, zlokalizowanego pod adresem Wólczańska 256. Oba mają po siedem kondygnacji naziemnych oraz trzy podziemne, oba zaprojektowano w charakterystycznym dla pracowni Marciniak & Witasiak stylu. Na tym jednak większe podobieństwa się kończą. W związku z dzielącą je odległością, a co za tym idzie, odmiennym „sąsiedztwem”, formy budynków zostały rozwiązane w zróżnicowany sposób, dostosowany do wymagań MPZP oraz najbliższego otoczenia.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Jedną z najważniejszych wytycznych dla kształtowania kompozycji przestrzennej planowanej inwestycji, było takie zaprojektowanie jej elementów tkanki urbanistycznej, tj. kwartałów zabudowy, układów komunikacyjnych, przestrzeni publicznych i przestrzeni półprywatnych, które wspólnie tworzyłyby wzajemnie się przenikające ale maksymalnie otwarte struktury, nałożone na istniejące w terenie, historyczne jak i nowoprojektowane osie kompozycyjne i widokowe. Stąd w ramach projektowanych zwartych brył miejskiej zabudowy kwartalnej, budowanych w oparciu o założenia ścisłej zabudowy pierzejowej, zgodnej z wymogami MPZP, starano się projektować wielkoskalowe otwarcia, prześwity, arkady, „mosty”, nadwieszenia, różnej skali place publiczne i prywatne — w tym „zawieszone” na wyższych kondygnacjach i dostępne dla lokatorów danej wspólnoty mieszkaniowej — zielone, tarasowe ogrodowe.
— czytamy we wniosku lokalizacyjnym.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
brama na Piotrkowskiej
Najbardziej nietypowo ma prezentować się budynek zlokalizowany od strony ulicy Piotrkowskiej. Obiekt położony na wprost Placu Niepodległości zaprojektowano w formie budynku „obrysowującego” kwartał z trzech stron — południowej, wschodniej i północnej. Ze skrzydła wschodniego, budującego pierzeję ulicy Piotrkowskiej, architekci wykroili kubaturę o wysokości czterech kondygnacji, tworząc przebicie otwierające się na pobliski plac.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Od strony ulicy Piotrkowskiej fasada budynku przybiera więc formę architektonicznej bramy, prowadzącej do wnętrza kwartału, w którego głębi zaplanowano niewielki pawilon handlowo-usługowy. Z perspektywy podwórza „brama” przypomina raczej stalowy most, przerzucony pomiędzy dwoma skrzydłami budynku. Jak zapewniają architekci, takie rozwiązanie może przyczynić się do wzrostu znaczenia Placu Niepodległości na mapie Łodzi:
Zachowane i podkreślone zostają, zdefiniowane w MPZP, główne osie kompozycyjne i widokowe, posiadające punkty zbiegu, w dużej części, na terenie Placu Niepodległości. Dzięki tym zabiegom, koncentrującym na placu najważniejsze elementy kompozycji urbanistycznej tego rejonu miasta, ranga przestrzenna Placu Niepodległości powinna znacząco wzrosnąć. Dodając do tego podbudowę funkcjonalną (usługową, rekreacyjną i kulturową), zarówno na terenie placu jak i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, i zważywszy na jego dużą — jak na możliwości łódzkie, skalę przestrzenną, można tu stworzyć warunki do powstania jednego z najatrakcyjniejszych placów publicznych Łodzi.
— piszą architekci.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Budynek mający powstać przy ulicy Wólczańskiej zaprojektowano w bardziej zachowawczy sposób. W zaprezentowanych wizualizacjach przedstawiony jest jako stosunkowo prosta bryła, wzniesiona na rzucie zbliżonym do kwadratu. W jej centrum zaplanowano niewielki zielony dziedziniec. Kubaturę wyróżnia ścięty, południowo-wschodni narożnik, zlokalizowany przy skrzyżowaniu planowanej ulicy, mającej połączyć Wólczańską z ulicą Piotra Skargi. Narożnik zaprojektowano jako reprezentacyjne wejście do wnętrza kwartału, w formie dwubiegowych schodów, rozdzielonych przez pion komunikacyjny, nad którym podwieszono dwie najwyższe kondygnacje budynku.
Apartamenty nad Dąbrówką przy Placu Niepodległości w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
aprtamenty za kratą
Podobnie jak w innych projektach i realizacjach z pracowni Marciniak & Witasiak, w Apartamentach nad Dąbrówką, odważnie kształtowanym bryłom towarzyszą równie ekscentryczne formy na elewacjach. Fasady budynku przy ulicy Piotrkowskiej zostały zaprojektowane jako mozaiki stali, klinkieru oraz szkła. Architekci nie omieszkali zastosować znaku rozpoznawczego swoich prac, czyli stalowych ram, przywodzących na myśl konstrukcje wykorzystywane w poprzemysłowych halach.
W nowym projekcie łódzkiej pracowni funkcjonują nie tylko w formie detalu na elewacji, ale stanowią też akcent przestrzenny. Wysokie kratownice wykorzystano w charakter balustrad zabezpieczających zielony taras, zwrócony w stronę pasażu otwierającego się na Plac Niepodległości. Podobnie, choć w znacznie bardziej zdyscyplinowany sposób rozwiązano elewacje budynku przy ulicy Wólczańskiej.
Ważną rolę w wyrazie architektonicznym budynków odgrywa zieleń. Tę zaprojektowano przede wszystkim w formie ogrodów dachowych, ale także w formie dostępnego dla mieszkańców zielonego tarasu, zlokalizowanego od strony wewnętrznego podwórka budynku przy Piotrkowskiej.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
cegła, szkło i stal
Chociaż okolice Placu Niepodległości wciąż cechują się stosunkowo luźną zabudową, to nie brakuje tam punktów charakterystycznych, które wyraźnie definiują architektoniczno-urbanistyczny wyraz tego miejsca. Najbardziej nietypowym obiektem są zabudowania Hali Targowej Górniak, na którą składają się budynek główny z 1934 roku (proj. Paweł Speer), nakryty drewnianym sklepieniem, zabezpieczonym przy pomocy metalicznego pokrycia o rdzawej barwie, oraz otaczające ją stoiska przesłoniętę półkolistymi zadaszeniami, powstałe w wyniku rozbudowy z 2009 roku. Na samym Placu, w jego północno-wschodniej części, znajduje się kościół św. Faustyny Kowalskiej, wzniesiony w 1997 roku według projektu Roberta Sobańskiego (Nokka Studio) oraz Pawła Marciniaka i Dariusza Witasiaka, odpowiedzialnych za projekt opisywanej w artykule inwestycji.
Współczesnym akcentem w tym otoczeniu jest także budynek handlowy Unicity, będący w rzeczywistości przebudowanym gmachem Domu Towarowego Uniwersal z 1967 roku, pierwszego domu handlowego w Łodzi, powstałego wedle projektu Jerzego Wilka i Antoniego Beilla.
Na przeciwległym krańcu Placu Niepodległości znajdują się z kolei zabudowania Fabryki braci Stolarow przy ulicy Rgzowskiej, powstałe na przełomie XIX i XX wieku oraz częściowo zrewitalizowane w latach 2006-2008. Pofabrykancki zespół jest bardziej typowym dla Łodzi założeniem, wybudowanym w duchu architektury przemysłowej, z ceglanymi elewacjami, niepozbawionymi ceramicznego detalu.
Marciniak & Witasiak Architekci zaproponowali dobór materiałów odpowiadający charakterystyce elewacji w pobliskich budynkach, kształtując ściany zewnętrzne Apartamentów na Dabrówce przy pomocy cegły (XIX-wieczne zabudowania przemysłowe i kościół św. Faustyny Kowalskiej), stalowych konstrukcji (Hala Górniak) oraz szkła (elewacje Uniwersalu).
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Na wyborach materiałowych nawiązania do pobliskiej architektury się nie kończą. Od strony ulicy Piotra Skargi, z elewacji Apartamentów na Dąbrówce mają występować trzy wykusze w formie pół-cylindrów pokrytych metalowymi okładzinami. Ich kształty i sposób wykończenia stanowią czytelne nawiązanie do zadaszeń Hali Górniak, znajdującej się po drugiej stronie ulicy. Nie zabrakło odwołań do architektury przemysłowej z przełomu wieków — jedna z elewacji zwróconych w stronę wnętrza kwartału została zwieńczona formami przypominającymi trójkątne szczyty neogotyckich budynków.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
wspomnienie Dąbrówki
Jedna z najciekawszych cech przedsięwzięcia jest konsekwencją nietypowego kształtu podłużnej działki, rozpiętej pomiędzy ulicą Piotrkowską i Wólczańską. Projekt zakłada wzniesienie dwóch budynków, które oddzieli wąski, długi na kilkaset metrów pas niezabudowanego terenu. Dzisiaj przez to miejsce przebiega plątanina przedeptów, których układ przypomina koryto Dąbrówki, jednej z wielu niewielkich rzek oplatających swoją siatką Łódź. Obszar zostanie zagospodarowany w formie parku o zróżnicowanych funkcjach i sposobie ukształtowania.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Od strony zachodniej, przy ulicy Wólczańskiej, zaplanowano otoczony zielenią plac zabaw, któremu w niewielkiej odległości towarzyszy rekreacyjny skwer z fontanną w centrum. Jej lokalizacja została przewidziana tak, aby w przyszłości, gdy zabudowana zostanie pierzeja ulicy Pabianickiej, znajdowała się na osi widokowej w kierunku pobliskiego Parku imienia Legionów. Na całym odcinku dzielącym oba budynki „Apartamentów” zaplanowano ciek wodny, którego przebieg ma nawiązywać do dawnego koryta Dąbrówki.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Bliżej ulicy Piotrkowskiej sposób zagospodarowania terenu przyjmie znacznie bardziej reprezentacyjną formę. Architekci zaprojektowali tam szeroki ciąg pieszy w formie alei, znajdującej się na osi w kierunku Placu Niepodległości. Zaplanowano nasadzenia oraz niewielkie oczka wodne, a na zachodnim krańcu alejki wyznaczono miejsce na niewielki plac, za którym znaleźć się ma pawilon handlowo-usługowy.
Apartamenty nad Dąbrówką przy ulicach Piotrkowskiej i Wólczańskiej w Łodzi
proj.: Marciniak & Witasiak Architekci
Czy stosunkowo duża ilość otwartych terenów zielonych, zintegrowanych z okoliczną tkanką urbanistyczną zrekompensuje konieczność wycinki przy ulicy Wólczańskiej i wystarczy, żeby przekonać radnych do Apartamentów nad Dąbrówką? Decyzja może być trudna, bo budynki, które miałyby stanąć na Wólczańskiej i Piotrkowskiej trudno sklasyfikować jako architekturę zachowawczą w wyrazie. Jeśli wniosek zostanie zaakceptowany, staną się istotnym akcentem przestrzennym, do którego budynki powstające w tej okolicy w przyszłości będą musiały się odnieść.
