Architektura po skandynawsku. Studia w Oslo oczami Mateusza Pietrygi

Ola Skorupa

19 lutego '26

Podcast Fundamenty #41

Mateusz Patryga —
podcast #41 z cyklu „Fundamenty”

Odcinek oraz cały cykl dostępne są także w serwisach Soundcloud i Spotify:

W najnowszym odcinku podcastu „Fundamenty” rozmawiamy z Mateuszem Pietrygą, studiującego architekturę na Oslo School of Architecture and Design — jednej z najbardziej cenionych uczelni architektonicznych w Europie. To opowieść o zupełnie innym podejściu do edukacji projektowej, o studiowaniu w międzynarodowym środowisku i o tym, jak wygląda architektura kształtowana w bezpośrednim dialogu z klimatem, technologią i rzeczywistością społeczną.

dlaczego Oslo?

Wybór uczelni nie był przypadkowy. Mateusz szukał miejsca, które pozwoli mu spojrzeć na architekturę z nowej perspektywy. Skandynawia okazała się idealnym kierunkiem — zarówno ze względu na silne tradycje projektowe, jak i sposób prowadzenia edukacji.Na uczelni wykładają praktycy z renomowanych biur projektowych, m.in. Snøhetta, a studenci regularnie pracują z ekspertami z wielu dziedzin — od ekologii i inżynierii po symulacje komputerowe i biznes. Co ważne, uczelnia zachowuje niewielką skalę. Kameralne grupy projektowe pozwalają na intensywną współpracę z prowadzącymi i bardzo indywidualne podejście do rozwoju studenta.

edukacja, która zaczyna się od pytań

Program studiów znacząco różni się od tego, co znamy z wielu uczelni w Polsce. Studenci samodzielnie wybierają studio projektowe, które staje się osią semestru — a obok niego kurs uzupełniający, rozwijający wybrane kompetencje. Proces projektowy nie polega wyłącznie na rysowaniu koncepcji. To złożony system analiz, badań i eksperymentów. Studia zaczynają się od teorii, manifestów i refleksji nad rolą architektury, by później przejść do praktyki — często w skali 1:1, poprzez budowę prototypów lub pawilonów. Każdy projekt poprzedzony jest tzw. study tripem — wyjazdem badawczym do miejsca, którego dotyczy projekt. Studenci poznają kontekst, środowisko i lokalne uwarunkowania nie z map, lecz z bezpośredniego doświadczenia.

architektura wobec zmian klimatu

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów edukacji jest silne powiązanie projektowania z realnymi wyzwaniami współczesności. W jednym z semestrów Mateusz wraz z zespołem pracował nad architekturą w warunkach ekstremalnych, prowadząc badania w rejonie Spitsbergen w Arktyce. Projektowanie w takim środowisku oznacza konieczność zrozumienia procesów klimatycznych, właściwości materiałów i wpływu budownictwa na środowisko. Duży nacisk kładzie się na gospodarkę cyrkularną, zrównoważone technologie i minimalizowanie śladu ekologicznego. Architektura nie jest tu tylko formą — jest odpowiedzią na realne procesy zachodzące w świecie.

studiowanie jak praca w biurze architektonicznym

Jedną z największych różnic jest sposób relacji między studentami a prowadzącymi. Struktura przypomina raczej środowisko zawodowe niż tradycyjną uczelnię. Małe zespoły, stały kontakt z profesorami, konsultacje niemal bez ograniczeń — wszystko to sprzyja intensywnej wymianie myśli i szybkiemu rozwojowi projektów. Studenci mają całodobowy dostęp do uczelni, warsztatów i laboratoriów. Mogą pracować w halach produkcyjnych, pracowniach materiałowych czy studiach komputerowych wyposażonych w specjalistyczne oprogramowanie. Projektowanie to tu proces fizyczny, eksperymentalny i zespołowy.

inspirujące środowisko i kultura studiowania

Atmosfera uczelni jest silnie nastawiona na kreatywność i współpracę. Regularnie odbywają się wykłady zaproszonych gości, konferencje i prezentacje projektów studentów. Jednocześnie duży nacisk kładzie się na równowagę między pracą a życiem prywatnym. Studenci pracują głównie na uczelni — po wyjściu z niej zostawiają projekty i odpoczywają. To podejście odzwierciedla skandynawską kulturę pracy — intensywną, ale zrównoważoną.

perspektywy zawodowe

Architekci w krajach skandynawskich cieszą się wysokim statusem społecznym, a liczba absolwentów uczelni architektonicznych jest stosunkowo niewielka. Dzięki temu młodzi projektanci są poszukiwani na rynku pracy. Studenci opuszczają uczelnię z szerokim zestawem kompetencji — od pracy z materiałami po zaawansowane narzędzia symulacyjne, które pozwalają podejmować projektowe decyzje jeszcze przed konsultacjami z inżynierami. To przygotowanie do realnej praktyki zawodowej Historia Mateusza pokazuje, że studiowanie architektury za granicą to nie tylko edukacja, ale przede wszystkim zmiana sposobu myślenia o projektowaniu. To nauka współpracy międzydziedzinowej, świadomego reagowania na zmiany klimatu i projektowania w dialogu z rzeczywistością.