computer zapisz w ulubionych

Dom dla Bezdomnych w Jankowicach projektu xystudio z Nagrodą Architektoniczną POLITYKI

03 czerwca '20
Dane techniczne
Nazwa: Dom dla Bezdomnych 
Lokalizacja: Polska, Jankowcie
Projekt: xy studio, Filip Domaszczyński, Marta Nowosielska, Dorota Sibińska
Współpraca autorska: 
Anna Prałat, Joanna Podleśna
Konstrukcja: Gama Robert Gruza, Artur Więckus
Powierzchnia terenu:
21 362,9 m²
Powierzchnia zabudowy:
1 485 m²
Powierzchnia użytkowa: 1 229 m²
Powierzchnia całkowita:
1 485 m²
Kubatura: 6 089 m3
Rok projektu: 2018
Rok realizacji: 2019
Inwestor:  Fundacja Domy Wspólnoty Chleb Życia

Wczoraj zostały ogłoszone wyniki konkursu na Nagrodę Architektoniczną POLITYKI. Grand Prix zdobył projekt xystudio Dom dla Bezdomnych we wsi Jankowice. Ta wygrana pokazała, że długo lekceważono i zapominano o społecznym wymiarze projektowania, nie mniej ważnym od komercyjnego czy prywatnego.

Budynek miał być przede wszystkim funkcjonalny, dopasowany w pełni do potrzeb zamieszkujących go osób. Osób, dla których nie ma miejsca w systemie, ponieważ cieszą się zbyt dobrym zdrowiem, by mieszkać w Domach Pomocy Społecznej i zbyt złym, aby korzystać z noclegowni. Specjalnie z myślą o nich powstał „DOM” z inicjatywy siostry Małgorzaty Chmielewskiej.

dom dla bezdomnych 

Wielu mieszkańców porusza się na wózku inwalidzkim, dlatego m.in. dla ich wygody budynek jest parterowy. Pofalowany dach współgra z otaczającymi dom polami i pagórkami, a drzewa sprawiają, że nie jest on widoczny z drogi. Nie jest to typowy budynek, w którym umieszcza się osoby bezdomne często przypadkowy, zbędny, znajdujący się przy ruchliwej ulicy lub najmniej atrakcyjnej dzielnicy miasta. Ze wszystkich okien tego domu roztacza się wręcz sielski widok.

ze wszystkich okien tego domu roztacza się wręcz sielski widok

© xystudio

Budynek jest podzielony na trzy główne strefy oddzielone ceglanymi murami. W strefie wejścia znajduje się część ogólnodostępna: kaplica, gabinety, sale rehabilitacyjne, świetlica i stołówka. W następnej części zostało zlokalizowanych 19 pokoi z łazienkami, które zostały dostosowane do różnych stopni niepełnosprawności oraz pracownie. Na końcu znajdują się trzy niewielkie mieszkania z aneksami kuchennymi. Tu mieszkają osoby, które w pełni poświeciły się opiece nad niepełnosprawnymi. Jak podkreślają architekci z xy studioJankowice są wsią znacznie oddaloną od miasta, a podopieczni wymagają stałej opieki. Projektanci chcieli zapewnić opiekunom namiastkę prywatności, stąd ich część znajduje się w miejscu, w którym, chociaż na chwilę mogą się odciąć od świata.

z myślą o podopiecznych 

Pokoje są dwuosobowe ze wspólnymi łazienkami. W domu znajduje się też kuchnia, jadalnia i świetlica. Architekci specjalnie zaprojektowali sypialnie tak, by znalazło się w nich jedynie miejsce na dwa łóżka. Bardzo ważne jest, by domownicy nie spędzali tu czasu, a wychodzili, uczestniczyli aktywnie w życiu swojej wspólnoty. Mimo to są one przytulne. Funkcjonalność kuchni również została dogłębnie przemyślana mieszkańcy mogą pomagać przy wykonywaniu prostych czynnościach związanych z przygotowywaniem posiłków.

Marcin Czaja zadbał o estetyczne odczucia domowników tworząc mural „Cztery pory roku”

© xystudio

Najważniejszym miejscem jest dziedziniec, który, dzięki przeszkleniom, daje poczucie większej przestrzeni. Również dzięki temu opiekunowie mogą pilnować podopiecznych, zapewnić im bezpieczeństwo. Marcin Czaja zadbał o estetyczne odczucia domowników tworząc mural „Cztery pory roku”. Jego powstanie było pomysłem siostry Małgorzaty Chmielewskiej, która chciała, by mieszkańcy mogli cieszyć się kolorem i równocześnie, by przełamać ascetyczny wydźwięk budynku.

ekologiczne założenia 

W założeniu dom miał być ekologiczny, samowystarczalny, tani w eksploatacji. Architekci byli jednak zmuszeni zrezygnować z montażu pomp ciepła na rzecz ogrzewania gazowego ze względu na wysokie ceny prądu. W obiekcie znajduje się ogrzewanie podłogowe, wentylacja z rekuperacją, ciepłe ściany i okna, ekologiczna oczyszczalnia ścieków oraz zbiorniki wody na deszczówkę do podlewania terenu. Projektanci planowali instalację kolektorów słonecznych, jednak nikt w Jankowicach nie był zainteresowany skupem nagromadzonej energii. Budynek został zbudowany z ekologicznych materiałów — ceramiczne ściany i elewacje wykonane są z odrzuconych materiałów: cegły z dwustuletniego młyna czy desek z okolicznych rozebranych stodół.

budynek jest podzielony na trzy główne strefy oddzielone ceglanymi murami

© xystudio

Bardzo ważnymi elementami są zadaszenia i ławka na dziedzińcu. Na froncie budynku została zainstalowana długa, stara bela, na której wszyscy mieszkańcy siedzą, palą, obserwują i rozmawiają.

Jak zapewniają architekci — podczas budowy nie ucierpiało ani jedno drzewo!

oprac.: Basia Hyjek

Głos został już oddany

okno zamknie się za 5

Velux ArchiTips
Velux ArchiTips
Rewolucyjne i rewelacyjne sufity HeartFelt® Origami od Hunter Douglas Architectural
Rewolucyjne i rewelacyjne sufity HeartFelt® Origami od Hunter Douglas Architectural