Futurystyczna architektura, bryła dopasowana do wędrówki słońca po nieboskłonie i nowoczesne technologie instalacji. To nie opis nowego kompleksu w jednej z biurowych dzielnic stolicy, a cechy STREAM KRAKÓW, budynku biurowo-magazynowego, który do końca przyszłego roku ma powstać kilka kilometrów od krakowskiego lotniska. Za jego niecodzienną architekturę odpowiada pracownia Grupa 5 Architekci, która ma już na swoim koncie podobną realizację. Czy to skowronek zapowiadający zmiany w podmiejskich zagłębiach przemysłu?
Nie czarujmy się — wielkie magazyny czy centra logistyczne nie są ozdobą polskich przedmieść ani wartością dodaną w podmiejskiej urbanistyce. W obecnym modelu gospodarczym dalsza ekspansja takiej infrastruktury jest jednak nieunikniona; wraz z rozwojem przemysłu czy usług e-commerce zapotrzebowanie na przestrzeń magazynową nieprzerwanie rośnie. Skoro podmiejskie kompleksy gigantów w najbliższym czasie nie znikną, a będą zajmować coraz większe połacie suburbiów, warto by oferowały coś poza powierzchnią do przechowywania, układem drogowym i skrajnie utylitarną architekturą. Nietypowe podejście w tym zakresie prezentuje spółka LemonTree, stawiająca na architekturę, której daleko od anonimowości typowych hal magazynowych.
Centrum biurowo-magazynowe STREAM KRAKÓW
proj.: Grupa 5 Architekci © mat. prasowe
Centrum STREAM KRAKÓW
Za projektem STREAM KRAKÓW, nowego magazynu firmy LemonTree, stoi warszawska pracownia Grupa 5 Architekci. Jej realizacje kojarzymy najczęściej z wysokiej jakości architekturą, wykorzystującą tradycyjne materiały budowlane i rozwiązania formalne odnoszące się do budowli historycznych. Projekt, który przygotowali dla Krakowa dowodzi, że powyższe cechy są nie tyle „stylistyką” pracowni, co raczej wynikiem trafnych nawiązań do zabytkowych kontekstów, w których nierzadko powstają budynki Grupy 5. W przypadku STREAM KRAKÓW tym kontekstem nie jest jednak XIX-wieczna architektura przemysłowa czy zabudowa Stoczni Gdańskiej, a realia Krakowskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, w której powstają wielkie i innowacyjne inwestycje. Być może właśnie dlatego Grupa 5 Architekci postawiła na futurystyczny wyraz zaprojektowanego przez siebie budynku.
STREAM KRAKÓW by LemonTree
proj.: Grupa 5 Architekci © mat. prasowe
futurystyczna twarz giganta
Hala magazynowa STREAM KRAKÓW powstanie w krakowskim obwarzanku, w pobliżu autostrady A4, 6 kilometrów od lotniska w Balicach oraz 15 kilometrów od samego Krakowa. Budowla ma składać się z części magazynowej, do której przylegać będą moduły biurowe. Wedle przedstawionych przez inwestora wizualizacji część magazynowa będzie charakteryzować się typową, przemysłową architekturą — prostą bryłą i elewacjami pozbawionymi wyraźnej artykulacji. W kontraście do utylitarnej architektury magazynu zaprojektowano za to części biurowe:
Przy projektowaniu STREAM KRAKÓW by LemonTree bardzo dużo uwagi poświęciliśmy światłu i proporcjom. Zależało nam na stworzeniu architektury wyrazistej, ale jednocześnie ponadczasowej – takiej, która będzie dobrze funkcjonować zarówno wizualnie, jak i użytkowo. Szczególną rolę odgrywa część biurowa, której forma i detal budują bardziej miejski, wręcz reprezentacyjny charakter całego kompleksu
– mówi architekt Rafał Grzelewski, partner w pracowni Grupa 5 Architekci.
Moduły biurowe biurowe powstaną jako rozrzeźbione bryły, obrócone względem ściany hali magazynowej. Ich elewacje przyjmą formę zwielokrotnionych narożników, a rytm uskoków w parterze zostanie przesunięty względem tego w wyższych kondygnacjach. Mimo niewielkiej wysokości budynku, kierunki pionowe, wyrażające się w proporcjach przeszkleń i stalowych okładzin zastosowanych na elewacjach, nadadzą mu lekkości, kontrastującej z monolityczną częścią magazynową budynku STREAM KRAKÓW.
Jego bryła została zaprojektowana w oparciu o analizę ruchu słońca względem elewacji, a fasadę tworzą rytmicznie ułożone stalowe panele przeplatane dużymi przeszkleniami. Rozwiązanie to nie tylko nadaje budynkowi optycznej lekkości i dynamicznego charakteru, ale również wspiera komfort termiczny wnętrz oraz ogranicza nadmierne nagrzewanie powierzchni biurowych. Duże przeszklenia, odpowiednie ustawienie względem stron świata oraz ergonomiczny układ wnętrz mają zapewnić użytkownikom maksymalny dostęp do światła dziennego oraz komfort pracy.
– wyjaśnia inwestor.
Centrum biurowo-magazynowe STREAM KRAKÓW
proj.: Grupa 5 Architekci © mat. prasowe
coś więcej niż magazyn
Jak na budynek przemysłowy przystało, STREAM KRAKÓW powstanie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii budowlanych i instalacyjnych. Inwestor zachwala między innymi użycie pomp ciepła, inteligentnych systemów zarządzania instalacjami czy infrastrukturę sprzyjającą elektromobilności oraz przygotowanie do instalacji fotowoltaiki.
Budynek będzie też posiadać nowoczesne systemy ochrony przeciwpożarowej, system automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych oraz wysokiej klasy wyposażenie doków przeładunkowych: bramy segmentowe, hydrauliczne rampy przeładunkowe oraz systemy wspomagania dokowania.
– czytamy w opisie planowanej inwestycji.
Jak informuje LemonTree, dookoła budynku powstanie również strefa zieleni z licznymi nasadzeniami oraz małą architekturą, sprzyjającą rekreacji. W planach są między innymi miejsca do wypoczunku dla pracowników i użytkowników budynku oraz ścieżka rowerowa.
Centrum biurowo-magazynowe BOOSTER ZABRZE
proj.: Grupa 5 Architekci © mat. prasowe
dojrzały rynek czy pozytywne anomalie?
W przesłanym komunikacie Bartłomiej Krawecki, CEO LemonTree podkreśla, że „polski rynek magazynowy dojrzewa i coraz bardziej otwiera się na estetykę, komfort użytkowników oraz odpowiedzialne podejście do przestrzeni”. W zakresie samej architektury obiektów magazynowych można znaleźć kilka przykładów potwierdzających tę tezę, ale też niezliczoną ilość takich, które jej przeczą.
Logicor Serenity Park w Mysłowicach
proj. i fot.: Ka Kobierska
Wśród tych pierwszych znajdzie się jeszcze jedna inwestycja LemonTree — BOOSTER Zabrze, w której — podobnie jak w STREAM Kraków — „zwyczajnym” częściom magazynowym towarzyszy efektowna architektura modułów biurowych, również zaprojektowana przez pracownię Grupa 5 Architekci. Ciekawe rozwiązania w architekturze przemysłowej wychodzą również poza kwestie estetyki — w 2024 roku w Duchnowie pod Warszawą firma GLP wybudowała halę magazynową o powierzchni ponad 37 tysięcy metrów kwadraotwych, której olbrzymia konstrukcja dachowa wykonana została z drewna klejonego krzyżowo CLT. Niezwykłym przykładem w zakresie zagospodarowania przyległego terenu pozostaje Logicor Serenity Park w Mysłowicach — minimalistycznie zagospodarowany obszar wokół zbiorników retencyjnych przy kompleksie logistycznym. Dawniej ogrodzony, dzisiaj służy mieszkańcom osiedla Kosztowy.
Magazyn self-storage zdominował krajobraz Mistrzejowic w Krakowie
fot.: Przemek Ciępka
Te ciekawe realizacje są jednak raczej anomaliami w przepastnym pejzażu anonimowej i jednowymiarowej architektury przemysłu logistycznego — mimo że w ubiegłym roku w Polsce powstało 1,7 miliona metrów kwadratowych powierzchni magazynowej, przestrzeni medialnej nie zalały informacje o innowacyjnych realizacjach. O ile rozwiązania proekologiczne słusznie stają się standardem (po części za sprawą przepisów), to wpływ tego rodzaju zabudowy na krajobraz oraz doświadczenie użytkowników czy okolicznych mieszkańców pozostają bez większych zmian. Czy za dobrymi przykładami spod Krakowa, z Zabrza, Duchnowa czy Mysłowic pójdą kolejni inwestorzy?
