Praca zgłoszona na konkurs
„Najlepszy Dyplom Wnętrza”
Celem projektu było przedstawienie możliwości adaptacyjnych uzdrowiskowej architektury modernistycznej na przykładzie budynku byłego Sanatorium Przeciwgruźliczego “Stalownik” znajdującego się w Bielsku–Białej.
elewacja aksonometria i widoki
© Julia Kubera
W okresie istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powstało wiele obiektów uzdrowiskowych opartych na hasłach modernizmu. Popularność tych form wynikała ze spójności z ideami nowoczesnego lecznictwa. Wiele z powstałych w tym okresie budynków nadal funkcjonuje, jednak część z nich niszczeje i stopniowo popada w ruinę.Budynki takie jak „Stalownik” ukazują, że architektura tego okresu oferowała nie tylko standardowe metody lecznictwa, ale o wiele więcej — zwracając się ku podejściu holistycznemu — i zasługuje na to, by ochronić ją od zapomnienia.
Głównym zadaniem obiektu jest zapewnienie mieszkańcom regionu kompleksowej opieki rehabilitacyjnej w ujęciu holistycznym, obejmującym zarówno aspekt fizyczny, jak również psychologiczny i emocjonalny. Kluczową rolę w projekcie odgrywa motyw oddychania i budowanie relacji zarówno człowieka, jak i budynku z naturą. Otaczający krajobraz potraktowany został jako istotny i pierwszoplanowy element architektury wnętrza. Motyw oddechu przejawia się w projekcie na kilka sposobów, obejmując swoim zakresem bryłę budynku, układ przestrzenny i funkcję.
elewacja
© Julia Kubera
Budynek, oprócz roli oddechowej opieki rehabilitacyjnej, pełni również rolę „monumentalnych płuc” regionu, przyczyniając się do lokalnego oczyszczania powietrza dzięki zastosowaniu zielonych fasad roślinnych. Pozwalają one również wpasować modernistyczny obiekt w otaczający go krajobraz naturalny.
Układ przestrzenny obiektu zapewnia swobodny dostęp do świeżego powietrza z okolicznych borów świerkowych, którego walory lecznicze spotęgowane są poprzez zastosowanie roślinności również wewnątrz budynku — w przestrzeniach komunikacyjnych i wypoczynkowych, których centralny punkt stanowi wisząca instalacja roślinna.
rejestracja i hol recepcyjny
© Julia Kubera
Ważnym aspektem projektu jest również zachowanie otwartości i higieniczności wnętrza, wywołujące uczucie nieskrępowania przy jednoczesnym zapewnieniu komfortu i prywatności pacjentom podczas zabiegów rehabilitacyjnych.
sala konsumpcyjno-relaksacyjna
© Julia Kubera
PARTER – STREFA WEJŚCIOWA
Strefa wytyczająca główne wejście do budynku dzięki zastosowaniu licznych przeszkleń.
PIĘTRO I – STREFA RECEPCJI I KWALIFIKACJI DO REHABILITACJI
Strefa posiada dużą recepcję z udogodnieniami dla osób niepełnosprawnych, szatnie przeznaczone dla pacjentów korzystających z rehabilitacji w trybie dziennym oraz dwie pracownie badań czynnościowych.
Przestrzenie po prawej i lewej stronie piętra oraz szeroki korytarz przeznaczone są do przeprowadzania wytrzymałościowych testów czynnościowych.
PIĘTRO II – STREFA INTEGRACJI
Zaprojektowane z myślą o zapewnieniu dobrego samopoczucia osobom wymagającym rehabilitacji, by w przerwach między zabiegami mogli spędzać czas w komfortowych warunkach.
Przestrzeń umożliwia wsparcie procesu integracji i tworzenie poczucia wspólnoty wśród pacjentów.
PIĘTRO III – STREFA REHABILITACJI WZIEWNEJ
Strefa składa się z sali leczenia czystym powietrzem, inhalatorni i tężni solankowej. Projekt inhalatorni zakłada stworzenie specjalnych konstrukcji na bazie koła, które umożliwiają obserwację otaczającego krajobrazu podczas korzystania z zabiegów rehabilitacyjnych, dzięki zastosowaniu elementów szkła akrylowego.
Po obu stronach piętra znajdują się pomieszczenia przeznaczone do relaksacji. W ich centralnym punkcie znajduje się roślinność, a wokół — pufy wypoczynkowe o różnych średnicach i wysokościach, ułatwiające pacjentom przyjęcie dowolnej pozycji wspomagającej oddychanie.
PIĘTRO IV/V – STREFA REHABILITACJI KINESTYCZNEJ
Strefa ta, jako podstawa rehabilitacji pulmonologicznej, składa się z dwóch pięter. Znajdują się tam dwie sale gimnastyczne, sala treningu wydolnościowego, gabinety fizjoterapii indywidualnej oraz sala ćwiczeń oddechowych, w której centralnym punktem jest instalacja lamp zapalających się pod wpływem dmuchnięcia.
Stanowi to ciekawą alternatywę dla ćwiczeń oddechowych, a aspekty wizualne instalacji pozytywnie wpływają na zaangażowanie pacjentów w proces rehabilitacyjny i ich samopoczucie.
Rzędy lamp o zróżnicowanej długości pozwalają również dostosować ćwiczenie do stopnia zaawansowania choroby pacjentów.
PIĘTRO IV – STREFA OPIEKI PSYCHOLOGICZNEJ
Strefa obejmuje dwa gabinety terapii indywidualnej, które rozdziela sala redukcji stresu. Powstała w celu zapewnienia pacjentom żyjącym w ciągłym stresie przestrzeni, w której mogą pozbyć się nadmiernych i niechcianych emocji. Wyposażona jest w kolumny pokryte pęcherzykami, których wgniatanie poprzez sensoryczne doświadczenia może przynieść ulgę w stresie.
W strefie znajduje się również sala terapii grupowej oraz sala edukacyjna przeznaczona zarówno dla pacjentów, jak również ich rodzin.
inhalatornia
© Julia Kubera
Po bokach piętra znajdują się sale terapii relaksacyjnej i medytacji, umożliwiające prowadzenie nauki „zdrowego” oddechu. W staropolszczyźnie słowo „oddech” oznaczało „wytchnienie”. Ilustruje to, jak istotnym elementem jest możliwość swobodnego zaczerpnięcia oddechu. Coś tak prozaicznego okazuje się być niemożliwym do osiągnięcia dla wielu z nas.
sala relaksacji po zabiegach rehabilitacyjnych
© Julia Kubera
Projekt „Dając oddech” ma na celu zapewnić wytchnienie — nie tylko umożliwiając sam proces oddychania i przynosząc ukojenie osobom zmagającym się ze schorzeniami pulmonologicznymi, ale także pełniąc rolę swoistej oazy regeneracji i spokoju. Zapewnia pacjentom możliwość relaksacji, wyciszenia, spokoju, kontaktu z naturą, redukcji stresu oraz tworzenia wspólnoty.
Julia Kubera
Ilustracje: © Autorka
