#mies2026
Dzisiaj poznaliśmy listę pięciu realizacji, które zakwalifikowały się do ścisłego finału Nagrody Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe 2026. W ramach naszego cyklu już przyglądaliśmy się wyróżnionemu Palais des Expositions w Charleroi, a teraz czas skupić uwagę na kolejnej z pięciu inwestycji, które powalczą o nagrodę główną. Tym razem przenosimy się do południowej Francji, do Arles, gdzie XIX-wieczna zajezdnia kolejowa została przekształcona w laboratorium projektowe. Lot 8 w Arles to renowacja zrealizowana przez zespoły ASSEMBLE, Atelier LUMA oraz BC architects & studies na zlecenie Fundacji LUMA. Projekt redefiniuje pojęcie adaptacji zabytkowej architektury, łącząc historyczną substancję budynku z badaniami nad materiałami lokalnymi, edukacją i zrównoważonym projektowaniem. Przekształcenie tej zaniedbanej zajezdni w centrum badawczo-projektowe pokazuje, jak architektura może stawać się narzędziem zarówno innowacji technologicznej, jak i społecznej.
Lot 8 w Arles — XIX-wieczna zajezdnia kolejowa została przekształcona w laboratorium projektowe
© Schnepp Renou
Historia miejsca i kontekst projektu
Le Magasin Électrique, pierwotnie zajezdnia kolejowa, przez dekady popadał w zapomnienie. Fundacja LUMA, rozwijając w Arles kompleks kulturalno-badawczy, potraktowała ten obiekt jako punkt wyjścia do eksperymentów architektonicznych i projektowych. W 2019 roku powierzono zadanie zespołom Assemble i BC Architects, którzy wspólnie z Atelier LUMA opracowali koncepcję łączącą szacunek dla historycznej substancji budynku z nowoczesnym podejściem do materiałów bioregionalnych i zrównoważonej architektury. Założenia były jasne: przekształcić zaniedbaną zajezdnię w miejsce funkcjonalne i elastyczne, jednocześnie zachowując lokalny charakter, wykorzystując regionalne surowce i integrując projekt z lokalną społecznością. To podejście pozwoliło połączyć w jednym budynku badania naukowe, produkcję i edukację, tworząc przestrzeń, w której architektura, nauka i rzemiosło spotykają się w wymiarze codziennym.
Lot 8 w Arles — fundacja LUMA, rozwijając w Arles kompleks kulturalno-badawczy, potraktowała ten obiekt jako punkt wyjścia do eksperymentów architektonicznych i projektowych
© Adrian Deweerdt
Rzut, plan i forma architektoniczna
Organizacja przestrzeni Lot 8 oparta jest na trzech głównych elementach: ulicy, placu i dziedzińcu roboczym. Taka kompozycja umożliwia logiczny przepływ między laboratoriami, warsztatami i strefami wydarzeń, zachowując jednocześnie poczucie urbanistycznej struktury w obrębie pojedynczego obiektu. Bryła budynku respektuje historyczną konstrukcję: kamienne ściany i stalowa ramowa struktura zostały wzmocnione i zachowane, a nowe drewniane wstawki pozwalają na wielokondygnacyjne użytkowanie. Otwory okienne, proporcje elewacji i rytm konstrukcji pozostają wierne XIX-wiecznemu charakterowi zajezdni, dzięki czemu interwencje nowoczesne harmonijnie współistnieją z substancją historyczną.
Lot 8 w Arles — przekrój CC
© ASSEMBLE, BC Architects and Studies, Atelier Luma
Materiały i strategie bioregionalne
Najważniejszym wyróżnikiem projektu jest konsekwentne wykorzystanie zasobów regionu Camargue. Słonecznik, łuski ryżu, algi, sól, pył kamienny i odpady rdzeniowe z kamieniołomów stały się pełnoprawnymi elementami konstrukcyjnymi, izolacyjnymi i wykończeniowymi. Bele słomy ryżowej izolują kamienne ściany, łodygi i rdzeń słonecznika zapewniają izolację akustyczną, natryskiwane lokalną gliną lub prasowane w panele. Drewno zabezpieczono mieszanką oleju z indygo, a potłuczone dachówki przetworzono na terrazzo i tynki wapienne. Każde rozwiązanie było testowane pod kątem trwałości i parametrów technicznych, w ścisłej współpracy z lokalnymi wykonawcami i rzemieślnikami. Dzięki temu projekt odpowiadał na szereg wyzwań, takich jak zachowanie izolacji, akustyki i trwałości, przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu pandemii COVID-19 na dostępność materiałów. Podejście bioregionalne umożliwiło stworzenie zdecentralizowanych łańcuchów dostaw, które w pełni wykorzystały lokalne odpady rolnicze i produkty uboczne przemysłu.
Lot 8 w Arles — podczas budowy każde rozwiązanie było testowane pod kątem trwałości i parametrów technicznych, w ścisłej współpracy z lokalnymi wykonawcami i rzemieślnikami
© Maria Lisogorskaya
Społeczny wymiar projektu
Lot 8 to także projekt społeczny i edukacyjny. Ponad piętnastu lokalnych wykonawców brało udział w budowie, a dwuletni cykl warsztatów i rezydencji umożliwił transfer wiedzy z zakresu budownictwa regeneratywnego, technologii materiałów biopochodnych i projektowania w kontekście lokalnym. Każdy etap realizacji służył jednocześnie jako przestrzeń eksperymentalna i edukacyjna, w której badania Atelier LUMA były bezpośrednio wdrażane w praktyce. Takie podejście sprawia, że Lot 8 funkcjonuje nie tylko jako budynek, ale jako ekosystem badań, produkcji i edukacji. To przykład architektury, która powstaje w dialogu z lokalną społecznością, a jej trwałość nie zależy wyłącznie od materiałów, lecz od długofalowych relacji i wiedzy zgromadzonej w regionie.
Lot 8 w Arles — każdy etap realizacji służył jednocześnie jako przestrzeń eksperymentalna i edukacyjna, w której badania Atelier LUMA były bezpośrednio wdrażane w praktyce
© Adrian Deweerdt
Znaczenie i innowacyjność projektu
Lot 8 w Arles to przykład architektury, która redefiniuje pojęcie innowacji: innowacyjność nie wynika tu z technologii high-tech, lecz z umiejętności czerpania z lokalnych zasobów i włączania ich w proces projektowy. Projekt pokazuje, że przekształcenie zabytkowego obiektu przemysłowego w laboratorium projektowe może być impulsem do badań nad przyszłością budownictwa, zrównoważoną produkcją i edukacją regionalną. W dobie kryzysu klimatycznego Lot 8 stanowi model, w którym architektura staje się narzędziem regeneracji, integrującym środowisko, społeczność i lokalny przemysł. To nie tylko adaptacja budynku, lecz przykład strategii, w której każdy element – od cegieł po łuski ryżu – opowiada historię miejsca, jego potencjału i perspektyw na przyszłość.
