Do 31 sierpnia 2026 roku samorządy mają czas na przyjęcie Planów Ogólnych Gmin. Czy Kraków zdąży na czas? Jak podaje portal lovekrakow.pl, 24 czerwca 2026 roku pełniący obowiązki prezydenta Krakowa Stanisław Kracik skierował do CBA pismo w sprawie objęcia nadzorem procedury sporządzania Planu Ogólnego. O tym, z czego wynika ta decyzja, jaka jest opinia Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej na temat projektu Planu Ogólnego dla Krakowa i kiedy mieszkańcy miasta będą mogli zapoznać się z POG z Markiem Kaszyńskim, Przewodniczącym Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w Krakowie i Przewodniczącym Rady Małopolskiej Okręgowej Rady Izby Architektów RP rozmawia Małgorzata Tomczak.
Marek KASZYŃSKI — architekt IARP i SARP. Od 2023 roku Przewodniczący Rady Małopolskiej Okręgowej Rady Izby Architektów RP, od 2024 roku Przewodniczący Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w Krakowie. Od 2016 pełnomocnik Zarządu Głównego SARP ds. statutowo-regulaminowych. W latach 2012–2019 Skarbnik Oddziału, a w latach 2019–2023 Prezes Oddziału krakowskiego SARP. Od 2016 prowadzi autorską pracownię Marek Kaszyński Studio Architektoniczne. Sędzia i sekretarz konkursowy, Komisarz Międzynarodowego Biennale Architektury w Krakowie w latach 2015, 2017 i 2019 oraz organizator w latach 2021 i 2023. Od 2013 roku inicjator i kurator cyklu „Spotkanie z Mistrzem” w SARP Oddział Kraków. Autor publikacji naukowych i popularnonaukowych z dziedziny architektury. Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi (2023), Odznaką „Honoris Gratia” Miasta Krakowa (2023), Srebrną Odznaką IARP (2022), Brązową Oznaką SARP (2015), Złotą Oznaką SARP (2017).
Małgorzata Tomczak: Na ostatnim nadzwyczajnym, bo zwołanym przez Stanisława Kracika — komisarza Miasta Krakowa, spotkaniu Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej mieliście okazję zapoznać się projektem Planu Ogólnego dla Krakowa. Kto go prezentował, jak przebiegała dyskusja i jakie uwagi mieli członkowie MKUA?
Marek Kaszyński: Miejska Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna od wielu miesięcy apeluje o możliwość zapoznania się zarówno z projektem Strategii Rozwoju Miasta Krakowa, jak i z projektem Planu Ogólnego, ponieważ oba te dokumenty należy rozpatrywać łącznie. Plan Ogólny stanowi przecież graficzną implementację Strategii, szczególnie jej części modelu funkcjonalno-przestrzennego. Dotychczas w ramach Komisji zaprezentowany został szereg pojedynczych zagadnień tematycznych, technicznych lub punktowych, ale nigdy nie mieliśmy możliwości zapoznania się ani z całością, ani chociaż z takim zakresem, z którego można byłoby ocenić, jaką wizję kierunkową rozwoju Miasta w kolejnych dekadach zakładają autorzy. Bardzo się cieszę, że Prezydent Stanisław Kracik dostrzegając wagę problemu, zdecydował się zwołać nadzwyczajne zebranie w tej sprawie. Niestety również tym razem Projektant nie zaprezentował Komisji Planu Ogólnego.
Małgorzata Tomczak: Jaką opinię wydała MKUA po zapoznaniu się z projektem POG?
Marek Kaszyński: Posiedzenie nie zakończyło się uchwałą na temat Planu Ogólnego, ponieważ dokument nie został zaprezentowany.
Małgorzata Tomczak: Po tym spotkaniu postanowiliście napisać list do komisarza Stanisława Kracika w sprawie współpracy z autorem POG. Jaka jest jego treść?
Marek Kaszyński: Tak, zdecydowaliśmy się na taką formę, ponieważ uznaliśmy, że powtarzająca się sytuacja, w której Komisja nie otrzymuje dokumentów do analizy, wymaga formalnego komentarza. Zwróciliśmy uwagę Pana Prezydenta, że aby zadania stawiane Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, wśród których znajdują się opiniowanie Planu Ogólnego oraz Strategii w zakresie dotyczącym problematyki planowania przestrzennego i architektury, mogły być prawidłowo wykonywane, konieczne jest dokonanie pilnych zmian o charakterze organizacyjnym i strukturalnym. Liczę, że zaowocują one przedstawieniem realnego harmonogramu prac nad oboma dokumentami, poprawną kolejnością ich opiniowania, oraz przede wszystkim doprowadzą do transparentności procesu powstawania dokumentów i umożliwią Komisji pełnienie realnej funkcji doradczej.
Małgorzata Tomczak: Wiemy, że w sprawie Planu Ogólnego w Krakowie prowadzone jest śledztwo CBA. Stanisław Kracik również poprosił o nadzór służb nad Planem Ogólnym. Śledztwo wynika z rzekomych wprowadzonych w krótkim czasie — i co ważne — zaraz po referendum w sprawie odwołania prezydenta Aleksandra Miszalskiego, istotnych zmian. Czy wiemy, co to za zmiany i jakich terenów dotyczyły te zmiany?
Marek Kaszyński: Nie wiem, ponieważ rzecz nie została nam zaprezentowana. Niestety wszystko, o co pytasz, jest efektem braku jawności procesu powstawania Planu Ogólnego. Gdyby w ramach prac prezentowane były kolejne wersje dokumentów, uzupełnione o informacje na temat wprowadzonych zmian wraz z ich uzasadnieniem, można byłoby podjąć polemikę na temat ich zasadności. Ponieważ Komisja nie miała wglądu w kompletny projekt na żadnym etapie pracy, nie wiemy, jakie zmiany zaszły, dla jakich terenów i co było powodem ich wprowadzenia.
Szczerze powiedziawszy, jestem zaskoczony sposobem procedowania tych najważniejszych dla Miasta dokumentów dotyczących planistyki, ponieważ nasze, jako Komisji, doświadczenia współpracy z Wydziałem Planowania UMK przy okazji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy zintegrowanych planów inwestycyjnych są całkowicie odmienne. Udało nam się znaleźć formułę, w której prezentowane są nam projekty na bardzo wczesnym etapie, kiedy istnieje realna możliwość dokonania korekt kierunkowych — nazywamy te posiedzenia tak zwanymi preMKUA. W ten sposób już na wczesnym etapie stanowimy głos doradczy nie tylko dla Wydziału, ale również dla Komisji Planowania Rady Miasta Krakowa, a ostatecznie, na etapie opiniowania ustawowego mamy możliwość prześledzenia zmian i weryfikacji, w jaki sposób postulaty Komisji zostały wprowadzone do dokumentów. Ta dobra praktyka, wypracowana przy współpracy z Wydziałem Planowania i Komisją Planowania Rady Miasta w przypadku Planu Ogólnego niestety nie działa.
Małgorzata Tomczak: Od kilku miesięcy obserwujemy w Krakowie dyskusję na temat rozbieżności dokumentu Strategii Rozwoju Gminy i Planu Ogólnego. Dlaczego Twoim zdaniem nie udało się merytorycznie uspójnić tych dwóch dokumentów?
Marek Kaszyński: Te dokumenty od początku powinny powstawać łącznie, a nie być spajane czy uspójniane w ramach etapu procedury. Tak jak powiedziałem Plan Ogólny, jest jedynie graficzną formą zapisu postanowień Strategii. To w Strategii znajdą się informacje, jakie są demograficzne założenia Miasta, jak rozmieszczone zostaną akcenty pomiędzy dziedzictwem a nowoczesnością, jaki jest pomysł na kulturę, edukację, transport, ekologię i wszystkie inne aspekty kształtujące jakość życia mieszkańców. Następnie te elementy, które wynikają z fundamentalnych założeń strategicznych, należy przełożyć na język graficzny, wyznaczając w Planie Ogólnym przestrzenie mieszkaniowe, usługowe, komunikacyjne czy zielone.
Małgorzata Tomczak: Kiedy mieszkaniec Krakowa będzie miał okazje zapoznać się POG? Ustawodawca nałożył na gminy obowiązek uchwalenia POG do końca sierpnia tego roku. W Krakowie ten termin wydaje się nieosiągalny. Czy wiemy dlaczego?
Marek Kaszyński: Myślę, że opóźnienie jest efektem kumulacji wielu czynników — od wad ustawowych, przez liczbę zagadnień merytorycznych w drugim co do wielkości mieście w Polsce, przez sprawność organizacyjną po kontekst polityczny. Kraków ma bardzo duże pokrycie miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, więc niedotrzymanie terminu uchwalenia Planu Ogólnego całe szczęście nie spowoduje paraliżu inwestycyjnego Miasta. W mojej ocenie dużo większe straty poniósłby Kraków w przypadku uchwalenia złej Strategii i Planu Ogólnego niż w przypadku opóźnienia.
W tym kontekście uważam, że znacznie ważniejsza niż rozmowa o terminach, jest rozmowa o jakości procesu. Jedynie transparentność, możliwość przedstawiania argumentów i rzeczywisty dialog pomiędzy autorami dokumentów a organami doradczymi, w tym Komisją, dadzą szansę na sukces i wypracowanie rozwiązań, które będą służyły Krakowowi przez kolejne dekady.
Małgorzata Tomczak: Dziękuję za rozmowę!
