Projekt wnętrza poradni psychologicznej dla osób w spektrum autyzmu autorstwa Elizy Łakomej, absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, powstał z myślą o stworzeniu przestrzeni, która wycisza już od progu. Realizowany w zabytkowej Willi Leona Rappaporta przy ulicy Rewolucji 1905 roku 44, stanowi przykład, jak delikatnie i odpowiedzialnie można połączyć ponadstuletnią architekturę z nowoczesnymi standardami projektowania zorientowanego na potrzeby osób neuroróżnorodnych. To także dowód na to, że rewitalizacja obiektów zabytkowych może służyć nie tylko ochronie dziedzictwa, lecz również realnemu wsparciu społecznemu — w tym przypadku dzieciom i dorosłym o zwiększonej wrażliwości sensorycznej.
patio
© Eliza Łakoma
neuroarchitektura i empatia jako fundament projektu
Punktem wyjścia dla autorki stała się wieloletnia obserwacja zachowań i potrzeb osób na spektrum, ale również własne doświadczenia związane z neuroróżnorodnością. Projekt wyrasta z empatii, a priorytetem jest redukcja bodźców. Dominują tu pastelowe barwy, matowe powierzchnie, struktury naturalnego drewna i miękkie wykończenia akustyczne, które wspólnie tworzą spokojny rytm wnętrza. Autorka zaprojektowała przestrzeń tak, aby prowadziła użytkownika w sposób intuicyjny — subtelna linia na posadzce, precyzyjnie wydzielone strefy i czytelna sekwencja funkcjonalna ułatwiają poruszanie się i zmniejszają napięcie.
serce poradni – poczekalnia jak dom
Centralnym elementem projektu jest poczekalnia, pomyślana jako miękkie, domowe lobby. Ta część poradni pełni jednocześnie funkcję punktu orientacyjnego i bezpiecznej przestrzeni pierwszego kontaktu. Okrągłe formy, wygodne siedziska, delikatne oświetlenie oraz tablica Montessori tworzą miejsce, które porządkuje emocje zamiast je intensyfikować. Nie ma tu ostrych kontrastów, przypadkowych bodźców czy wizualnego chaosu — wszystko zostało zaplanowane tak, by wprowadzić użytkownika w stan łagodnej koncentracji.
hol
© Eliza Łakoma
sale terapii, w których dominuje spokój i porządek
Sale diagnozy oraz sala logopedyczna zostały zaprojektowane tak, aby wspierać poczucie bezpieczeństwa i koncentrację. Wprowadzenie pastelowej palety, miękkiej wykładziny i akustycznych paneli 3D minimalizuje echo i niepożądane dźwięki. Zabudowa z naturalnego drewna porządkuje przestrzeń i wprowadza ciepło materiałowe. Pokoje podzielono na dwie strefy funkcjonalne: do wspólnej interakcji oraz do pracy indywidualnej przy biurku. Dzięki temu przestrzeń jest przewidywalna i nie przytłacza użytkownika.
sala diagnozy i sala logopedyczna
© Eliza Łakoma
integracja sensoryczna – przestrzeń ruchu, zabawy i regulacji
Najbardziej dynamiczną częścią poradni jest duża sala integracji sensorycznej, która odpowiada na potrzeby dzieci w zakresie ruchu i eksploracji. Wysoko zawieszony hamak, suchy basen, lekka antresola, drabinki, zjeżdżalnia oraz kącik muzyczny tworzą środowisko umożliwiające zarówno wyładowanie energii, jak i rozwój motoryczny. Przeszklone ściany z hartowanego szkła pozwalają rodzicom obserwować przebieg terapii — pozostając blisko, a jednocześnie nie zakłócając koncentracji dziecka.
sala integracji sensorycznej
© Eliza Łakoma
strefy wyciszenia – Snoezelen i sala bazalna
Dalsza część poradni prowadzi do dwóch pomieszczeń, które skupiają się na relaksacji i regulacji układu nerwowego. Sala Snoezelen została zaprojektowana jako doświadczenie światła, ruchu i ciszy — kolumny wodne, kurtyny światłowodowe, projekcje natury i gwiezdny sufit tworzą warunki sprzyjające głębokiemu uspokojeniu. W sali bazalnej dominują miękkie materace, aromaterapia, subtelne światło i dźwięki. Tu terapia odbywa się przez delikatność, dotyk i spokojny kontakt z otoczeniem.
sala Snoezelen
© Eliza Łakoma
ogród sensoryczny w historycznym patio
Patio otoczone murami zabytkowej willi stało się małym ogrodem terapeutycznym. Znajduje się tu ścieżka sensoryczna, pufy, trampolina, niska ścianka wspinaczkowa oraz strefy relaksacyjne, które umożliwiają regulację emocji poprzez ruch, dotyk i kontakt z naturą. To przestrzeń, w której użytkownicy mogą odpocząć, wyciszyć się lub rozładować napięcie w bezpiecznych warunkach.
patio
© Eliza Łakoma
architektura jako narzędzie troski
Projekt Elizy Łakomej pokazuje, że wnętrza terapeutyczne mogą być nie tylko funkcjonalne, ale także piękne, subtelne i pełne uważności. Autorka podkreśla, że architektura może uczyć empatii i pokory, a w przypadku osób neuroróżnorodnych to właśnie faktury, barwy i proporcje decydują o komforcie psychicznym. Praca dyplomowa stała się początkiem dalszych badań — dziś kontynuuje je w ramach doktoratu na Politechnice Łódzkiej, zajmując się projektowaniem obiektów kultury dla osób z zaburzeniami sensorycznymi.
To projekt, który udowadnia, że przestrzeń może być formą opieki. Cichym, nienachalnym wsparciem, które daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala użytkownikowi swobodnie oddychać.
