Praca magisterska Karoliny Richter-Kasprzyk: „Projekt Centrum Muzealno-Edukacyjnego z adaptacją zabudowań zespołu dworskiego w Świerczu” to propozycja przywracająca spójność dawnemu założeniu folwarczno-parkowemu, które po zniszczeniu dworu utraciło swój układ, hierarchię i funkcję. Autorka, bazując na analizie literatury, ikonografii oraz historycznych koncepcji kształtowania zespołów dworskich, postawiła sobie za cel stworzenie miejsca sprzyjającego kulturze, edukacji i sztuce — bez naruszania najcenniejszych wartości przestrzeni.
plan zagospodarowania terenu
© Karolina Richter-Kasprzyk
Nowy obiekt muzealno-edukacyjny powstał w miejscu dawnego dworu i nawiązuje do jego roli jako centralnego punktu kompozycyjnego. Składa się z dwóch brył 15 × 15 m połączonych podziemnym łącznikiem. Nie rekonstruuje dawnej formy, lecz reinterpretując ją, przejmuje rolę dominanty porządkującej cały układ. Dzięki temu odzyskano historyczną logikę miejsca, opartą na wyraźnym podziale na część reprezentacyjną i gospodarczą.
dialog starego z nowym
Kluczowym elementem projektu jest adaptacja budynków zabytkowych, którym nadano nowe funkcje w sposób szanujący ich charakter. Oficynę przekształcono w restaurację i stołówkę, wozownię w niewielki hotel, natomiast spichlerz — z racji niewielkich otworów okiennych — w audytorium mogące gościć wykłady, wydarzenia i spotkania. Budynek zachodni stał się warsztatownią rzeźby, a obiekt pozbawiony wartości historycznej zastąpiła współczesna pracownia, wpisana w rytm założenia.
Materia miejsca powróciła w postaci cegły z odzysku, pozyskanej z rozbiórek na działce. Użyto jej do wykończenia elewacji oraz nawierzchni dziedzińców, a w wybranych miejscach — ułożono ażurowo, aby wprowadzić do wnętrz delikatne światło. Odwołaniem do detalu historycznego jest pas pionowo układanej cegły, który reinterpretując gzyms oficyny, tworzy charakterystyczny horyzontalny akcent.
makieta
© Karolina Richter-Kasprzyk
Nowo zaprojektowany układ wejść i ciągów pieszych reorganizuje przestrzeń tak, by była czytelna, otwarta i funkcjonalna. Ruch samochodowy przeniesiono na zewnętrzny obwód kompleksu, a wnętrze założenia stało się przestrzenią dla użytkowników — i dla wydarzeń.
miejsce kultury, edukacji i społecznej integracji
Całość dopełnia projekt krajobrazowy uwzględniający park, staw i historyczne relacje widokowe. Wyburzenie części współczesnych obiektów pozwoliło przywrócić dawne otwarcia widokowe i wzmocnić relacje między budynkami a otoczeniem. Zaplanowano ścieżki, miejsca odpoczynku, przestrzenie edukacyjne i plac zabaw, dzięki czemu obiekt staje się miejscem wielopokoleniowym — dostępnym dla mieszkańców, grup szkolnych i lokalnych społeczności.
wizualizacja
© Karolina Richter-Kasprzyk
Projekt Karoliny Richter-Kasprzyk to próba stworzenia współczesnego centrum kultury, które nie rekonstruuje przeszłości, lecz pozwala jej trwać w nowej formie. To architektura budująca ciągłość — pomiędzy historią, krajobrazem i przyszłymi użytkownikami — przywracająca dawnemu zespołowi funkcję miejsca spotkań, edukacji i twórczej aktywności.
